Credit-cards — een „plastic valstrik”?

BENT u in het bezit van een credit-card? Als u er geen hebt en in een westers land woont, duurt het wellicht niet lang voordat u er een krijgt aangeboden. Banken, winkels, oliemaatschappijen en dergelijke overspoelen de wereld met deze kleine rechthoekige plastic kaartjes, en vroeg of laat zult u wellicht ook worden benaderd. Het bezitten van credit-cards kan voor u echter een zegen of een vloek betekenen. Wat zal het voor u zijn?

Een steeds groter aantal kaarthouders ondervindt momenteel ernstige financiële problemen. Waarom? Door een onverstandig gebruik van credit-cards. Meegesleept in de roes van het kunnen „kopen zonder geld”, zijn zij verzeild geraakt in wat door sommigen de „plastic valstrik” is genoemd. Voor zulke personen zijn credit-cards een ramp. Wellicht voelen zij zich net als de persoon die voorstelde op elke kaart het volgende te zetten: „WAARSCHUWING: Credit-cards kunnen gevaarlijk zijn voor uw financiële gezondheid!”

Niettemin hebben velen geen klachten. Voor hen is het een zegen over credit-cards te kunnen beschikken. Enkele voordelen die kaarthouders genieten, zijn onder andere de volgende: het is niet langer nodig veel geld bij zich te hebben wanneer men inkopen gaat doen; de mogelijkheid voordeel te trekken van onverwachte kortingen op benodigde goederen; de flexibiliteit die het krediet verschaft door de mogelijkheid nu te kopen en later te betalen; de mogelijkheid om in noodgevallen snel over contanten te beschikken; en het gemak per telefoon aankopen en betalingen te kunnen doen.

Hoewel „plastic geld” bij onverstandig gebruik iemand in moeilijkheden kan brengen, opent het, indien juist gebruikt, de mogelijkheid voorrechten te genieten die anderszins niet snel zouden kunnen worden verkregen. Met het oog hierop vraagt u zich misschien af: ’Hoe kunnen credit-cards dan een valstrik worden?’

„Eigenlijk heb ik hem niet nodig, maar . . .”

Propaganda en het niet willen onderdoen voor collega’s of vrienden hebben velen ertoe verleid credit-cards te gaan gebruiken. Banken investeren miljoenen in reclamecampagnes in een poging meer mensen hun „plastic paradijs” binnen te lokken. Zelfs kinderen zijn een doelgroep geworden van zulke reclameacties. Er zijn aanvragen geaccepteerd van acht-, zeven- en zelfs zesjarige kinderen!

Meestal hebben de advertenties ten doel mensen aan te trekken die gesteld zijn op prominentie en die men heeft doen geloven dat zij zich alleen al met het bezit van een credit-card verzekerd mogen weten van ogenblikkelijke erkenning en belangrijkheid. Sommigen menen dat een credit-card een soort diploma is die een bevestiging vormt van hun financiële succes en status. Het tijdschrift Changing Times verklaarde onlangs: „Reclamefilmpjes op de tv beelden uit hoe het bezitten van de juiste kaart u zal helpen vrienden te winnen, mensen te beïnvloeden en, nou ja, u gewoon een fijn gevoel zal geven.”

Sommige houders van credit-cards hebben toegegeven dat er een gevoel van welbehagen over hen komt, een „gevoel van macht” hen doorstroomt en hun gevoel van eigenwaarde stijgt wanneer zij de kaart gebruiken. Velen geven aan de verlokkingen toe zonder de kaart werkelijk nodig te hebben, en vaak zullen zij vervolgens meer besteden dan zij zich kunnen veroorloven.

Na een onderzoek naar het gedrag van credit-card-houders kwam een psycholoog tot de volgende algemene bevinding: „Mensen die credit-cards gebruiken, houden niet bij hoeveel zij op dat moment uitgeven.” Men heeft waargenomen dat velen na het verkrijgen van een credit-card plotseling onverschillig worden voor prijzen en in impulsieve kopers veranderen. Eén persoon verklaarde dat hij, nadat hij zijn credit-cards had weggedaan, voor het eerst sinds lange tijd weer echt prijsbewust was.

Verborgen kosten

Banken „stoppen plastic credit-cards in handen van mensen die zich zo iets in feite niet kunnen veroorloven en die de complicaties van het hebben van schuld niet begrijpen”, merkte een recent kranteartikel op. Het gebruik van credit-cards zonder te begrijpen hoe krediet werkt, heeft bij velen geleid tot financiële rampspoed.

Een krant berichtte bijvoorbeeld dat een vrouw met haar credit-card een lening sloot voor $3000. Na haar eerste drie betalingen van in totaal $220, was zij nog steeds $2956 schuldig. In zeven maanden tijd had zij $584 betaald, wat haar schuld met slechts $157,19 verminderde. Waar bleef de rest van het geld? Dat ging op aan het betalen van de rente! Tot voor kort berekenden sommige banken bijna 22 procent rente. Als gevolg hiervan heeft de schuld van de kaarthouders een recordhoogte bereikt.

