Toen de moordende cycloon toesloeg!
Door Ontwaakt!-correspondent op de Salomonseilanden
AANVANKELIJK bewoog de moordenaar zich traag. Langzaam zocht hij zijn weg in zuidwestelijke richting en stormde toen rechtstreeks af op Malaita — een van de Salomonseilanden. Daar begon hij zijn dodelijke spoor te trekken.
Rukwinden met snelheden tot wel 185 km per uur begonnen te beuken op alles wat ze tegenkwamen. Bomen woeien omver. Huizen werden platgelegd. Daken wervelden door de lucht. Met onstuimig geweld striemde de regen de grond. Opgezweept door de razende winden verpletterde de zee kaden en bruggen. Zachtjes kabbelende riviertjes zwollen aan tot woest kolkende stromen die wegen en akkers overspoelden.
De Salomonseilanden waren overvallen door een moordenaar die Namu heette — een tropische cycloon. De aanval begon in het weekeind van 17 en 18 mei 1986 — de datum van een tweedaagse kringvergadering van Jehovah’s Getuigen in Honiara op het eiland Guadalcanal. Voor sommigen bleek de keuze van deze datum levenreddend te zijn.
„Niet die kant op!”
„De zaterdag begon zoals alle regenachtige zaterdagen op de Salomonseilanden”, vertelde Roland Cent, een bedienaar van Jehovah’s Getuigen. „Wij verheugden ons op de kringvergadering en maakten ons niet druk over het weer.” (De vergadering werd door 491 personen bezocht.) Maar aan het eind van de bijeenkomst werd het duidelijk dat dit geen gewone bui was.
„Ik vernam dat er een cycloon gepasseerd was die nu aan het andere einde van Guadalcanal woedde”, aldus broeder Cent. Getuigen uit Tetere, ongeveer 30 km ten oosten van Honiara, kwamen dan ook vast te zitten, want de wegen stonden voor een deel al onder water. De meesten overnachtten daarom in Honiara, in een veilig gedeelte, Foxwood geheten, ongeveer 15 km van de plaats waar de kringvergadering gehouden was.
Roland Cent woont in Foxwood. Daarom keerde hij nadat hij zijn gezin naar huis gereden had, terug naar de vergaderplaats om nog een gezin te helpen hun huis te bereiken. Maar hij kwam er al gauw achter dat reizen onmogelijk geworden was. „Het water in de rivieren steeg snel”, vertelde hij. „In de rivier de Ngalibiu hoopten zich boomstammen op tegen de pijlers van de brug. Een chauffeur die van de andere kant kwam, raadde ons dringend aan niet die kant op te gaan! Daarom nam ik het gezin mee terug naar mijn eigen, op hoge grond gelegen huis.”
Paniek in C.D.C.
C.D.C. is een nederzetting aan de Ngalibiu. De meeste inwoners van C.D.C. waren op zondagavond naar bed gegaan zonder zich al te bezorgd te maken over de zware regenval. Maar twee mannen, die elk hun huis vlak aan de oever van de rivier hadden, sliepen niet. Met grote bezorgdheid zagen zij de rivier bedenkelijk zwellen.
Maar tegen drie uur in de ochtend was het water gezakt. De beide mannen gingen slapen. De een werd om vijf uur in de ochtend door een telefoontje gewekt. Tot zijn ontzetting zag hij dat zijn tuin onder water stond. Onmiddellijk sprongen zijn vrouw en hij in hun auto en reden naar een veilig plekje in de buurt van Foxwood.
Hoe verging het echter de andere man die vlak bij de rivier woonde? Dat was James Sulimae, een van Jehovah’s Getuigen. Ook hij werd gewekt en holde naar buiten om zijn buren te waarschuwen. Hij laadde zijn vrachtwagen vol doodsbange gezinnen en reed naar een veilige toevlucht in de buurt van Foxwood. Nog tweemaal ging hij terug om anderen te evacueren.
De volgende ochtend
„De maandagochtend brak aan met veel regen en een sterke wind”, vertelde Roland Cent. „Er werd een oproep gedaan om te helpen mensen uit C.D.C. te evacueren en zelf heb ik kans gezien twee reddingsreizen daarheen te maken. De mensen stortten zich letterlijk in de vrachtwagen! Mannen huilden, je kon vrouwen en kinderen horen gillen.” Het was niet moeilijk te zien waarom. De brug over de Ngalibiu was nu veranderd in een massieve dam en het overstromingswater dreigde iedereen te verdrinken!
