Een vertrouwen dat nooit zal worden beschaamd

„VERTROUW alleen uzelf, dan zal niet een ander uw vertrouwen beschamen.” Hoewel deze cynische opmerking zo’n 250 jaar geleden werd gemaakt, geven velen in deze tijd uiting aan soortgelijke gevoelens. De maatschappij is doortrokken van een geest van wantrouwen.

Leo, die van plan is te hertrouwen, staat erop dat zijn verloofde voor het huwelijk een document ondertekent waarin al wordt uiteengezet hoe bij een eventuele echtscheiding de alimentatie geregeld zal worden. Het huwelijk wordt niet langer gekenmerkt door vertrouwen.

Larry, een typerend voorbeeld van veel werkloze jongeren, klaagt: „Wanneer de maatschappij kans ziet je te pakken, je in een hoek te drukken en je aan je lot over te laten, doet ze dat ook.” Hij heeft het vertrouwen in de maatschappij in het algemeen verloren.

Na een recent schandaal waarbij een bekende tv-evangelist betrokken was, klaagde Juanita, een voormalige donatrice: „Het is pure bedriegerij, dat hele gedoe.” Zelfs religieuze leiders zijn niet altijd te vertrouwen.

De bijbel waarschuwt daarom tegen een naïef vertrouwen in mensen en menselijke organisaties. De psalmist schrijft: „Stelt uw vertrouwen niet op edelen, noch op de zoon van de aardse mens.” Maar in dezelfde psalm wordt ons echter aangeraden ons te verlaten op iemand die het in hem gestelde vertrouwen nooit zal beschamen — de almachtige God. — Psalm 146:3, 5.

Het is waar dat nationale leiders, hele naties zelfs, herhaaldelijk betuigen op God te vertrouwen. Het is eveneens een feit dat al honderd jaar op veel Amerikaanse munten en bankbiljetten het motto „IN GOD WE TRUST” prijkt. Maar de geschiedenis leert ons dat de mensheid in het algemeen in plaats van op God te vertrouwen, haar vertrouwen in economische, militaire en politieke macht heeft gesteld.

Is er thans een volk te vinden dat werkelijk op God hun vertrouwen stelt? Is het de moeite waard gebleken? Hoe strekt het hun tot voordeel?

In de zomer van 1987 kwamen in honderden steden op het noordelijk halfrond miljoenen mensen op congressen bijeen om opnieuw te bekrachtigen dat zij op God hun vertrouwen stellen. Het thema van hun congressen, die door Jehovah’s Getuigen waren georganiseerd, luidde: „Vertrouw op Jehovah”. Een krant in Norwich (Engeland) merkte op dat het congresthema van dit jaar een weerspiegeling vormde van de heersende gedesillusioneerde stemming. Maar in plaats van het falen van menselijke instellingen te bejammeren, kwamen de Getuigen bijeen om te beschouwen op welke manieren zij hun vertrouwen in Jehovah konden versterken en welke voordelen een dergelijke handelwijze afwerpt.

Wat bracht deze mensen samen? Hun vertrouwen in God en in zijn Woord, de bijbel. Een kranteartikel in Granada (Spanje) verklaarde wat hen motiveerde om het congres te bezoeken: „Hele families zijn naar Granada afgereisd, kleine kinderen, ouders en grootouders, om naar het woord van Jehovah te luisteren, omdat de bijbel dat aanraadt. Dit heeft ten doel gezinnen te verenigen en vriendschapsbanden te verstevigen.”

Aanwezigen geven blijk van vertrouwen in God

Voor velen was alleen al het feit dat zij op het congres aanwezig waren een blijk van hun vertrouwen in Jehovah. Dit was waar in het geval van Simone Grijmonprez, die alle dagen van het congres in Kortrijk (België) aanwezig was, ondanks een ernstige ziekte die het noodzakelijk maakt dat zij elke dag zes uur aan beademingsapparatuur ligt.

Een van de aanwezigen op het congres in El Ferrol (Spanje) was Roberto González, verlamd aan armen en benen maar ondanks dat een volle-tijddienaar. Hoewel hij aan een rolstoel gekluisterd is en jaarlijks twee tot drie maanden het bed moet houden, besteedt hij gemiddeld 90 uur per maand aan de prediking door op straat met vrienden en buren te spreken over de waarde die het heeft op God te vertrouwen. Hij kan uit ervaring spreken omdat nu juist dit vertrouwen in Jehovah hem in staat stelde zijn drugverslaving te overwinnen, een gewoonte die hem zeven arrestaties opleverde en die op zijn 18de tot een ongeneeslijke verlamming leidde. Hij heeft reeds zeven van zijn voormalige metgezellen geholpen om hun vertrouwen op God te stellen in plaats van in verdovende middelen als iets waardoor het leven de moeite waard wordt.