Bovendien berekenen de meeste banken een jaarlijkse contributie voor elke verstrekte credit-card. In de Verenigde Staten schommelt dat bedrag tussen de $15 en $250. Andere banken berekenen elke keer dat de kaart wordt gebruikt een bepaald bedrag. Deze verborgen kosten hebben de credit-cards wereldwijd de reputatie bezorgd „dure stukjes plastic” te zijn.

„Ik heb dat niet gekocht!”

Als u een credit-card bezit, zou u een rekening kunnen krijgen voor iets wat u niet hebt gekocht. Dat kan het gevolg zijn van een fout van hetzij de bank of de winkel waar u de kaart gebruikt hebt. Maar naast die van tijd tot tijd voorkomende fouten bij het indienen van rekeningen, loopt elke kaarthouder het risico het slachtoffer te worden van fraude.

Het enige wat anderen nodig hebben om fraude te plegen met uw credit-card, is uw naam, uw rekeningnummer en de verloopdatum van uw kaart. Gestolen of verloren kaarten, alsook de doorslagen van uw winkelnota’s kunnen een dief van deze waardevolle informatie voorzien. Sommige kaarthouders zijn opgebeld door een onbekende firma en kregen te horen dat zij een prijs hadden gewonnen. Vervolgens probeert de opbeller met een omstandig verhaal de persoon ertoe te bewegen hem de noodzakelijke inlichtingen over zijn credit-card te geven om ermee te gaan frauderen.

Men heeft veel gedaan om fraude te bemoeilijken. Eens waren de kaarten eenvoudige stukjes plastic met daarop enkele cijfers. Na verloop van tijd werd er gecodeerde informatie op een magneetstrip aan toegevoegd. Nu worden hologrammen en ingewikkelder drukpatronen gebruikt. Op sommige plaatsen experimenteert men met zogenaamde „slimme” kaarten die een microprocessor bevatten.

Terwijl deze maatregelen fraude steeds moeilijker zullen maken, verklaarde The New York Times: „Er bestaan duizenden nepkaarten. En dieven zullen meestal wel een paar uur onbekommerd inkopen kunnen doen voordat transacties met een gestolen kaart geblokkeerd worden.” Uit een recent rapport bleek dat er in 1985 in de Verenigde Staten meer dan $700.000.000 verloren ging door fraude met credit-cards.

Wie betaalt dat uiteindelijk? Hoewel ogenschijnlijk de banken ervoor opdraaien, geeft het tijdschrift Parents een realistischer antwoord. Daarin wordt opgemerkt: „[Banken] houden de rentepercentages die berekend worden voor . . . kaarten kunstmatig hoog om de door misbruik opgelopen verliezen te dekken.” Wanneer banken bovendien „7 of 8 procent betalen voor geleend geld en aan de credit-card-houder 16, 18 of zelfs 20 procent rente berekenen, stelt het enorme verschil hen in staat een groot deel van de kosten op te vangen die het gevolg zijn van fraude met credit-cards”. Ja, uiteindelijk betaalt elke kaarthouder de prijs.

Hoe de valstrik te vermijden

U kunt het vermijden in de valstrik te raken. Hoe? Bepaal allereerst of u werkelijk een credit-card nodig hebt of niet. Analyseer uw motieven waarom u een credit-card wenst te hebben voordat u er een aanvraagt. Neem een verstandelijke beslissing in plaats van u door propaganda te laten verlokken.

Als u besluit een credit-card aan te schaffen, gebruik hem dan verstandig. Behandel uw credit-cards als een zakelijke aangelegenheid. Raak bekend met de te volgen procedure voor het melden van een foutieve rekening of wanneer u fraude vermoedt. Stel u op de hoogte van de wettelijke bepalingen die u beschermen. Controleer zorgvuldig uw maandelijkse afrekeningen. De door de computer geproduceerde afrekeningen die u van de credit-card-organisatie krijgt, zijn niet onfeilbaar.

Vermijd het ook om voortdurend in het rood te staan. Velen voldoen hun aankopen volledig voordat er rente over berekend wordt. Als u enige tijd nodig hebt om uw schuld te betalen, doe dat dan zo snel mogelijk.

Ja, wees een nadenkende consument, dan zult u wellicht nooit in de „plastic valstrik” terechtkomen!

[Kader op blz. 14]

Manieren om fraude met credit-cards te vermijden

◼ Bewaar uw kaarten zorgvuldig, net zoals u dat met contant geld zou doen. Laat ze nooit onbeheerd ergens achter.

◼ Controleer uw afschriften en vereffen uw rekening elke maand. Meldt alle twijfelachtige vorderingen.

◼ Geef uw kaartnummer nooit telefonisch door, tenzij u met een goed bekendstaande firma te maken hebt.

◼ Vergewis u ervan dat u, na uw kaart aan verkopers of kelners te hebben overhandigd, uw kaart van hen terugkrijgt. Zij zouden bij vergissing kaarten kunnen hebben verwisseld.

◼ Vraag uw doorslag van de kassabon en vernietig die. Laat ook de afschriften van uw credit-card-organisatie niet in verkeerde handen komen.

◼ Vernietig verlopen of andere ongewenste kaarten.

◼ Bewaar een volledige en bijgewerkte lijst van de rekeningnummers van de credit-cards op een veilige plaats.

◼ Doe onmiddellijk aangifte van verloren of gestolen kaarten.