Jonge mensen vragen . . .

Wat moet ik doen als mijn ouders ruzie hebben?

ALS de twee mensen van wie je meer houdt dan van wie ook op de wereld, „elkaar . . . bijten en verslinden” met pijnlijke woorden, kan het leven een dagelijkse nachtmerrie zijn (Galaten 5:15). Natuurlijk zal er zelfs in de beste huwelijken wel eens wat „verdrukking” voorkomen (1 Korinthiërs 7:28). Maar wanneer je ouders constant vreselijk ruziën of zelfs slaags raken, is er iets ernstig mis.

Het is dan ook geen wonder dat sommige jongeren wanhopig proberen het huwelijk van hun ouders op te lappen. „Ik ben wel midden in zo’n ruzie tussenbeide gekomen en heb geprobeerd mijn vader de kamer uit te krijgen zodat ze zouden ophouden met ruziën”, vertelde een jongen. Anderen trekken zich in frustratie stilletjes terug. „Ik probeer uit hun buurt te blijven als ze die ruzies hebben om er niet neerslachtig van te worden”, zei een meisje. „Maar dan voel ik me weer schuldig dat ik niet probeer te helpen.”

Wat moet je dan doen als de onenigheid in het gezin tot een uitbarsting komt?

Wat je niet moet doen

Behandel hen niet oneerbiedig: Je zult licht schoon genoeg krijgen van bekvechtende ouders. Per slot van rekening wordt van hen verwacht dat zij jou een goed voorbeeld geven en niet omgekeerd. Als je een ouder echter met verachting behandelt, zal dat de spanningen in het gezin waarschijnlijk alleen maar vergroten. Belangrijker nog: Jehovah God geeft jongeren het gebod hun ouders te eren en te gehoorzamen, zelfs als zij dat moeilijk maken. — Exodus 20:12; vergelijk Spreuken 30:17.

Kies geen partij: „Als mijn ouders een meningsverschil hebben,” vertelde een meisje, „vraagt een van hen me soms hoe ik erover denk. Dat maakt me echt nerveus.” Wanneer je rechtstreeks bij een kwestie betrokken bent, kan een zachtaardig, respectvol antwoord natuurlijk juist zijn. — Spreuken 15:1.

Het kan ook zijn dat een van je ouders een christen is en de ander een ongelovige. Bij moeilijkheden die er in verband met het geloof kunnen rijzen, zou jij het nodig kunnen oordelen samen met de godvrezende ouder een standpunt voor rechtvaardigheid in te nemen (Matthéüs 10:34-37). Zelfs dan moet dat gebeuren „met zachtaardigheid en diepe achting”, opdat de ongelovige ouder op een dag gewonnen wordt. — 1 Petrus 3:15.

Is een woordentwist echter duidelijk iets tussen hen persoonlijk, dan is het meestal verstandig neutraal te blijven.a Spreuken 26:17 waarschuwt: „Als wie een hond bij de oren grijpt, is elke voorbijganger die verbolgen wordt bij de ruzie die niet de zijne is.” Als je partij kiest, loop je het risico dat een van je ouders een wrok tegen je gaat koesteren en dat er een kloof ontstaat.

Een jongere die partij kiest bij een ouderlijke ruzie probeert ook „vat te krijgen op een situatie die feitelijk te ingewikkeld is om te begrijpen”. Dat zei gezinsadviseur Mitchell Rosen in het tijdschrift ’Teen. Bij onenigheid in een huwelijk, zo zei hij, „zijn een groot aantal factoren betrokken, en het is niet zo maar een kwestie van zij heeft gelijk, hij heeft ongelijk”. Vaak liggen er aan een ruzie grieven en wrokgevoelens ten grondslag die zich in de loop van jaren hebben opgestapeld. Als Pa of Ma klaagt omdat het avondeten een paar minuten te laat klaar is of omdat de wastafel in de badkamer vuil is achtergelaten, kan daar dus veel meer achter zitten.

De bijbel vermaant: „Zijt indien mogelijk, voor zover het van u afhangt, vredelievend jegens alle mensen” (Romeinen 12:18). Probeer dus neutraal te blijven. Wat moet je echter doen als je ouders je willen dwingen partij te kiezen? „Al wie zijn woorden inhoudt,” zegt de bijbel, „is in het bezit van kennis” (Spreuken 17:27). Ja, laat na je mening te zeggen — of erger nog, uit te schreeuwen. Misschien kun je je vriendelijk excuseren door iets te zeggen in de trant van: ’Pa en Ma, ik houd van jullie allebei. Maar vraag me alstublieft niet partij te kiezen. Dit is iets wat jullie samen moeten oplossen.’

Doe niet mee aan de ruzie: Twee harde stemmen zijn al erg genoeg. Waarom zou je een derde stem aan het koor toevoegen? Spreuken 15:18 zegt: „Een woedend man verwekt twist, maar wie langzaam tot toorn is, brengt ruzie tot bedaren.” Weiger eenvoudig het strijdperk te betreden. En als je aanvoelt dat er weldra een ruzie zal losbarsten, bedenk dan wat in Spreuken 17:14 staat: „Het begin van een twist is als iemand die aan wateren de vrije loop laat; verwijder u dus vóórdat de ruzie is uitgebroken.”

