Een wereldomvattende oplossing
DE REEDS genoemde conferentie van Toronto eindigde met een vurig pleidooi voor internationale samenwerking bij de aanpak van het broeikaseffect. „Staande voor een twaalf meter breed fotoachtig schilderij van een wolkenlucht,” bericht het blad Discover, „beloofden de premiers Brian Mulroney van Canada en Gro Harlem Brundtland van Noorwegen plechtig dat hun landen minder fossiele brandstof zullen gaan gebruiken.”
Mevrouw Brundtland, de Noorse premier, is voorzitter van de Wereldcommissie voor Milieu en Ontwikkeling van de VN. „Het effect van de mondiale klimaatverandering kan groter zijn dan elke andere uitdaging waarvoor de mensheid heeft gestaan, het voorkomen van een kernoorlog uitgezonderd”, merkte zij op. Zij drong aan op een internationaal verdrag ter bescherming van de atmosfeer tegen verdere achteruitgang.
Waar zou zo’n verdrag op neerkomen? Dr. Michael McElroy van de Harvard University bracht het in een verhandeling op de conferentie als volgt onder woorden: „Ten slotte moeten wij ons gebruik van fossiele brandstof drastisch beperken. Dat zal geen gemakkelijke opgaaf zijn. Hoe kunnen wij landen als China met rijke steenkoollagen overhalen de winning en het gebruik van hun meest voor het grijpen liggende en goedkope brandstof te beperken? Wij hebben een internationale benadering nodig. . . . Wij moeten stimulansen bedenken om de Derde Wereld ertoe te bewegen een wijzere weg te volgen dan wij.”
Maar hoe zal de Derde Wereld vermoedelijk op zulke aansporingen reageren? De weelderige westerse levensstijl die de bevolking van arme landen voor ogen staat, vergt enorme energiebronnen. Auto’s, glanzende symbolen van macht en succes, hebben benzine nodig, tenzij men ze wil gebruiken als louter gazondecoratie. Voor opzichtige en agressief aangeprezen produkten zijn plastic verpakkingen nodig, waarvoor dr. Lester Lave van de Carnegie-Mellon University de term „gestolde energie” gebruikt. De bouw, de verlichting en het onderhoud van nieuwe autowegen en wolkenkrabbers en prestigieuze internationale luchthavens en winkelcentra vergen enorme hoeveelheden energie. Nu zijn de rijke landen in feite van plan de arme landen te vertellen: ’Wij hebben onze luxueuze levensstijl al. We zijn plotseling heel erg bezorgd geworden voor het milieu. Het spijt ons, maar jullie kunnen niet krijgen wat wij al hebben. Jullie moeten „wijzer” zijn dan wij waren. Jullie kunnen al die goedkope energie niet gebruiken zoals wij dat gedaan hebben. Jullie moeten duurdere energie gebruiken en langzamer groeien, jullie bevolking langer laten wachten op de levensstijl waarvan wij gezegd hebben dat zij die moeten nastreven.’ Hoe zal dat waarschijnlijk op de Derde Wereld overkomen?
Dr. McElroy erkent dit probleem en vervolgt: „Dit zal onvermijdelijk betekenen dat wij [de ontwikkelde landen] hulpbronnen aan hen [de Derde Wereld] moeten overdragen. . . . Het ligt voor de hand dat te financieren met een belasting op fossiele brandstoffen, de bron van zo veel van onze problemen. Het is niet duidelijk hoe zo’n belasting opgelegd moet worden. Misschien moet er een internationaal lichaam met ongekende macht en autonomie komen. Het is dan onvermijdelijk dat landen op zijn minst afzien van een deel van wat ze voordien als onvervreemdbare rechten beschouwden en dat onderwerpen aan een onafhankelijke besluitvorming en uitvoering daarvan.”
Maar hoe reëel is deze hoop? Is het waarschijnlijk dat de rijke landen vrijwillig soevereiniteit en de bevoegdheid belasting op te leggen zullen verlenen aan een internationaal lichaam, met het doel geld aan de arme landen over te maken en het broeikaseffect te bestrijden? De rijke en machtige landen op onze planeet zijn niet rijk en machtig geworden door een dergelijk vooruitziend altruïsme. Ze bewaken hun nationale soevereiniteit angstvallig. Zullen ze nu veranderen omdat een paar geleerden zich zorgen maken over het broeikaseffect?
Echte wereldsoevereiniteit
De aanpak van een mondiale dreiging zoals een uit de hand gelopen broeikaseffect vraagt niet om resoluties, geruststellende uitspraken en gemeenplaatsen, maar om een echte wereldregering, die bij machte is van noordpool tot zuidpool een gezond milieubeleid door te voeren. De geschiedenis van de mens tot dusver geeft geen aanleiding tot de hoop dat hij spoedig een dergelijke regering tot stand zal brengen. „Wij hebben in onze geschiedenis alle fouten gemaakt die u zich kunt indenken, en we hebben ze allemaal steeds opnieuw gemaakt en daarmee een oneindige reeks variaties en varianten op elke grote fout teweeggebracht zonder ooit echt iets te leren”, klaagt wetenschappelijk schrijver Allan Wirtanen in het blad New Scientist.
Personen die de menselijke geschiedenis serieus bestuderen, zien in dit alles één grote les — dat de mens niet in staat is onafhankelijk van zijn Schepper voor de planeet te zorgen. Vindt u dat te „godsdienstig” klinken? Niet „wetenschappelijk” genoeg? Een beetje „naïef” misschien?
Maar wat is nu naïever — hopen dat de mensheid een keer zal brengen in haar droevige geschiedenis, nationale, politieke, religieuze en culturele hindernissen zal overwinnen en weldoordachte stappen zal doen om een ramp in de volgende eeuw af te wenden — of geloven dat God tussenbeide zal komen voordat het te laat is? De Schepper heeft in zijn Woord beloofd dat hij zal „verderven die de aarde verderven” (Openbaring 11:18). Er is een overvloed aan historisch en wetenschappelijk bewijs dat hij dat nu juist van plan is. Waarom zou u niet een paar minuten nemen om de beloften met betrekking tot onze aarde op te zoeken in de bijbel, in Psalm 37 en hoofdstuk 11 en 65 van Jesaja? Vergelijk die beloften eens met de huidige sombere broeikasvoorspellingen. Wat is het ware toekomstbeeld van de aarde? Vindt u niet dat u het aan uzelf en uw kinderen verplicht bent daarachter te komen?