Een oud bijbelhandschrift en de ruimtevaarttechnologie

BEELDVERSTERKING per computer, de technologie die gebruikt wordt voor het maken van duidelijke foto’s van de oppervlakte van de maan of van Mars, is gebruikt om de onduidelijke tekst op een oud bijbelhandschrift te laten herleven.

Het betreffende handschrift werd in 1892 ontdekt in het St.-Catharinaklooster aan de voet van de berg Sinaï. Het is een uit het eind van de tweede of het begin van de derde eeuw stammend afschrift van een vertaling van de vier Evangeliën in het Syrisch, een dialect van het Aramees, een taal die algemeen gesproken werd in Jezus’ dagen. Sommige geleerden geloven dat de vertaling mogelijk al aan het eind van de eerste eeuw werd gemaakt.

Pogingen om het manuscript te ontcijferen waren lange tijd zonder resultaat gebleven. Het probleem was dat het een afgekrabd manuscript is, een palimpsest. De tekst op het perkament was door latere afschrijvers uitgewist, waarna er een nieuw document overheen was geschreven. De achtergebleven chemische stoffen uit de inkt hadden met het verstrijken der tijd echter een zwak spoor nagelaten van wat er oorspronkelijk had gestaan.

Gered door de ruimtevaarttechnologie

Maar nu kon men gebruik maken van de computer-beeldversterking. Eerst werd elke bladzijde van het manuscript gefotografeerd. Vervolgens werden de beelden gedigitaliseerd. Een computer analyseerde telkens een heel klein stukje van het beeld en kende het een getal toe dat overeenkwam met de zwarting of densiteit ervan. Een wit plekje — densiteit nul — kreeg bijvoorbeeld het getal nul toegewezen en aan geleidelijk donkerder plekken werden hogere getallen toegewezen. Toen dit eenmaal was gedaan, kon elk deel van het beeld donkerder of lichter gemaakt worden door er eenvoudig een nieuw getal aan toe te kennen. Zo was het mogelijk het bovenste schrift te vervagen en de onderliggende tekst te versterken. Door dit selectieve proces kwam wat eeuwenlang verborgen was gebleven ten slotte te voorschijn.

Wat is er te zien?

Wat hopen de onderzoekers met dit moeizame project te bereiken? Natuurlijk geniet elk manuscript van de Evangeliën van een dergelijke ouderdom altijd de buitengewone belangstelling van bijbelgeleerden. Misschien zou het nieuw licht werpen op de tekst van de bijbel zoals wij die nu bezitten.

Eén belangwekkend punt is het besluit van Markus. Eindigt het boek bij Markus 16:8 of zijn er meer verzen zoals in een aantal andere oude manuscripten het geval is? Als Markus 16:8 aan het eind van een bladzijde stond, zou het denkbaar zijn dat er op een ontbrekende bladzijde meer verzen hadden gestaan. Het door de computer versterkte beeld van de bladzijde laat zien dat Markus 16:8 in het midden van de linkerkolom staat. Dan komt er een rij kleine cirkeltjes, gevolgd door een kleine ruimte, met daaronder het begin van Lukas. Dit toont duidelijk waar het boek eindigde en dat er geen bladzijde of verzen ontbraken.

Er waren enkele verschillen in de tekst die tot Schriftstudie zouden kunnen bijdragen. Maar over het geheel genomen waren er geen verrassingen. Dit is echter geen verlies. Het bewijst slechts dat de tekst van de bijbel waarover wij nu beschikken in hoofdzaak dezelfde is als die welke de oorspronkelijke schrijvers hebben opgetekend. De ruimtevaarttechnologie overbrugde een kloof van zo’n 19 eeuwen om ons te tonen dat Jehovah God niet alleen de Grote Inspirator van de Heilige Schrift is, maar ook de Bewaarder ervan.