Oorlog — Het verwerken van de nasleep
HOE slagen mensen die door de oorlog getraumatiseerd zijn erin dat te verwerken? Om inzicht in dit onderwerp te krijgen, interviewde Ontwaakt! enkele oorlogsslachtoffers.
Bob Honis was een van de tienduizenden Amerikaanse mariniers die tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten in de slag om Iwo Jima in het westelijke deel van de Grote Oceaan. Zijn verhaal is niet opgenomen om de lezers te schokken, maar om te laten zien dat het voor sommigen mogelijk is zelfs de meest traumatische ervaringen te boven te komen.
Het trauma
„Wij zetten onze landing op Iwo Jima in om half negen ’s morgens op 19 februari 1945. Het zware geschut van het slagschip Tennessee viel achter ons stil en toen werden onze landingsvaartuigen beschoten door de vijandelijke kustbatterijen en ruw heen en weer geslingerd. Tot het uiterste gespannen voor de actie die voor ons lag, schreeuwde ik te midden van al het lawaai en kabaal toen wij de eerste aanvalstroepen volgden: ’Laat er een paar voor ons over!’
Eenmaal op het strand rook ik slechts de walgelijke lucht van kruit, vulkanische as en brandend materieel. Ons landingsvaartuig werd getroffen. De bestuurder was op slag dood en onze hele uitrusting werd vernietigd.
Nooit zal ik de aanblik van andere dode mariniers vergeten. Een lag met zijn gezicht in het zand. Zijn legerlaarzen, zonder zolen, zaten, dichtgeregen tot aan zijn knieën, aan stompjes die eens jonge, sterke benen waren geweest. Terwijl ik in een haastig gegraven schuttersputje dook en naar rechts keek, zag ik een andere marinier voorovergebogen staan met zijn geweer tegen zijn borst geklemd, maar op de schouders stond geen hoofd meer. Het strand kwam bezaaid te liggen met dode mariniers, velen van hen onbeschrijflijk verminkt. Dat was nog maar het begin.
Op de tweede dag werd ik op onderzoek gestuurd naar een van onze posities. Wat een afschuwelijke aanblik! Een ontploffende granaat had de eerste marinier die ik zag de armen en benen afgerukt. Zijn helm en kinriem zaten nog op hun plaats. Zijn ogen stonden wijd open, recht vooruit starend alsof hij diep in gedachten verzonken was. Van de andere leden van de geschutbediening was niets anders over dan aan flarden gereten stukken vlees die, als stukken van lappenpoppen, over de zachte, zwarte vulkanische as verspreid lagen.
De slachting ging ook de derde dag door. Toen gingen de lijken snel tot ontbinding over. De stank werd overweldigend en hing overal, onontkoombaar.
Na vier dagen van hevige strijd volgde op 23 februari dat nu zo beroemde plaatsen van de Amerikaanse vlag op de berg Suribachi. In plaats van opgetogenheid voelde ik slechts wanhoop. Overal lagen doden. Het leven leek zo goedkoop. De meedogenloze strijd duurde voort tot 26 maart, de dag waarop Iwo Jima, na een wekenlange, onafgebroken slachtpartij, eindelijk werd ingenomen. Wat een bloedbad — een totaalaantal van 26.000 gesneuvelde Amerikanen en Japanners op een eiland van slechts twintig vierkante kilometer!
De nasleep
Toen ik mijn diensttijd bij de marine vervuld had en met mijn familie herenigd werd, had ik dolgelukkig moeten zijn. Maar in plaats daarvan kwam nu naar boven wat al die tijd in mij gegroeid was — een vreselijke leegte en een gevoel dat alles zinloos was.
Ik werd voortdurend gekweld door vragen. Als het leven zo weinig waard is, wat heeft het dan voor zin te leven? Kan er werkelijk een zorgzame God bestaan? Zal ik de rest van mijn leven achtervolgd worden door wat ik heb meegemaakt? Zelfs nadat ik met mijn vrouw, Mary, getrouwd was, bleef de kwelling. Ik kon mij geen duurzame, gelukkige toekomst indenken, alleen oorlog en meer zinloze slachtpartijen, totdat uiteindelijk de aarde met al het leven erop vernietigd zou worden.
Ik vind de oplossing
Kort na ons huwelijk werden mijn vrouw en ik door twee getuigen van Jehovah bezocht. Dit gaf mij de gelegenheid om enkele diepgaande vragen te stellen over oorlog, lijden en het doel van het leven. De antwoorden op mijn vragen kwamen vlot uit de bijbel.