Sommigen moesten economische offers brengen om het congres te kunnen bezoeken. Dit was het geval met veel Getuigen op de Azoren, die naar een ander eiland moesten reizen om het congres in Angra do Heroísmo te kunnen bijwonen. Een uit vijf leden bestaand gezin besteedde verscheidene maanden aan het vetmesten van twee koeien die zij verkochten om de bootreis te kunnen betalen.

Vertrouwen op God betekent vertrouwen stellen in zijn maatstaven

„Vertrouw op Jehovah en doe het goede”, zei de psalmist David (Psalm 37:3). De Getuigen geloven derhalve dat een oprecht vertrouwen in God tot uiting moet komen in een goed gedrag. Het dienen van een betrouwbare God heeft hen gemotiveerd om betrouwbare mensen te worden. Dit is iets wat veel waarnemers zijn gaan beseffen.

Op het congres in Le Havre (Frankrijk) was een technicus van de telefoondienst bezig in het stadion een telefoonkabel aan te leggen en hij vroeg zich af of hij zijn gereedschap wel onbeheerd kon achterlaten. Een functionaris van het stadsbestuur verzekerde hem: „Daar hoeft u zich bij de Getuigen geen zorgen over te maken. Het ergste wat u kan overkomen, is dat u later meer gereedschap blijkt te hebben dan u voordien had.”

Op een van de congressen in Zweden liet de eigenaar van een motel alle generale sleutels van zijn motel achter bij de Getuigen die het congres organiseerden. Zij mochten over het motel beschikken zonder dat er ook maar iemand van het personeel aanwezig was. „Dit hebben wij nooit eerder gedaan,” zei de eigenaar, „maar wij vertrouwen u.” Na het congres uitte hij zijn tevredenheid over de wijze waarop de Getuigen voor zijn motel hadden gezorgd.

Waardering geuit voor het gedrag van de Getuigen

Vertrouwen in God beweegt mensen er tevens toe zijn maatstaven van reinheid en ordelijkheid in praktijk te brengen. Het motiveert hen om vrijwillig hun diensten aan te bieden en helpt hen om in harmonie samen te werken. Dit kenmerk van de congressen bleef beslist niet onopgemerkt.

De burgemeester van Terni (Italië) zond het volgende telegram aan de congresgangers die in die stad vergaderd waren: „Gaarne wil ik namens de hele stad onze gevoelens van respect en waardering overbrengen voor de hoogstaande burgerzin die u hebt gedemonstreerd bij het gebruik en de voorbereiding van de faciliteiten die u ter beschikking zijn gesteld. Wij zenden alle deelnemers aan het congres onze hartelijke groeten.”

Een voorman van de IJshal in Mikkeli (Finland), die de geest van de Getuigen zag die vrijwillig de organisatie van het congres op zich namen, verklaarde: „Ik ben hier nog niets negatiefs tegengekomen, alleen positieve dingen! De geest van de vrijwilligers is fantastisch. Het is een genot om blije mensen te zien die plezier hebben in hun werk.”

Een buschauffeur die aanwezig was op het congres in Nancy (Frankrijk) merkte op: „Ik was onbekend met Jehovah’s Getuigen, maar nu ken ik hen beter. In het verleden hoorde ik altijd negatieve opmerkingen over hen. Maar nu zie ik het anders. Het is moeilijk het diepe gevoel van welbevinden te beschrijven dat ik hier ervaar. Niemand dringt voor, niemand raakt geïrriteerd en alles loopt op rolletjes.”

In Pergusa (Italië) drukte een krant een brief af van een groep plaatselijke inwoners die de Getuigen bedankten voor hun voortreffelijke gedrag, vooral voor hun reinheid en de manier waarop zij het stadion achterlieten. „Iedereen zou zich moeten gedragen zoals zij doen”, stond in de brief, „maar jammer genoeg gaat het bij andere soorten bijeenkomsten heel anders toe.”

Verschillende congreslezingen beklemtoonden de noodzaak om goddelijke eigenschappen na te volgen. Dat is precies waar Jehovah’s Getuigen naar streven. Sommige mensen vonden het heel stimulerend te zien in welke mate de Getuigen hierin reeds slaagden.

