Gezondheid wereldwijd verbeterd — Maar niet van iedereen

VOLGENS The World Health Report 1998, uitgegeven door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), is er wereldwijd een trend naar een gezonder, langer leven. Het rapport somt enkele voorbeelden op.

Meer mensen dan ooit beschikken over sanitaire voorzieningen, veilig drinkwater en basisgezondheidszorg. Bovendien zijn de meeste kinderen in de wereld nu ingeënt tegen de zes voornaamste kinderziekten.a Dit heeft bijgedragen tot een daling van het kindersterftecijfer. Terwijl in 1955 21 miljoen kinderen onder de vijf jaar stierven, is dat cijfer gedaald tot ongeveer 10 miljoen in 1997. Intussen is er in de afgelopen decennia in verscheidene geïndustrialiseerde landen een aanzienlijke daling geweest in het aantal sterfgevallen dat door hartziekte wordt veroorzaakt.

Het rapport voegt er echter aan toe dat vooruitgang qua gezondheid verre van universeel is. HIV/aids blijft een dodelijke bedreiging. Aids, vóór 1981 onbekend, heeft sinds het begin van de epidemie naar schatting 11,7 miljoen levens geëist. En er is geen directe hoop op verlichting. In 1996 raakten 400.000 kinderen onder de vijftien jaar met HIV besmet. In 1997 was het aantal pas besmette kinderen in dezelfde leeftijdsgroep bijna 600.000.

Armoede nog steeds een gevaar voor de gezondheid

Vooral de honderden miljoenen mensen die in armoede verstrikt zijn, zien nauwelijks verbetering in de gezondheid. Zij wonen voornamelijk in arme landen waar de last van ziekten zwaar drukt, de vooruitzichten somber zijn en het leven kort is. Dr. Hiroshi Nakajima, voormalig directeur-generaal van de WHO, zegt: „De kloof tussen de gezondheidstoestand van de rijken en de armen is minstens zo groot als een halve eeuw geleden.” Volgens één deskundige van de WHO wordt deze kloof helaas zelfs groter omdat „ontwikkelingslanden het dubbel hard te verduren hebben. Ze worden niet alleen getroffen door alle moderne chronische ziekten die de kop opsteken, maar ook door de nog bestaande tropische ziekten.”

Toch is vooruitgang niet onbereikbaar. In feite zijn veel van de miljoenen voortijdige sterfgevallen al te voorkomen. Bijvoorbeeld: „Per jaar sterven er ten minste twee miljoen kinderen aan ziekten waarvoor vaccins bestaan”, zegt dr. Nakajima. Erop wijzend dat de kloof tussen de gezondheidsniveaus van rijk en arm verkleind moet worden, voegt dr. Nakajima eraan toe: „Het is tijd om te beseffen dat gezondheid een wereldvraagstuk is.” De wereld heeft dringend behoefte aan „internationale samenwerking op het gebied van gezondheid, gebaseerd op sociale rechtvaardigheid, gelijkheid en solidariteit”.

Hoewel deze samenwerking lang op zich kan laten wachten, kan elke natie al veel doen om de gezondheid van haar bevolking te verbeteren, zegt The World Health Report 1998. Hoe? Door haar bevolking te leren „vaardigheden voor het leven en gezonde leefstijlen” te ontwikkelen die ziekte voorkomen of reduceren. De statuten van de WHO zeggen het zo: „Een gefundeerde mening en actieve deelname van de zijde van het publiek zijn van het grootste belang voor de verbetering van de gezondheid.”

[Voetnoten]