Een blik op de wereld
Geestelijke doeleinden raken in verval
„Een ongekend groot percentage eerstejaarsstudenten, namelijk ruim 75 procent, aldus een over heel [Amerika] gehouden enquête, vindt financiële welstand een ’essentieel’ of ’zeer belangrijk’ doel”, verklaart The New York Times. „Terzelfder tijd hechtte het laagste aantal eerstejaars in 20 jaar tijd, slechts 39 procent, veel belang aan het ontwikkelen van een zinvolle levensfilosofie.” Een nieuw record van 71 procent van de eerstejaars zei de universiteit te bezoeken „om meer te kunnen verdienen”. De bevindingen werden samengesteld aan de hand van vragenlijsten die waren ingevuld door meer dan 200.000 eerstejaarsstudenten aan 390 onderwijsinstellingen. De coördinator van de enquête, dr. Alexander W. Astin, zei: „Wij zien iets dat heel diep in de maatschappij is ingeworteld.”
Schrikkelseconde
Wellicht hebt u het niet gemerkt, maar 1987 was langer dan een gewoon jaar van 365 dagen. Terwijl een normaal jaar 31.536.000 seconden telt, had 1987 er 31.536.001. Waarom? „Volgens internationale afspraak hebben de tijdwaarnemers van de wereld, ten einde hun officiële atoomklokken aan te passen aan de onregelmatige, maar geleidelijk langzamer verlopende aardrotatie, besloten tussen 1987 en 1988 een ’schrikkelseconde’ in te voegen”, meldt The New York Times. Gemiddeld neemt de rotatiesnelheid van de aarde af met ongeveer een duizendste seconde per dag, wat het noodzakelijk maakt om de paar jaar een extra seconde in te voegen zodat de klokken er weer mee overeenstemmen. „Een seconde”, zegt dr. Dennis McCarthy, een astronoom van het Amerikaanse Marineobservatorium, „is een betrekkelijk lange tijd. Als u met een vliegtuig op uw instrumenten vliegt, en u loopt één seconde voor of achter, dan zit u ruim 300 meter naast de landingsbaan.”
Dierlijke tamtams
Het is reeds lang bekend dat zoogdieren met elkaar communiceren door roepsignalen en ook via hun reukklieren. De taal van het stampvoeten waarvan sommige dieren zich bedienen, is men echter nog maar pas gaan begrijpen. Pierre Bridelance, onderzoeker van het Natuurhistorisch Museum in Parijs, verklaarde in het Franse dagblad Le Figaro dat woestijnknaagdieren om de zoveel tijd ritmisch met hun poten stampen om aan te geven dat een hol bewoond is. In woestijngebieden waar de knaagdieren over uitgestrekte gebieden verspreid leven, is een dergelijke laagfrequente akoestische communicatie zeer efficiënt.
AIDS: Alarmerende feiten
Een in de hele staat New York verrichte AIDS-test bij alle baby’s die in een periode van één maand geboren waren, heeft een alarmerend feit aan het licht gebracht: Eén op de 61 zuigelingen die in de stad New York werden geboren, heeft AIDS-antilichamen in het bloed, waaruit blijkt dat hun moeders besmet waren. Men schat dat zo’n 40 procent van de seropositieve baby’s zelf hetzij tijdens de geboorte of in de baarmoeder besmet is geraakt, en men gaat ervan uit dat zij de ziekte wellicht zullen krijgen. Bij sommigen zullen de symptomen zich pas op negenjarige leeftijd vertonen. „Dit is qua aantal zeer veelbetekenend”, zei dr. Lloyd F. Novick, een assistent van de inspecteur van de Newyorkse gezondheidsdienst. „Wij hebben het hier over een aanzienlijk aantal kinderen die seropositief geboren worden. Het is waarschijnlijk een van de belangrijkste aangeboren gezondheidsproblemen waarmee wij te maken hebben.”
„AIDS beperkt zich niet tot het verwoesten van het lichaam van de slachtoffers. Vaak verteert de ziekte ook hun geest”, verklaart U.S.News & World Report. „AIDS-patiënten noemen het het meest beangstigende dat zij zich kunnen voorstellen”, wanneer zij zien hoe het virus het centrale zenuwstelsel aanvalt en „het vermogen van het slachtoffer om te denken, te voelen, te praten en te bewegen” aantast. Na de dood verrichte onderzoekingen van de hersenen van AIDS-patiënten tonen dat bij 50 procent het centrale zenuwstelsel beschadigd was als rechtstreeks gevolg van het virus en bij nog eens 25 procent beschadigingen waren opgetreden als gevolg van hersenbloedingen, infecties of kanker. Symptomen van dementie zijn niet tot volwassenen beperkt. Ook met AIDS besmette kinderen hebben deze problemen.
