Wat kan eraan gedaan worden?

De ideeën voor het tegengaan van het broeikaseffect nemen net zo snel toe als de wereldomvattende vervuiling. Sommige zijn veelbelovend. Andere niet.

1 ZONNE-ENERGIE: Het gebruik van zonne-energie is de afgelopen jaren wat uit de belangstelling geraakt, grotendeels door de daling van de olieprijzen. Intussen is het rendement van zonnecellen echter opzienbarend verbeterd. The New York Times berichtte onlangs dat voor het eerst „de omzetting van zonne-energie in elektriciteit qua rendement vergeleken kon worden met de conventionele elektriciteitsopwekking”. Als zonne-energie echt concurrerend wordt, zou deze technologie kunnen bijdragen tot een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen naarmate installaties voor zonne-energie de conventionele elektriciteitscentrales vervangen.

2 WATERSTOF ALS BRANDSTOF: Dat is een idee dat ten minste technologisch uitvoerbaar is — het gebruik van zuivere waterstof in plaats van aardolieprodukten als brandstof voor vliegtuigen en misschien zelfs auto’s. Vanuit het ’broeikas’-standpunt bezien is het voordeel van waterstof als brandstof dat de verbranding heel schoon is. Bij waterstofverbranding wordt totaal geen kooldioxide geproduceerd, alleen stoom. Waterstof is een uitstekende energiebron. In feite zal een vliegtuig daarop driemaal zo lang in de lucht blijven als op een gelijke hoeveelheid straalvliegtuigbrandstof. Eén probleem is dat ze ook driemaal zo duur is. Een groter probleem is dat vloeibare waterstof heel koud en onder druk moet blijven. Eventuele lekken in het brandstofsysteem zouden tot een rampzalige explosie kunnen leiden, zoals in het geval van het Amerikaanse ruimteveer Challenger.

3 RUIMTESCHILDEN: Ook het idee van enorme, van dun plastic gemaakte „parasols” in de ruimte die reusachtige schaduwen op aarde zouden werpen, is geopperd. Er zouden satellieten met een oppervlakte gelijk aan 2 procent van het aardoppervlak nodig zijn om de verwachte verdubbeling van de hoeveelheid kooldioxide te compenseren. Dat plan zou bij astronomen niet in goede aarde vallen!

4 WERELDOMVATTENDE HERBEBOSSING: Wist u dat er reeds uiterst efficiënte, niet-vervuilende, zichzelf onderhoudende apparaten bestaan voor de verwijdering van kooldioxide uit de atmosfeer? Dat zijn planten. Groene planten gebruiken kooldioxide als voedsel; de koolstof houden ze voor eigen gebruik en de zuurstof komt als afval in de lucht terug. Als verder alles gelijk zou blijven, zou een toename van kooldioxide de plantengroei wereldwijd stimuleren, wat ertoe zou leiden dat het teveel aan kooldioxide verbruikt en het broeikaseffect bestreden zou worden. Helaas blijft alles niet gelijk wat de planten betreft. De planten die de meeste koolstof per hectare kunnen verwijderen, zijn bomen, en bomen worden overal ter wereld in een schrikbarend tempo omgehakt.

Met het oog op deze wereldomvattende tendens dringen veel wetenschappers aan op massale herbebossing om het broeikaseffect tegen te gaan. Zij wijzen er bijvoorbeeld op dat 4.000.000 hectare bomen alle kooldioxide zou kunnen absorberen die in de komende tien jaar door elektriciteitscentrales uitgestoten zou worden. Programma’s om dit doel te bereiken — en daarvoor zouden miljarden dollars op tafel moeten komen — werden een jaar geleden in de Verenigde Staten besproken tijdens hoorzittingen van de Senaat.

Een dergelijk programma zou in de Verenigde Staten kans van slagen hebben, maar zou dat in de tropen ook het geval zijn? Aansporingen om bomen te planten slaan niet erg aan bij hongerige, wanhopige mensen die land ontbossen om er gewassen te kunnen verbouwen. De tropische regenwouden maken deel uit van de absoluut onmisbare zuurstofvoorziening voor de hele planeet, en ze worden gekapt, verbrand en vernield. Zal de zuurstofvoorziening onherstelbare schade oplopen?

5 STRALEN OM CFK’s ONSCHADELIJK TE MAKEN: Reusachtige lasers zouden vanaf de aarde energie de atmosfeer in kunnen vuren, afgestemd op energiefrequenties die door chloorfluorkoolwaterstoffen worden geabsorbeerd. Hopelijk zal deze energie de CFK-moleculen doen uiteenspatten voordat ze naar de stratosfeer opstijgen en de ozonlaag aantasten. Hieraan zijn echter problemen verbonden, onder meer die van de kosten en de energiebehoeften van de lasers en „of u kunt bereiken dat de energie van de laser door CFK’s wordt geabsorbeerd en niet door andere moleculen, zoals waterdamp en kooldioxide”, aldus fysicus Thomas Stix van de Princeton University.

6 ZONNE-ENERGIESATELLIETEN: Reusachtige rijen zonnecellen in de ruimte zouden voortdurend zonne-energie kunnen verzamelen, ongehinderd door wolken of de nacht. De energie zou vervolgens als microgolven of laserstralen naar de aarde gestraald worden. De bedoeling is zonne-energie te gebruiken in plaats van meer fossiele brandstoffen te verbranden. De technische obstakels en de omvang van het project zijn ontmoedigend.

[Diagram/Illustratie op blz. 8, 9]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

1 ZONNE-ENERGIE

2 WATERSTOF ALS BRANDSTOF

3 RUIMTESCHILDEN

4 WERELDOMVATTENDE HERBEBOSSING

5 STRALEN OM CFK’s ONSCHADELIJK TE MAKEN

6 ZONNE-ENERGIESATELLIETEN