Jonge mensen vragen . . .

Is de liefde zoals in liefdesliedjes?

LIEFDESLIEDJES — liedjes waarin de ware liefde wordt verheerlijkt en liedjes waarin een voorbije liefde wordt betreurd — zijn het hoofdbestanddeel van radioprogramma’s. En in wat voor vorm ze ook gegoten worden, in rhythm and blues, soul, pop of rock, ze zijn enorm populair onder tieners. Hoe valt dat te verklaren?

Veel van de liedjes zijn gewoon muzikaal erg aantrekkelijk — welluidende melodieën, hartverscheurende teksten en een ritme waarop je kunt dansen. Ze beroeren de emoties en kunnen een bijna hypnotische romantische stemming teweegbrengen. „Als ik met mijn meisje via de telefoon over een moeilijke situatie praat en ik de woorden gewoon niet kan vinden,” zegt een jongere die Rusty heet, „brengt een mooi liefdesliedje op de achtergrond me in een milde stemming en kan ik me gemakkelijker uiten.”

De populariteit van liefdesliedjes is echter niet alleen toe te schrijven aan de muzikale verdienste van de melodieën. Als je tiener bent, leer je hoe je met je seksuele gevoelens om moet gaan. Omdat je nieuwsgierig bent naar de mysteries van liefde en romantiek, zul je je gemakkelijk verplaatsen in liedjes die vertellen hoe heerlijk het is verkering te hebben en hoe smartelijk het is als het uitraakt. Een schrijver stelt dat tieners door liefdesliedjes „enigszins kunnen proeven hoe het voelt om verliefd te zijn, en zo enkele van de genoegens en teleurstellingen van de liefde smaken”.

Onervaren in de romantiek en misschien niet zeker van hun vermogen hun gevoelens te uiten, wenden sommigen zich zelfs tot liefdesliedjes in een poging de juiste woorden te vinden om tegen hun uitverkorene te zeggen. Sommige jongeren geven toe dat zij proberen leden van het andere geslacht te charmeren met zinsneden die rechtstreeks aan populaire liedjes ontleend zijn. Maar in welke mate leren liefdesliedjes jongeren werkelijk iets over liefde?

Wat je eruit kunt leren

Sta eerst eens stil bij een van de prachtigste liefdesliederen die ooit geschreven zijn. Het wordt het Hooglied genoemd en is het bijbelse verslag over een heel knap Sulammitisch meisje en haar liefde voor een herdersjongen. Hun liefde wordt bedreigd door koning Salomo, die het hart van de jonge vrouw probeert te veroveren met zijn verblindende heerlijkheid, wijsheid en rijkdom — maar tevergeefs. Haar liefde bleek niet van de onbestendige soort te zijn. Het jonge meisje verklaarde: „Het staan op exclusieve toewijding is even onverzettelijk als Sjeool. Haar gloed is de gloed van een vuur, de vlam van Jah.” — Hooglied 8:6.

Wordt in de hedendaagse liefdesliedjes eveneens een verheven maar realistische kijk op de romantische liefde bevorderd? Integendeel. De schrijfster Sally Helgesen merkt op dat in liefdesliedjes „een wereld van melodrama en gepijnigde hartstocht wordt bezongen waarin de liefde” vaak de „volmaakte oplossing” vindt. Helaas zijn ’volmaakte oplossingen’ in het echte leven ver te zoeken, en iemand die ze zoekt, vraagt om teleurstellingen. Ja, zelfs met zijn hoogst poëtische uitlatingen slaagde koning Salomo er niet in de liefde van het Sulammitische meisje te winnen! Helgesen schrijft verder: „De liedjes roepen een amorf [vormloos] droombeeld op van het leven als volwassene, een leven waarin romantische hartstocht elke andere emotie verteert en niemand onder verantwoordelijkheden gebukt gaat.” Opnieuw een hemelsbreed verschil met het echte leven.

Sheila Davis, hoogleraar lyriek aan de Universiteit van New York, zegt dat liefdesliedjes mensen verder het idee willen opdringen dat je gebonden voelen „uit de mode” is. Nog een ander populair thema in liefdesliedjes is liefde op het eerste gezicht. In een populair liedje werd gezegd dat de liefde „plotseling” kwam, na „het eerste hallo” en „de eerste glimlach”. Liefdesliedjes leren je dan ook dat de liefde blind is, zich wel bewust is van iemands sterke punten maar weigert zelfs de grove gebreken te zien.

Hoe reëel zijn zulke lessen? Denk eens na: Kan een eerste indruk werkelijk de basis zijn voor een blijvende relatie? Zeker niet. Merk eens op hoe de bijbel de ware liefde beschrijft: „De liefde is geduldig, vriendelijk . . . De liefde . . . is niet grof en handelt niet uit eigenbelang, wordt niet geprikkeld . . . Zij geeft het nooit op: zij blijft geloven, hopen en volharden. De liefde houdt nooit op te bestaan.” — 1 Korinthiërs 13:4-8, Groot Nieuws Bijbel.

Echte liefde overkomt je dus niet van het ene moment op het andere en is evenmin louter een kwestie van gevoelens en hartstochten. De rijpe liefde heeft ogen; ze ziet sterke punten maar gaat niet aan de gebreken voorbij. Echte liefde ontwikkelt zich geleidelijk als men iemands persoonlijkheid en hoedanigheden leert kennen — „de verborgen persoon van het hart” (1 Petrus 3:4). Ware liefde schrikt niet terug voor verbondenheid; ze blijft loyaal en beijvert zich om een relatie te verbeteren, zelfs als alles niet zo rooskleurig is. Wat een verschil is er tussen echte liefde en de liefde die vaak in liedjes wordt beschreven!

