Bevrijdingstheologie, de bijbel en u

„De gehele schrift is door God geïnspireerd en is heel geschikt om te gebruiken bij het onderwijzen, het weerleggen van dwalingen, om leiding te geven aan het leven van mensen en hen te leren heilig te zijn.” — 2 Timótheüs 3:16.a

GELOOFT u dat? Wat is belangrijker voor u: God dienen op de manier zoals hij wil dat u hem dient, of hem dienen op de manier zoals u het beste toeschijnt? ’Dat spreekt vanzelf,’ zegt u, ’de enige manier is Gods manier!’ Gelooft u werkelijk dat Gods manier de beste is? Als dat zo is, dan zult u het eens zijn met de bovenstaande verklaring van de apostel Paulus.

Ja, God heeft gesproken, en u kunt zijn Woord lezen. Wij nodigen u uit de bevrijdingstheologie vanuit het bijbelse standpunt te beschouwen. Is de bevrijdingstheologie op de bijbel gebaseerd?

„Gij zijt niet van de wereld”

Jezus zei op zeker moment tot zijn discipelen: „Gij zijt niet van de wereld.” Diezelfde avond, op de vooravond van zijn dood, zei hij in gebed tot zijn Vader: „Ik heb hun uw woord meegedeeld, en de wereld heeft hen gehaat, omdat zij niet van de wereld zijn, evenals ik niet van de wereld ben.” Bijna direct daarop zei hij nogmaals: „Zij zijn niet van de wereld, evenals ik niet van de wereld ben.” — Johannes 15:19; 17:14, 16.

De meeste religies van de christenheid doen geen moeite om zich afgescheiden van de wereld te houden. Misschien hebt u er nieuwsberichten over gelezen. Waar u ook kijkt — in Amerika, Azië, Europa of Afrika — overal hetzelfde verhaal. De geestelijken van vrijwel iedere religie staan in de politieke arena. Maar hun betrokkenheid bij de wereldpolitiek is slechts een van de dingen die in strijd zijn met Gods Woord.

Is geweld gerechtvaardigd?

Bevrijdingstheologen zeggen dat geweld gerechtvaardigd is wanneer het wordt gebruikt om de armen te helpen. En nu zegt zelfs het Vaticaan officieel dat geweld gerechtvaardigd is als „een laatste redmiddel”. Paus Johannes Paulus II heeft in een brief aan alle Braziliaanse bisschoppen verklaard: „De bevrijdingstheologie is niet alleen opportuun maar is ook bruikbaar en noodzakelijk voor Latijns-Amerika.” Zegt de bijbel dit?

Toen hij op aarde was, mengde Jezus Christus zich niet in de sociale bewegingen van de wereld. Integendeel, toen de apostel Petrus zijn toevlucht nam tot „het zwaard” om Gods Zoon te verdedigen, wees Jezus hem terecht door te zeggen: „Steek uw zwaard terug, want allen die het zwaard trekken, zullen door het zwaard sterven.” — Matthéüs 26:52.

Maar hoe staat het met de oorlogen die Israël heeft gestreden? Volgens de bijbel had Israël voor de bevrijding uit Egypte geen oorlogvoering gekend (Exodus 13:17, 18). Toen de tijd ervoor was aangebroken, werden zij door God geleid. Jehovah gebood Israël echter nadrukkelijk dat zij slechts het land moesten veroveren dat hij aan hun voorvaders had beloofd. — Genesis 17:7, 8; Deuteronomium 2:5, 9, 19.

Hoewel christenen zich niet in een fysieke oorlog tegen bloed en vlees begeven, zijn zij niettemin in oorlogvoering verwikkeld — in een geestelijke strijd. De apostel Paulus verklaarde duidelijk: „Het zijn geen menselijke vijanden tegen wie wij strijden, maar tegen . . . het boze geestenleger in de hemelen.” — Efeziërs 6:12.

Hoe rechtvaardigen de geestelijken van de christenheid het geweld dat vandaag wordt gebruikt?

Gods Woord op de derde plaats!

De bevrijdingstheoloog Gustavo Gutiérrez vertelde Ontwaakt! dat een leerstelling zoals de bevrijdingstheologie ontstaat uit ’een door de christengemeenschap aanvaard inzicht’. Ja, de populaire mening en menselijke wijsheid worden boven Gods Woord gesteld. Bent u het hiermee eens?