Niet allen werden echter geëvacueerd. Sonia Dixon, een andere Getuige die in C.D.C. woont, zei: „Wij waren voorbereid op wat wij dachten dat enkele kleine ongemakken zouden worden, zoals een ondergelopen tuin. Maar toen er bij ons tweeverdiepingenhuis mensen om onderdak kwamen vragen, beseften wij dat de toestand ernstig werd. Tegen tien uur in de ochtend stroomde er een rivier door onze tuin!
Ik kreeg het druk met de zorg voor de behoeften van zo’n 22 mensen, onder wie 3 baby’s. Sommige mensen zwommen letterlijk naar onze veranda. Zij werden binnengehaald, afgedroogd en voorzien van hete koffie en eten. Terwijl Peter, mijn man, mij hielp, hield hij bezorgd het waterpeil in het oog, waartoe hij de paal van onze waslijn als maatstok gebruikte. Door de razende rivier meegesleepte boomstammen van enorme afmetingen begonnen tegen het huis te bonken.
Peter zag doodsbleek en ik had kramp in mijn buik van angst. Peter nam ons achtjarige dochtertje Elizabeth terzijde en bad samen met haar. Een andere Getuige uit onze gemeente en ik deden dat ook. Het water bleef stijgen. Plotseling kwam er redding! De stammen en takken begonnen zich op te stapelen tegen een grote hibiscushaag rondom onze tuin. Het opgestuwde water werd nu in een andere richting gevoerd en stroomde op een afstand van nog geen 15 meter langs onze veranda. Dat redde ons het leven.”
Getuigen helpen anderen
Toen Cent niet meer met het reddingswerk in C.D.C. hoefde te helpen, ging hij terug naar huis. Daar waren drie andere gezinnen — vluchtelingen uit de storm — bij zijn gezin ingetrokken. Andere Getuigen betoonden hun buren op soortgelijke wijze gastvrijheid. Eén gezin nam 48 vluchtelingen in huis op, zorgde voor hen en gaf hun te eten.
Sommige Getuigen waagden hun leven voor hun buren. Drie Getuigen die enkele mensen hielpen te ontkomen aan het geweld van de rivier, werden plotseling zelf door het woeste water meegesleurd. Zij kwamen echter in een draaikolk terecht die hen weer op het land wierp!
„Nu veranderde de cycloon van richting”, zegt Cent, „en wierp zich in volle razernij op ons. Een huis op 180 meter afstand van ons moest zijn dak prijsgeven aan de wind, met de elektriciteitsdraden er nog aan. Vanaf dat moment hebben wij een week zonder stroom gezeten. De wind en regen bleven vrijwel de hele maandagnacht doorrazen. Maar op dinsdag regende het niet meer.”
Sonia vertelt dat tegen de derde dag het water iets gezakt was. „En wie kwam daar opdagen? Elson Site, een volle-tijdbedienaar en christelijke ouderling, samen met drie jonge mannen uit onze gemeente! Zij brachten ons een grote tros bananen en een zak aardappels. Toen zij beseften dat wij gebrek aan water hadden, vertrokken zij en kwamen drie uur later terug met flessen en plastic containers vol drinkwater.” Vrijdag konden Sonia en haar gezin eindelijk het huis uit.
De nasleep van de storm
Namu, de moordenaar, had zijn werk gedaan. De eilandbewoners konden beginnen zich uit de ruïnes te graven, hun verliezen te overzien en hun doden te tellen. Er waren meer dan honderd doden. Ongeveer 90.000 personen waren dakloos geworden. Voor de economie hoogst noodzakelijke landbouwbedrijven waren lamgelegd.
Jehovah’s Getuigen behoorden tot degenen die huizen, voedsel en tuinen verloren. Tien van hun Koninkrijkszalen, waar zij voor hun aanbidding bijeenkomen, liepen schade op. Maar er kwamen geen Getuigen om het leven. Weldra zonden Getuigen uit het naburige Papoea Nieuw-Guinea en uit Australië tonnen voedsel. De kringvergadering was voor de Getuigen uit Tetere een voorziening tot redding gebleken. Zij hadden de storm uitgezeten in de betrekkelijke veiligheid van Foxwood.
Het was derhalve een aangrijpend moment voor Sonia en haar gezin toen zij twee dagen later voor aanbidding naar hun beschadigde Koninkrijkszaal gingen. „Ik had een brok in de keel van aandoening”, zei Sonia, „toen wij een lied zongen waarvan de laatste zin luidt: ’Wie vol liefde zwakken helpt, wordt door God geschraagd.’”
[Illustratie op blz. 16]
De helft van de brug over de Ngalibiu werd tijdens de cycloon Namu weggeslagen
[Illustratie op blz. 17]
De cycloon Namu wierp dit schip bij Honiara op de kust