Hoe gezond zijn wij?
EEN miljard dollar! Zo veel geven mensen in de Verenigde Staten per dag voor hun gezondheid uit. De inwoners van de Bondsrepubliek Duitsland geven per jaar een vijfde van hun bruto nationaal produkt, ofte wel meer dan 340 miljard mark, ten behoeve van hun gezondheid uit. In de meeste andere geïndustrialiseerde of ontwikkelde landen is de situatie vergelijkbaar.
Het lijdt geen twijfel dat de gemiddelde burger in deze landen meer aandacht aan zijn gezondheid gaat besteden. Boeken en videobanden over diëten en lichaamsbeweging staan voortdurend hoog op de best-sellerlijsten. In de handel in gezonde, natuurlijke voeding, vitaminen, sportkleding en trainingsapparatuur gaan miljoenen om. En tegenwoordig is het beeld van een geslaagd man niet meer de op een sigaar kauwende geldmagnaat, maar de fris en verzorgd ogende, conditiebewuste figuur.
Zijn wij met al die aandacht en belangstelling voor gezondheid en fitheid echt gezonder dan vorige generaties? Hebben de enorme bedragen die aan doktersrekeningen en de gezondheidszorg worden uitgegeven, geleid tot lichamelijk welzijn voor ons allemaal? Hoe gezond zijn wij in feite?
Het huidige beeld
In tegenstelling tot wat wij zouden verwachten, blijkt uit berichten uit zowel rijke als arme landen overal ter wereld dat de mensen tegenwoordig lang geen toonbeeld van gezondheid zijn. Over de verschillende gezondheidssituaties wereldwijd zegt een door het Worldwatch Institute opgesteld rapport: „Hoewel de behoeften aan gezondheidszorg van rijk en arm drastisch verschillen, hebben zij één ding gemeen: beide sterven onnodig. De rijken sterven aan hartkwalen en kanker, de armen sterven aan diarree, longontsteking en mazelen.”
Ondanks de vorderingen op het gebied van de medische research zijn hartziekten en kanker nog steeds de gesel van de welvarende landen. In een rapport in The New England Journal of Medicine wordt zelfs gezegd: „Wij zien geen reden tot optimisme ten aanzien van wat er globaal aan vooruitgang geboekt is in recente jaren. Er is geen reden voor de veronderstelling dat kanker over het algemeen ook maar iets minder voorkomt.” Wat de fitnessrage aangaat, wordt de situatie treffend samengevat door dr. Michael McGinnis van het Amerikaanse Departement van Volksgezondheid en Maatschappelijke Dienstverlening: „De grote meerderheid weet hoe belangrijk fitness is, maar is niet zelf tot actie overgegaan. Amerikanen zijn niet zo fit als zij denken.”
Het andere uiterste, de situatie in de arme landen, is dat „een kwart van de wereldbevolking niet beschikt over zuiver drinkwater en sanitaire voorzieningen voor de afvoer van menselijke uitwerpselen”, zegt het rapport van het Worldwatch Institute. „Als gevolg daarvan zijn met diarree gepaard gaande ziekten in de hele Derde Wereld endemisch en vormen ze wereldwijd de voornaamste oorzaak van zuigelingensterfte.” Diarree, longontsteking, mazelen, difterie, tuberculose en andere ziekten kosten elk jaar 15 miljoen kinderen onder de vijf jaar het leven en belemmeren de normale ontwikkeling van miljoenen andere. Het ironische hiervan is echter dat deskundigen van mening zijn dat dit voor een groot deel gemakkelijk te voorkomen is.
Hoewel kinderen in de ontwikkelde landen zulke tragedies meestal bespaard blijven, zijn er alarmerende tekenen dat de algehele gezondheid van de hedendaagse jeugd achteruitgaat in plaats van verbetert. Zo schrijft de Londense Guardian onder de kop „Kinderen ’35 jaar geleden gezonder’”, dat bij een inspectie door de Medische Onderzoeksraad „aanzienlijke stijgingen in het aantal ziekenhuisopnamen van kinderen onder de vier jaar, een verdrievoudiging van het aantal astmagevallen en een zesvoudige toename van eczeem bij de jeugd” werden geconstateerd. Tevens bleken jeugddiabetes, vetzucht, stress en emotionele aandoeningen sterk toegenomen te zijn.
Bij landelijke studies in de Verenigde Staten is ook aan het licht gekomen dat de lichamelijke conditie van schoolkinderen thans niet is wat ze zou moeten zijn. „Het is vandaag de dag het best bewaarde geheim in Amerika — het gebrek aan fitheid bij de jeugd”, zegt George Allen, voorzitter van de Presidentiële Raad voor Lichamelijke Fitheid en Sport. Uit de laatste door de raad gepubliceerde cijfers blijkt dat het 40 procent van de jongens en 70 procent van de meisjes van zes tot zeventien jaar slechts één keer lukt om hun kin op handhoogte te krijgen bij het optrekken. Bij andere studies werd geconstateerd dat tieners thans een te hoge bloeddruk en een ongezond hoog cholesterolgehalte in hun bloed hebben en zij te dik zijn, om nog maar niet te spreken van ernstige emotionele problemen en problemen door het gebruik van drugs en te veel alcohol.
Vooruitziend
De meesten van ons beseffen dat hoe gezond wij ons hele leven zijn, tot op zekere hoogte wordt bepaald door onze gezondheidstoestand in onze jeugd. Het is daarom niet verbazingwekkend dat George Allen opmerkte: „Wat mij zorgen baart, is dat als je de jeugd nu niet leert aan hun conditie te werken, zij dat als volwassenen nooit zullen leren.” Hetzelfde geldt voor de ontwikkelingslanden, zij het dat daar veel kinderen de gelegenheid niet krijgen om zich tot gezonde volwassenen te ontwikkelen.
Hoe verontrustend de problemen ook zijn, ze zijn niet onoverkomelijk. Waar u ook woont, er is altijd wel iets wat u persoonlijk kunt doen aan uw gezondheid en die van uw gezin. Veel hangt echter af van uw kijk op uw gezondheid en op uzelf. Wij zouden ons dan ook kunnen afvragen: Wat is gezondheid? Wat kunt u doen om een goede gezondheid te behouden? Deze vragen zullen in de volgende artikelen worden beschouwd.