Carlos D——— was een trouw katholiek die 11 jaar aan een katholiek seminarie had doorgebracht. „Ik deed mijn uiterste best God te dienen met het . . . doel een goede priester te worden”, zegt Carlos. Met het verstrijken der jaren begon hem echter iets te hinderen.

’Onder andere’, zo zegt hij, ’realiseerde ik mij dat de bijbel op de achtergrond bleef. De traditie van de kerkvaders kwam op de eerste plaats. Vervolgens kwam de autoriteit van de paus wanneer hij ex cathedra sprak, en ten slotte — op de derde plaats — de bijbel.’b

Na de Katholieke Kerk te hebben verlaten, besteedde Carlos enige jaren aan het zoeken naar de waarheid in verschillende andere religies. Doordat hij niet tevreden werd gesteld, veranderde hij in een atheïst totdat hij werd benaderd door Jehovah’s Getuigen en een bijbelstudie aanvaardde. Carlos is nu een toegewijde getuige van Jehovah.

Maria V——— was eveneens praktizerend katholiek. „Ik ging bijna elke dag naar de mis”, zegt zij. „Ik was ook aangesloten bij een groep genaamd La Acción Católica de Señoritas [Katholieke actie voor jonge vrouwen].” Maria gaf enkele jaren catechismusles. Waarin bestond haar opleiding? ’Elke zaterdag sprak de priester ons toe over filosofieën van Plato en anderen. De meesten van ons begrepen er niets van. Ik wist dat er iets mis was. Wat ik leerde, schonk mij geen geestelijke bevrediging.’ Wat veranderde haar leven?

„Mijn vriend ontving regelmatig de Ontwaakt! en gaf de tijdschriften gewoonlijk aan mij door.” Toen kreeg Maria het boek Van het verloren naar het herwonnen paradijs in handen en begon dat zelfstandig door te lezen. „Toen begon ik de bijbel pas werkelijk te begrijpen — alsof er een blinddoek was weggenomen.”

Maria en haar vriend werden beiden opgedragen getuigen van Jehovah en daarna trouwden zij. In plaats van catechismusles te geven leidt Maria nu 12 huisbijbelstudies met anderen die belangstelling hebben om bijbelse waarheden te leren.

Ook is kennis van Gods Woord een hulp geweest voor veel oprechte personen die afkomstig zijn uit een in materieel opzicht heel arm milieu.

Het bijbelse alternatief — Gods koninkrijk

In een van de bekendste gebeden aller tijden benadrukte Jezus Christus ’s mensen enige hoop op betere wereldtoestanden. „Onze Vader in de hemel”, verzocht hij, „mag uw naam geheiligd worden, uw koninkrijk kome, uw wil geschiede, zoals in de hemel ook op aarde.” (Wij cursiveren.) — Matthéüs 6:9, 10.

Bent u voor een regering door God, of verkiest u heerschappij door mensen? Dit is een belangrijke vraag die wij allen moeten beantwoorden. Gezien de huidige wereldtoestanden bent ook u misschien van mening dat wij iets anders nodig hebben dan wat de mens tot stand heeft gebracht. Maar wat kan Gods koninkrijk thans voor de armen doen?

Rafael R——— komt uit een door armoede geteisterd gezin van negen kinderen. „Ik ging na het eerste jaar van school om mijn familie te helpen de kost te verdienen”, herinnert hij zich. „Als in ons dorp de oogst voorbij was, ging ik naar de velden om te verzamelen wat er van de gewassen was blijven staan zodat wij te eten hadden.”

Maar op vijftienjarige leeftijd ontwikkelde Rafael een kostbare en verslavende gewoonte. Hij begon het weinige geld dat hij had verdiend te besteden aan alcoholische dranken. „Ik kan mij twee gelegenheden herinneren”, zegt Rafael, „waarbij ik zelfs mensen beroofde om genoeg geld te krijgen om meer drank te kopen.”

Uiteindelijk trouwde Rafael en kreeg zelf tien kinderen te verzorgen. Maar zijn drinkgewoonte verergerde alleen maar. Zijn vrouw Carmen zegt: „Op materieel gebied hadden wij absoluut niets. Ik probeerde wat geld te verdienen als wasvrouw om voedsel op tafel te brengen. Ons ontbijt en avondeten bestond gewoonlijk uit een kop thee en een stuk brood. Het middageten was niet veel meer dan wat soep en misschien wat aardappelen of pompoen. Wij waren nog zo gelukkig dat wij vlees konden eten, soms één keer per week.” Rafaels drinkgewoonte had dus ook invloed op anderen. Maar bestond er hoop voor dit gezin?