Openhartige teksten

Liefdesliedjes hebben ook de neiging liefde gelijk te stellen met seks — iets wat thans met shockerende onbeschaamdheid wordt uitgebazuind. In de liefdesliedjes waarop je ouders of zelfs je grootouders eens dansten, kan af en toe ook wel een enkele subtiel gewaagde regel voorgekomen zijn. Maar veel van de tegenwoordige liedjes zijn verre van subtiel. De reeds eerder geciteerde Sheila Davis zegt: „Niet alleen heeft de subtiliteit plaats moeten maken voor openhartigheid en heeft de erotiek zich uitgebreid tot masturbatie en [verdorven] seks, maar de teksten zijn zelfs het terrein van incest, dat eens taboe was, gaan bestrijken.” Een aantal Amerikaanse platenmaatschappijen zijn nu overeengekomen waarschuwende etiketten op platen met openhartige teksten over seks of geweld aan te brengen.

De zestienjarige Leslie beweert: „Als je erop kunt dansen, is de tekst niet zo belangrijk. Ik denk niet dat iemand er slecht door zal worden. Het is gewoon muziek.” Deskundigen denken daar anders over. „Als dezelfde populaire muziek elke dag vele malen wordt herhaald, zullen de seksuele boodschappen licht blijven hangen”, merkt een onderzoeker op. Heb jij je er, zoals sommigen is overkomen, wel eens op betrapt dat je aanstootgevende of immorele teksten zong, eenvoudig doordat je ze steeds weer gehoord had? (Efeziërs 4:29) Dr. Joseph Stuessy, hoogleraar muziek aan de University of Texas in San Antonio, waarschuwt: „Elke soort muziek beïnvloedt onze stemming, emoties en instelling en ons daaruit voortvloeiende gedrag.” — Wij cursiveren.

Zou het hoe dan ook gezond kunnen zijn naar woorden te luisteren of teksten te zingen waarin seksuele immoraliteit tot in details beschreven of gepropageerd wordt? Zou daardoor je kijk op de juiste plaats van seks in het huwelijk niet aangetast worden? — 1 Korinthiërs 7:3-5.

„Een tijd om te beminnen”

Nog een gevaarlijke misvatting die in populaire muziek wordt geleerd, is dat tieners klaar zijn voor seksuele omgang met het andere geslacht. Het is waar dat de bijbel spreekt over „een tijd om te beminnen”, maar daarmee wordt niet gedoeld op erotische liefde. Is voor jou nu werkelijk de tijd aangebroken voor echtelijke liefde? Is het niet waarschijnlijker dat die tijd nog een paar jaar in het verschiet ligt, als je er oud genoeg voor bent? (Prediker 3:8) Als het laatste het geval is, is het dan verstandig een sterk verlangen naar iets te wekken waarvoor het nog te vroeg is?

Sommige jongeren die geen uitlaatklep hebben voor hun gewekte romantische gevoelens, raken verstrikt in een romantische droomwereld. Sommigen worden „verliefd” op hun lievelingszangers, fantaseren dat elk tedere woord dat wordt gezongen, in hun eigen oor wordt gefluisterd. Zij verzamelen elke plaat, foto en poster die zij kunnen bemachtigen van de artiest en dromen ervan met hem of haar te trouwen. Maar zo’n gefantaseerde relatie zal waarschijnlijk slechts op teleurstelling en verdriet uitlopen.

Het Hooglied leert ons dan ook nog een andere belangrijke les. Het Sulammitische meisje, dat haar herdersjongen beslist trouw wilde blijven, drong er bij haar vrouwelijke metgezellen op aan ’geen liefde in haar op te wekken of wakker te roepen’ voor koning Salomo, die naar haar genegenheid dong (Hooglied 2:7). Zij weigerde eenvoudig naar woorden te luisteren die een nadelige invloed op haar emoties zouden kunnen hebben, omdat zij wist welke potentiële kracht erin school. Een soortgelijke handelwijze zou verstandig kunnen zijn voor jou bij je muziekkeuze. Waarom zou je muziek die sterke romantische gevoelens in je wakker roept of die maakt dat je je neerslachtig en eenzaam voelt, niet eenvoudig vermijden?

Bedenk dat muziek een gave van God is. En je kunt er zeker van zijn dat muziek waarvan een ontaardende en demoraliserende invloed uitgaat, die christelijke waarden verdraait of tot een losse moraal aanmoedigt, hem niet behaagt. Christelijke jongeren moeten daarom selectief zijn in hun muziekkeuze. De negentienjarige Scott zegt: „Voordat ik een plaat of bandje koop, bekijk ik de hoes of cassette goed en krijg zo een idee van de teksten. Als ze gewaagd zijn, koop ik ’m niet.”

De liefde is gewoon niet zoals in liefdesliedjes. Dat is een feit dat je misschien door schade en schande zult leren. Bedenk ook dat prachtige liedjes niet de plaats van echte vrienden kunnen innemen. Isoleer je niet in een muzikale droomwereld, maar breng tijd met mensen door — met je ouders, godvrezende jongeren en rijpe christenen (Spreuken 18:1). Zulke omgang zal ertoe leiden dat je je op een godvruchtige manier bemind voelt — een gevoel dat de fantasieën uit liefdesliedjes ver overtreft.

[Inzet op blz. 14]

„Elke soort muziek beïnvloedt onze stemming, emoties en instelling en ons daaruit voortvloeiende gedrag”

[Illustratie op blz. 12]

Wordt in alle liefdesliedjes het leven afgeschilderd zoals het echt is?

[Illustratie op blz. 13]

Wees selectief in waar je naar luistert!