Het is overal om ons heen!

„De woorden ’religie’ en ’politiek’ waren in heel 1984 in nieuwsverslagen uit alle delen der wereld aan elkaar gekoppeld. . . . De anglicaanse bisschop Desmond Tutu [was] een symbool van de botsing tussen kerk en staat betreffende apartheid . . . In een zegenwens tijdens [een partij]congres verwees Jerry Falwell, de fundamentalistische voorman van de Moral Majority, naar Reagan en vice-president George Bush als ’Gods instrumenten voor de wederopbouw van Amerika’.” — 1985 Britannica Book of the Year.

„Van Polen tot de Filippijnen . . . vindt men bisschoppen en priesters die zich uitspreken tegen de staat waarin zij leven. De kerk is niet slechts de plaats waar God aanbeden wordt, maar waar kritiek op de staat wordt gekweekt.” — Glasgow Herald, 3 januari 1985.

HEBT u dergelijke berichten gelezen? Waarschijnlijk wel, want de meesten van ons hebben opgemerkt dat religie en politiek in het nieuws vaak met elkaar in verband staan. Is het naar uw gevoel juist dat religie en politiek zich met elkaar vermengen?

Sommigen zeggen wellicht: ’Religie en politiek zijn onderwerpen waar ik niet over praat.’ Ook als u er zo over denkt, hebt u er alle belang bij dat u geïnformeerd wordt over wat er gaande is op het vlak van religie en politiek en hoe dit uw eigen leven zou kunnen gaan beïnvloeden. Bovendien zult u, door in deze kwestie de bijbel te raadplegen, ontdekken dat God iets te zeggen heeft over religie die zich met politiek inlaat, alsook over de gevolgen waartoe dit zal leiden.

Vermenging over de hele wereld

Ten eerste zal het nuttig zijn om te zien hoe wijdverbreid deze vermenging is. Beschouw eens enkele recente rapporten.

◼ 21 april 1986: „Op de Filippijnen geniet de Katholieke Kerk veel prestige omdat ze heeft geholpen de ex-president Ferdinand Marcos ten val te brengen. Anglicaanse, methodistische en katholieke kerken in Zuid-Afrika hebben jarenlang felle aanvallen gedaan op het apartheidsbeleid van de regering. Katholieke geestelijken in Latijns-Amerika zijn onder het vaandel van de ’bevrijdingstheologie’ diepgaand betrokken bij pogingen om de regimes omver te werpen die men onderdrukkend acht voor de armen.”

◼ Seoel (Republiek Korea), 9 maart 1986: „De rooms-katholieke primaat van Zuid-Korea, Stefanus kardinaal Kim Sou Hwan, steunde vandaag de door de oppositiepartij gestelde eisen inzake snelle grondwetsherzieningen.”

◼ 18 augustus 1986: ’De kandidaat is een geordineerde en militante protestantse predikant, campagne voerend om zijn partij los te wrikken uit de greep van de gematigden die hij veracht. Wie is deze prikkelende, splijting veroorzakende kracht in de Amerikaanse presidentsverkiezingen? Ironisch genoeg is de beschrijving gelijkelijk van toepassing op twee geestelijken: Pat Robertson van de republikeinse rechtervleugel en Jesse Jackson van de democratische linkervleugel.’ ’Een brief om geldelijke steun los te krijgen, waarin werd verwezen naar het succes van [Robertsons] kandidaten, begon met „De christenen hebben gewonnen! . . . Wat een doorbraak voor het Koninkrijk!”’

◼ Brasília (Brazilië), 3 juli 1986: „De kerk is reeds naar voren getreden als de sterkste criticus van de nieuwe burgerregering . . . Als gevolg hiervan zijn de betrekkingen tussen kerk en staat opnieuw in beroering, waarbij functionarissen priesters beschuldigen van radicalisering van de situatie op het platteland, en enkele bisschoppen de regering ervan beschuldigen dat zij haar toevlucht neemt tot tactieken van ’vervolging en laster’.”

◼ 25 september 1984: „De Iraanse leider Chomeiny vertegenwoordigt de machten van het sji’itische moslim-fundamentalisme en leert dat politiek, economie en militaire strategie door de islam gedicteerd moeten worden.”

◼ 7 april 1985: „Het merendeel der anglicanen vindt dat de Anglicaanse Kerk zich buiten de politiek moet houden, aldus een exclusief voor The Sunday Telegraph gehouden Gallup-enquête.”

◼ 4 oktober 1986: „Mexico’s Rooms-Katholieke Kerk stelt zich achter de groeiende oppositie tegen de regerende [partij] van het land. De kerk ondernam haar stoutmoedigste stap op het politieke terrein in juli . . . De bisschoppen stelden voor de zondagsmissen af te gelasten als protest tegen de manipulatie van de verkiezingsuitslagen; maar de paus kwam tussenbeide.”

◼ Washington D.C. (VS), 6 juli 1986: „Christelijke evangelikale leiders gebruiken hun geld, religieuze overtuiging en miljoenen leden om strijd te leveren in de wereldlijke arena — en spelen een steeds invloedrijkere rol in de Amerikaanse politiek.”

Waarom is het zo?

Ja, het valt niet te ontkennen dat religie diep in de politiek verwikkeld is. Maar wat beweegt religieuze leiders ertoe zich te mengen in politieke aangelegenheden? Heeft God enig oordeel gegeven over deze inmenging? Waar stuurt dit alles op aan, en hoe zal het op u van invloed zijn?

[Kader op blz. 3]

„Politieke betrokkenheid ligt opgesloten in het christelijke evangelie, aldus [Peter-Hans Kolvenbach,] de leider van de Sociëteit van Jezus, . . . die in het verleden aan kritiek van het Vaticaan blootstond omdat ze zich te sterk in politieke kwesties mengde.” — The Toronto Star, 31 mei 1986.