Ja, er is een liefhebbende God die zich om ons bekommert en die binnenkort al onze pijn en ons verdriet zal verhelpen (Psalm 83:18; Openbaring 21:1-4). Nee, God keurt oorlogen om menselijke politieke doeleinden te verwezenlijken niet goed (Psalm 46:9; Jesaja 2:4; Johannes 18:36). Nee, de aarde zal niet in een nucleaire holocaust vernietigd worden. Ze zal eeuwig blijven bestaan, als een paradijselijke woonplaats voor allen die aan Gods vereisten voldoen. — Psalm 37:29; Jesaja 45:18; Openbaring 11:17, 18.
Naarmate ik doorging met het bestuderen van de hartverwarmende beloften in de bijbel, werd de leegte binnen in mij geleidelijk gevuld. Ik raakte ervan overtuigd dat Gods koninkrijk het enige reële middel is om vrede en zekerheid op aarde te brengen. Gods oorlog te Armageddon zal de aarde uiteindelijk bevrijden van al het kwaad. — Daniël 2:21, 22; Matthéüs 6:10; Openbaring 16:14-16.”
Leer op Gods beloften te vertrouwen
Anderen bevestigen dat het vernemen van de waarheid over Gods voornemen met de aarde en zijn redenen om tijdelijk goddeloosheid toe te laten, de krachtigste factor is geweest waardoor zij geholpen zijn de achtergebleven oorlogstrauma’s te verwerken.
Dit wil niet zeggen dat er soms geen professionele medische hulp nodig kan zijn. Maar een werkelijke hoop, gebaseerd op de betrouwbare beloften van God in de bijbel, geeft de innerlijke kracht om ernstige problemen te verduren.
Misschien bent u niet persoonlijk getroffen door het trauma van de oorlog, maar kent u iemand met wie dat wel het geval is. Wat kunt u dan doen om te helpen? „Toon begrip en wees aanmoedigend voor degenen die zulke verschrikkingen meegemaakt hebben”, zegt een slachtoffer van oorlogstrauma, Mary C———. „Help hen het oog gericht te houden op de toekomst, stil te staan bij Gods beloften en niet bij de tragedies van het verleden”, raadt zij aan. Ja, wees geduldig en toon medeleven. Houd rekening met hun problemen. En probeer hen te helpen hoop voor de toekomst op te bouwen.
’Maar’, zult u misschien vragen, ’hoe kan voor degenen die geleden hebben door het trauma van de oorlog, een andere oorlog, Armageddon, de oplossing zijn?’ Armageddon, Gods oorlog tegen alle kwaad, zal een oorlog zonder onschuldige slachtoffers zijn. Die oorlog zal geen rechtvaardige en goede beginselen schenden, maar zal ’gevoerd worden in rechtvaardigheid’, zodat alleen de goddelozen zullen sterven. — Openbaring 19:11; Spreuken 2:20-22.
Armageddon zal geen verschrikkelijke naweeën hebben, geen steeds terugkerende nachtmerries veroorzaken of andere psychische wonden slaan. Gods nieuwe wereld zal het profetische beeld in vervulling doen gaan dat in Jesaja 65:17-19 geschilderd wordt: ’De vroegere dingen zullen niet in de geest worden teruggeroepen, en het geluid van geween of het geluid van een klaaggeschrei zal niet meer worden gehoord.’
Alle vroegere slachtoffers van bloeddorstige oorlogen en geweld, zelfs de doden, zullen voordeel trekken van deze oorlog (Psalm 72:4, 12-14; Johannes 5:28, 29). Stelt u zich eens voor — een herstel van het vredige paradijs dat Gods oorspronkelijke voornemen was.
„Deze hoop die de bijbel geeft,” zegt Bob Honis, „is de sleutel tot het verwerken van de nasleep van een oorlog. Iedereen die letsel heeft opgelopen door het trauma van de oorlog, kan voordeel trekken van een dergelijke hoop. Dit soort hoop is, zoals de bijbel zegt, ’een anker voor de ziel’.” — Hebreeën 6:19.
[Inzet op blz. 8]
’Wat al die tijd in mij gegroeid was, kwam nu naar boven — een vreselijke leegte en een gevoel dat alles zinloos was’
[Illustraties op blz. 7]
Op weg naar Iwo Jima bestudeerden wij maquettes van het eiland
Honis staat rechts boven
[Verantwoording]
U.S. Marine Corps
[Illustratie op blz. 9]
Bob en Mary Honis nu