Een nieuwscorrespondent die een winkel had in de buurt van het congresterrein in Edinburgh (Schotland), zei enthousiast: „Ik ben altijd zo opgetogen als de Getuigen naar Murrayfield komen! Zij zijn zo vriendelijk en beleefd wanneer zij de winkel binnenkomen — geen geduw, geen gemor, niemand die voordringt om bediend te worden. Het is een genoegen hen hier te hebben en elk jaar zie ik ernaar uit hen te zien.”

Een journalist in België zei: „Iets dergelijks hebben wij nog nergens gezien!” Een andere journalist gaf als commentaar: „Het is vandaag de dag van puur menselijk standpunt uit bezien ondenkbaar dat zulke grote bijeenkomsten nog steeds in zo’n broederlijke atmosfeer kunnen worden georganiseerd.”

Tomas Bresky, een Zweedse tv-interviewer, was aanwezig op het congres in Lulea (Zweden). Hij vatte zijn indrukken op deze wijze samen: „Je raakt geboeid . . . als je een paar dagen onder deze mensen hebt verkeerd. Zo rotsvast in hun overtuiging, zo onwrikbaar, zo krachtig in hun vertrouwen in de bijbel. Wie wordt niet aangetrokken door een organisatie die functioneert? Wanneer aan 10.000 mensen een maaltijd wordt uitgereikt, lijkt het wel alsof het gewoon een kwestie is van een paar broden en vissen uitdelen. Wie zou niet zulke rustige en geduldige kinderen willen hebben? Hier vindt u werkelijke discipline en orde.”

Doopkandidaten tonen vertrouwen in Jehovah

Op ieder congres werden afgevaardigden in de gelegenheid gesteld hun opdracht te symboliseren door middel van de waterdoop. De lezing die aan deze ceremonie voorafging, maakte duidelijk dat een dergelijke beslissing een blijk van vertrouwen in Jehovah was. Velen die zich voor de doop aanboden, hadden reeds de voordelen van een dergelijk vertrouwen ervaren.

Op het congres in Navan (Ierland) werd Noel Donaghue gedoopt. Niet lang daarvoor had hij in berooide omstandigheden verkeerd. Hij woonde in een vervallen huis in Liverpool (Engeland) en verwaarloosde zichzelf doordat hij terneergeslagen was en in diepe wanhoop verkeerde wegens de toestanden in de wereld. Zijn gezondheid ging achteruit en hij kreeg zelfmoordneigingen. Ten slotte moesten in februari 1984 zijn benen wegens bevriezing worden geamputeerd.

Later dat jaar keerde hij naar zijn huis in Ierland terug waar hij door Getuigen werd bezocht. Spoedig bezocht hij de vergaderingen en maakte zijn wanhoop plaats voor een werkelijke hoop op de toekomst. „De eerste helft van dat jaar was verschrikkelijk”, zei hij, „maar de tweede helft was fantastisch.” Nu heeft hij een optimistische kijk op het leven, wat bleek uit zijn antwoord op de vraag hoe hij het klaarspeelde om met zijn beenprothesen van huis tot huis te gaan. „Ach”, antwoordde hij, „ik heb in de winter tenminste geen last van koude voeten!”

Onder de doopkandidaten bevonden zich ook bejaarden die hadden geleerd op God te vertrouwen. Op een districtscongres in het stadion van Colombes in de buurt van Parijs werd Claudine Adolphe, een 91-jarige vrouw, gedoopt. Haar dochter was enige jaren voordien een Getuige geworden en Claudine begon ondanks haar gevorderde leeftijd het geloof en de levenswijze van Jehovah’s Getuigen gade te slaan. De opstandingshoop die haar werd verklaard, schonk haar veel troost daar zij veel familieleden in de dood had verloren. Zij begon de bijbel te bestuderen en leerde allengs Jehovah, de God die belooft de doden tot leven te zullen terugbrengen, beter kennen en op hem te vertrouwen.

José Benito, die in El Ferrol (Spanje) werd gedoopt, kon eveneens getuigen van de waarde die het heeft om op Jehovah te vertrouwen. Vier jaar lang had hij geworsteld om zijn drugverslaving te overwinnen, maar zonder succes. Toen begon hij met Jehovah’s Getuigen de bijbel te bestuderen, en de nauwkeurige kennis van Gods Woord, gepaard aan de kracht die God verleent, stelde hem in staat met zijn gewoonte te breken. Hij had altijd een zekere waardering voor geestelijke zaken gehad, en als hij onder invloed van drugs was, predikte hij vaak in cafés en op de hoeken van de straat zijn eigen speciale leer over Jezus en de noodzaak van vrede. De mensen in zijn stad hadden hem spottend de bijnaam „de apostel” gegeven. Nu heeft hij zijn leven in harmonie gebracht met Gods vereisten en geleerd op een waardige, redelijke wijze te prediken.

