Computerfraude en sabotage

HOE zijn dieven erin geslaagd een computercode van een bank te breken en moeiteloos meer dan $600.000 van de reservefondsen naar elders over te hevelen? Het kost de fraudeafdeling van Scotland Yard grote moeite om erachter te komen. „Bewijs ontbreekt voor betrokkenheid van de employés”, verklaart het hoofdkantoor van de bank. Wie zijn de daders dan wel? Dieven die op illegale wijze het computersysteem van de bank hebben geprogrammeerd. „De diefstal was knap gemaskeerd”, berichtte de Londense Daily Mail van 22 augustus 1986. Er heerste echt paniek bij de bank.

Computerfraude is niet nieuw in Engeland. Elk jaar worden op deze wijze tientallen miljoenen ponden gestolen. Evenmin is het slechts een nationaal probleem. Eén onderzoek betreft de verdwijning van zo’n $20 miljoen bij een transactie van een Newyorkse bank. Misdaad per computer zou wel eens ’s werelds grootste groei-industrie kunnen zijn.

Hoewel dit illegale en oneerlijke gebruik van computers ernstig genoeg is, nam het in de zomer van 1986 onmiskenbaar een boosaardiger vorm aan — namelijk sabotage. De Londense Times van 7 augustus 1986 berichtte dat ontevreden werknemers illegale commando’s in programma’s onderbrengen die „op een bepaald tijdstip of bij gegeven omstandigheden in werking treden”. De uitwerking kan verwoestend zijn, met onvoorstelbaar grote verliezen. Van de 15 grote gevallen van sabotage die vorig jaar in Engeland zijn onderzocht, betekende een derde de ondergang voor het bedrijf. Deze misdaden hebben nu een eigen benaming gekregen — „logische tijdbommen”. Door middel hiervan kunnen kostbare lijsten met klanten, factureringen en andere fundamentele inlichtingen die noodzakelijk zijn voor het beheren van een modern bedrijf, onherstelbaar verloren raken.

Zelfs nog alarmerender is het zogenaamde computervirus, dat naar verluidt in de Verenigde Staten werkzaam is. Hierbij wordt een computer geprogrammeerd met clandestiene instructies die bovendien zichzelf genereren. Als de instructies worden uitgevoerd, ontstaat er nog meer schade. Denkt u zich eens in welke consequenties al dergelijke zelfvernietigende acties hebben.

Wat kan een bedrijf derhalve doen om deze vorm van fraude en sabotage te voorkomen? Het antwoord ligt in eerste instantie hierin dat men voor het installeren van een computersysteem slechts in zee moet gaan met een betrouwbare firma en vervolgens eerlijke, betrouwbare werknemers in dienst moet nemen om de computers te bedienen. Maar dit is niet altijd gemakkelijk. En wie zal zeggen of een werknemer niet later een wrok zal gaan koesteren?

Nog een ander probleem dat in de Londense Times werd geschetst, houdt verband met het „cynisme van zelfstandige onderhoudsprogrammeurs en analisten die ervoor zorgen dat een computersysteem regelmatig de hik krijgt en hun zo van werk blijft voorzien”. Fraude, sabotage en bedrog — het schijnt dat bedrijven die gelijke tred willen houden met de moderne technologie, aan het kortste eind trekken. De Daily Mail klaagt: „De computer, toegejuicht als de wondermachine van de twintigste eeuw, heeft een even groot potentieel voor het kwade als voor het goede.” Of ligt de schuld in werkelijkheid bij de oneerlijkheid van de mens?