„Beslist,” zegt Carmen, „hoewel mijn man pas begon te veranderen toen wij met Jehovah’s Getuigen de bijbel begonnen te bestuderen. Wij leerden over de Koninkrijksbelofte — dat Jehovah spoedig de wereld zal ontdoen van armoede en onderdrukking. Mijn gebeden tot God waren eindelijk verhoord!” Rafael zei zijn drinkgewoonte vaarwel en begon Gods koninkrijk op de eerste plaats te stellen. Bijbelkennis hielp hem „de nieuwe persoonlijkheid” aan te doen (Efeziërs 4:22-24). Als resultaat worstelen hij en zijn gezin niet langer met extreme armoede. Rafael zegt: „Al zijn wij misschien niet rijk, en ook al hebben wij geen eigen huis, toch bezitten wij de noodzakelijke levensbehoeften, en wij zijn gelukkig.”

Een christelijke opleiding draagt er tevens toe bij dat sluimerende vermogens worden ontwikkeld. Omdat Rafael zijn schoolopleiding op jonge leeftijd had afgebroken, kon hij nauwelijks lezen of schrijven. Doordat hij echter de christelijke vergaderingen bijwoonde en eraan deelnam, leerde hij niet alleen vlot lezen en schrijven, maar houdt hij ook lezingen in zijn gemeente en leidt regelmatig een huisbijbelstudie met zijn gezin. En dat is nog niet alles.

Rafael en zijn gezin hebben nog een voordeel ontdekt van het op de eerste plaats stellen van de Koninkrijksbelangen. „Toen mijn man ziek was van zijn drankprobleem,” herinnert Carmen zich, „ontvingen wij de liefdevolle ondersteuning van de gemeente.” Wat voor soort ondersteuning was dit? Carmen legt uit: „De broeders en zusters kwamen ons niet alleen in geestelijk maar ook in financieel opzicht te hulp.” Ja, er bestaat liefdevolle hulp vanuit de gemeente binnen deze wereldomvattende broederschap van Jehovah’s volk.

De bijbel biedt dus wel degelijk een praktische hoop voor de armen. Jezus verklaarde eens: „Richt uw hart eerst op [Gods] koninkrijk, en op zijn rechtvaardigheid, en al deze andere dingen [de noodzakelijke levensbehoeften] zullen u eveneens gegeven worden” (Matthéüs 6:33). En zoals wij in Rafaels geval kunnen zien, zijn er meer voordelen dan slechts materiële voordelen.

Zou een nauwkeurige kennis van de bijbel ook u kunnen helpen?

Hoe u erbij betrokken bent

De apostel Paulus vermaande ware christenen in zijn dagen: „Onderzoekt uzelf om er zeker van te zijn dat gij in het geloof zijt; beproeft uzelf” (2 Korinthiërs 13:5). En Jezus zei, sprekend tot zijn Vader: „Dit is het eeuwige leven: dat zij u kennen, de enige ware God, en Jezus Christus, die gij gezonden hebt.” — Johannes 17:3.

Is uw geloof gebaseerd op het kennen van „de enige ware God”? Bent u zoals de inwoners van Beréa, over wie de bijbel zegt dat zij „meer open stonden” voor het woord? Zij „aanvaardden het woord zeer bereidwillig; iedere dag bestudeerden zij de schriften om te zien of het waar was”. — Handelingen 17:11.

Staat u open voor het Woord van God? Bestudeert u de bijbel regelmatig? Dit is de enige manier om „te ontdekken wat de wil van God is en te weten wat goed is, wat het is dat God van u wil, ja, wat volkomen juist is om te doen” (Romeinen 12:2). In de bijbel zult u Gods belofte vinden dat hij niet alleen armoede, onderdrukking en internationale oorlogvoering van de aarde zal wegnemen, maar ook ’tranen, dood, rouw en droefheid’ (Openbaring 21:4). Dit zal beslist een werkelijke bevrijding zijn!

[Voetnoten]

[Illustraties op blz. 9]

„Ik deed mijn uiterste best God te dienen met het . . . doel een goede priester te worden” — Carlos

„Toen begon ik de bijbel pas werkelijk te begrijpen — alsof er een blinddoek was weggenomen” — Maria

[Illustratie op blz. 10]

’Al zijn wij misschien niet rijk, toch bezitten wij de noodzakelijke levensbehoeften, en wij zijn gelukkig’ — Rafael