Misschien kun je je eenvoudig excuseren en naar je kamer gaan om te lezen, te studeren, om een plaat op te zetten of zelf wat te musiceren. Of het kan een goed tijdstip zijn om naar een vriend toe te gaan. Door iets opbouwends te gaan doen, ben je weg van het strijdtoneel en het helpt je je gedachten te verzetten.

Probeer niet als huwelijksadviseur op te treden: Een spreuk zegt het zo: „Er zijn twisten die als de grendel van een woontoren zijn” (Spreuken 18:19). Ruziënde ouders hebben vaak een barrière van wrok opgetrokken die even geducht is als „de grendel van een woontoren”. Beschik jij over de kennis of de levenservaring om hen te helpen die barrière te slechten? Waarschijnlijk niet.

Als je zo overmoedig bent je in de huwelijksproblemen van je ouders te mengen, zouden ze nog ernstiger kunnen worden. Spreuken 13:10 zegt: „Door overmoed veroorzaakt men slechts strijd, maar bij hen die te zamen beraadslagen, is wijsheid.” Ja, je ouders kunnen hun moeilijkheden waarschijnlijk beter oplossen door samen onder vier ogen te beraadslagen. — Vergelijk Spreuken 25:9.

Daar komt nog bij dat de rol van gezinsbemiddelaar meer van je kan vergen dan je beseft. In haar boek Teen Troubles vertelt Carolyn McClenahan Wesson over een jong meisje genaamd Cora dat wilde uitproberen wat zij ervan terechtbracht als zij voor huwelijksadviseur speelde. Het resultaat? Het huwelijk van haar ouders verbeterde, maar Cora kreeg maagklachten. Carolyn Wesson komt tot de conclusie: „Laten je ouders hun eigen problemen oplossen. Je hebt het als puber op zich al moeilijk genoeg.”

Speel je ouders niet tegen elkaar uit: Sommige jongeren intrigeren om van de wrijvingen in het gezin te profiteren. Als Ma „Nee!” zegt, werken zij op Pa’s gevoelens en weten zij van hem een „Ja” los te krijgen. Door je ouders handig te manipuleren, kun je een zekere mate van vrijheid verwerven, maar uiteindelijk duurt de tweedracht in het gezin er alleen maar langer door. Een jongere die zijn ouders echt eert, zal zijn toevlucht niet nemen tot zo’n machtspolitiek.

Maak de situatie niet nog erger: Lui of stuurs gedrag, herrie schoppen op school, je schoolwerk verwaarlozen — je problemen worden er alleen maar groter door. Toon dat je verantwoordelijkheidsbesef hebt en laat het gebrek aan aandacht van je ouders geen excuus zijn voor weerspannig gedrag. Doe je uiterste best om nuttig en behulpzaam te zijn.

Hoe de gezinscrisis te boven te komen

Het is duidelijk dat je je ouders niet kunt veranderen. Je kunt echter wel proberen hen ten goede te beïnvloeden. Probeer zo optimistisch en opgewekt mogelijk te zijn. Bedenk, liefde „verdraagt alle dingen, gelooft alle dingen, hoopt alle dingen, verduurt alle dingen” (1 Korinthiërs 13:7). Blijf bidden om een verbetering van de situatie (Filippenzen 4:6, 7). Gezinsadviseur Clayton Barbeau doet verder de aanbeveling: „Laat [je ouders] onafhankelijk van elkaar weten dat je van beiden houdt.” Dat alleen al kan de spanningen in het gezin verlichten.

Je kunt ook proberen er bij je ouders op aan te dringen hulp te zoeken. Dit moet je niet in het vuur van een woordenwisseling doen. Spreuken 25:11 spreekt over het ’juiste woord op de juiste tijd’. Dat moment zal vermoedelijk aangebroken zijn als de rust is weergekeerd en je ouders in een ontvankelijker stemming zijn. (Als een van je ouders bijzonder lichtgeraakt is, probeer dan de ouder te benaderen die meer geneigd schijnt te zijn tot een redelijk gesprek over de kwestie.)

Begin met hen te verzekeren dat je van hen houdt. Leg hun vervolgens kalm uit wat zij jou met hun gekibbel aandoen. Dat zal niet gemakkelijk zijn. In haar boek Trouble at Home geeft Sara Gilbert toe dat op zulke pogingen gereageerd kan worden met: „Dat gaat je niets aan — houd je erbuiten!” Zij geeft echter de raad dat „je duidelijk moet maken dat het jou wel degelijk aangaat”. Vertel hun dat hun geruzie jou angstig, verdrietig of kwaad maakt. Hoewel je je niet met hun leven wilt bemoeien, wordt jouw leven sterk door hun geruzie ontwricht! Stel voor dat je ouders hulp zoeken — misschien door een christelijke ouderling die hun vertrouwen geniet te benaderen.b

Als je ouders de gevolgen van hun geruzie onder de aandacht gebracht krijgen, worden zij er misschien toe bewogen ernstig moeite te doen om hun problemen op te lossen — en maken zij misschien zelfs geen ruzie meer.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 18]

Kunnen jongeren doeltreffend bemiddelen bij geschillen tussen ouders?