Verkeersdrukte
„Als een werknemer elke werkdag 20 minuten in het verkeer vastzit — 10 minuten naar en 10 minuten van het werk — en 45 jaar dezelfde baan houdt”, meldt U.S.News & World Report, „zal hij of zij bijna twee manjaren in de file hebben gestaan.” Verkeersfiles beïnvloeden reeds het leven van vele miljoenen over de hele wereld, en de situatie wordt erger. Het woon-werkverkeer, kleinere gezinnen waarvan meer leden werken, huishoudens met twee of meer auto’s, de weerstand tegen carpooling, de huidige levensstijl, het verlangen naar persoonlijke mobiliteit en de achterstand in de wegenbouw dragen alle tot het probleem bij. Sommige weggebruikers benutten hun tijd door te lezen, naar bandjes te luisteren en zelfs door zich in de auto te scheren. Niettemin leiden de ontstane spanningen vaak tot lichamelijke aandoeningen zoals maagzweren, nekpijn en een verhoging van de bloeddruk. Ze leiden ook steeds meer tot agressiviteit en zelfs tot geweld onder automobilisten.
Roken en ongelukken
Bij een vergelijkend onderzoek tussen duizend bestuurders die betrokken waren bij niet-dodelijke ongelukken en duizend bestuurders die zonder ongelukken hadden gereden, kwam men tot de conclusie dat „sigarettenrokers 50 procent meer kans lopen dan niet-rokers om bij een ongeluk betrokken te raken”. Het bericht in The Globe and Mail van Toronto (Canada) merkt op dat de verslapte aandacht als gevolg van het opsteken van sigaretten, hoestbuien, gevallen sigaretten en geïrriteerde ogen en het belemmerde zicht door de rook die voor de voorruit blijft hangen, alsook een hoog koolmonoxideniveau in het bloed, mogelijke oorzaken zijn van het hogere ongevallencijfer. Niet alleen kunnen door het roken het beoordelingsvermogen en de reactietijd ongunstig worden beïnvloed, zo verklaart het bericht, maar „rokers neigen er ook toe grotere risico’s te nemen dan niet-rokers door hun veiligheidsgordels niet te gebruiken en door op de inhaalstrook te blijven rijden”.
Veilig spelen op boombast
Onderzoekers in West-Berlijn raden aan in plaats van zand stukjes boombast voor kinderspeelplaatsen te gebruiken. Zij beweren dat de stukjes bast, een bijprodukt van de houtverwerking, beter in staat zijn de schok van een vallend lichaam te absorberen dan zand, dat eenvoudig verschuift wanneer er iets zwaars op valt. Proeven hebben uitgewezen dat „een 10 centimeter dikke laag boombast een schok soepeler absorbeert dan de wettelijk voor kinderspeelplaatsen voorgeschreven 20 centimeter dikke zandlaag”, bericht de Duitse Frankfurter Allgemeine Zeitung.
De bijbel op rijm
„Als het op uitgeven aankomt, is de bijbelmarkt een moeilijke noot om te kraken”, verklaart The Wall Street Journal. „Immers, met de meer dan 100 miljoen exemplaren die jaarlijks worden gedrukt is het een hele uitdaging een vertaling te produceren die boven het gros uitsteekt.” George N. Kayatta nam de uitdaging aan en besloot de hele bijbel op rijm te zetten. Dat kostte hem 11 jaar. Een Nederlands equivalent van wat hij van het begin van Genesis maakt, is: „Slang: Ook ik woon in de Hof van Eden./Eva: Je spreekt? Om welke reden?/Slang: Wees gerust. Ik maak je alleen van de feiten bewust.” Nu staat Kayatta voor een nog grotere uitdaging: een uitgever vinden die de bijbel wil drukken.
Tegen alles bestand?
In een poging de dieven die geld uit telefooncellen stelen te slim af te zijn, heeft het staatsbedrijf Telecom, de Australische telefoonmaatschappij, de kwetsbare telefooncellen met Kirk-safes uitgerust. Het geldkluisje, dat genoemd is naar de werknemer die het heeft uitgevonden, is tot dusver voor 100 procent doelmatig gebleken. Volgens The Sydney Morning Herald heeft het „snijbranders, luchthamers, haakse slijptollen, hydraulische vijzels, centerponsen en bakstenen weten te weerstaan”. Ironisch genoeg blijken de nieuwe kluisjes voor een toename van het vandalisme te hebben gezorgd, daar de dieven, gefrustreerd door de stevigheid van de kluisjes, hun woede koelen op de telefooncellen zelf. Telecom meldt dat het huidige aantal ingeslagen ruiten en vernielde telefoonhoorns en -snoeren is gestegen tot een recordhoogte van 3000 gevallen per maand.
Knokkelknakken
Hoewel het vaak voorkomt dat mensen hun knokkels knakken, is het niet zo bekend waardoor het geluid wordt veroorzaakt. „Wanneer u aan uw vingers of knokkels trekt, brengt u in het gewricht een zuiging teweeg — net zoals het trekken aan een gootsteenontstopper een zuiging veroorzaakt in een verstopte afvoerpijp”, verklaart het tijdschrift Hippocrates. „Door de zuiging komen de gassen die zijn opgelost in de vloeistof die de gewrichten omgeeft vrij. Het knakken is niet het geluid van knappend bot of kraakbeen, maar van het springen van deze gasbelletjes.” Als het knokkelknappen met al te veel kracht gebeurt, bestaat het gevaar dat het gewricht uit de kom schiet. Het weer in de kom terugbrengen kunt u het beste aan een arts overlaten.