Waardering voor het congresprogramma en de vrijgaven

De uit vele landen afkomstige Getuigen die het congres bezochten, waren opgetogen over het leerzame programma en de broederschap die zij ondervonden. Een volle-tijdpredikster die 43 jaar een katholieke non was geweest, merkte op: „De onvergelijkelijke wereldomvattende eenheid blijft mij verbazen. Hoe vaak zeg ik niet tegen mijzelf: ’Alleen Jehovah kan de Organisator zijn van zulke evenementen, ze zijn uniek in een wereld die in elk opzicht steeds meer verdeeld raakt!’”

Een vader van drie kinderen uit Stoke on Trent (Engeland) schreef: „Elke lezing leek een punt te bezitten dat speciaal op ons van toepassing was. Elke avond als wij thuiskwamen, dankten wij Jehovah dat hij zulke voorzieningen voor ons had getroffen.”

Op de Spaanstalige congressen waren de toehoorders verrukt toen het boek Hulp tot begrip van de bijbel in het Spaans werd vrijgegeven. Een broeder in Granada (Spanje) had een exemplaar gekocht en bladerde het door toen hij bij een tankstation tegenover het congresterrein moest wachten. Een van de bedienden zag de titel van het boek en zei: „Dat is nu precies wat nodig is, iets dat de mensen helpt de bijbel te begrijpen. Zelf snap ik er in ieder geval niets van.” De broeder bood aan hem te helpen, en een week na het congres werd met deze man een bijbelstudie begonnen.

Het congresprogramma beklemtoonde bovenal de noodzaak om vertrouwen te stellen in God en in zijn koninkrijk in plaats van op menselijke organisaties te vertrouwen. In Italië merkte een algemeen bekende journalist dit unieke aspect van het geloof van Jehovah’s Getuigen op. In een televisieprogramma dat over het hele land werd uitgezonden, verklaarde hij: „Zij geloven krachtig in deze boodschap . . . van de zegevierende wederkomst van Christus, waarover de nieuwtestamentische geschriften beslist spreken. Ik zou zeggen dat deze thema’s niet alleen door de Katholieke Kerk, maar door alle grote christelijke religies, terzijde geschoven zijn. Men heeft ze weggedrukt uit wat eens het middelpunt van het oorspronkelijke christelijke geloof vormde, en deze bewegingen [de Getuigen] hebben ze opnieuw ontdekt. In deze zin is het een terecht herstel, een juist herstel.”

Dit „herstel” van fundamentele christelijke leringen heeft de Getuigen in staat gesteld om scepticisme te vervangen door geloof, wanhoop door hoop en wantrouwen door vertrouwen. Zij weten dat God nooit het vertrouwen dat zij in hem hebben gesteld, zal beschamen. Deze serie congressen heeft gedemonstreerd dat vertrouwen op God en overeenkomstig die overtuiging leven, de moeite waard is. Na afloop van het programma keerden de afgevaardigden naar huis terug, vastbesloten om meer dan ooit ’met hun hele hart op Jehovah te vertrouwen’. — Spreuken 3:5.

[Tabel op blz. 21]

CONGRES 1987 — HET BERICHT TOT DUSVER

België 7 31.121 319

Denemarken 5 23.029 200

Duitsland, Bondsrep. 24 159.361 1.455

Finland 6 26.144 284

Frankrijk 19 138.683 2.705

Griekenland 5 28.811 418

Groot-Brittannië 15 155.743 1.212

Ierland 2 4.326 61

Italië 34 221.227 5.496

Luxemburg 1 1.458 8

Malta 1 674 13

Nederland 9 43.510 231

Noorwegen 4 12.703 218

Oostenrijk 5 24.686 360

Portugal 12 55.057 1.102

Spanje 15 105.591 2.394

Zweden 10 30.099 312

Zwitserland 5 19.459 261

18 Landen in Europa 179 1.081.682 17.049

23 Andere landen 233 1.866.875 23.270

TOTAAL 41 LANDEN 412 2.948.557 40.319

[Illustratie op blz. 17]

Het Rachab-drama

[Illustratie op blz. 17]

Roberto González (Spanje)

[Illustraties op blz. 18]

Boven: Claudine Adolphe (Frankrijk)

Midden: Crystal Palace National Sports Centre (Engeland)

De doop als symbool van de opdracht