Religie in het kruisvuur

„Als ik een vent voor mijn loop heb en hem moet doodschieten, wat moet ik dan doen?” vroeg de Amerikaanse soldaat aan de veldprediker.

„Snel schieten”, antwoordde de geestelijke, „. . . maar bedenk dat het leven kostbaar is.”

OORLOGVOERING en het gewetensvol navolgen van religieuze overtuigingen zijn niet altijd verenigbaar. Niettemin bevindt religie, wanneer de natiën ten strijde trekken, zich vaak midden in het kruisvuur, zoals het bovenstaande voorbeeld illustreert. The Seattle Times schreef er het volgende over: „Religie heeft heden ten dage meer een stimulerende dan een kalmerende uitwerking op de vele twisten die de wereld in beroering brengen.”

Zo hebben wij in recente jaren gezien hoe katholieken tegenover protestanten staan in Noord-Ierland. „Christenen” tegenover moslems in Libanon. Moslems tegenover joden in het Midden-Oosten. Hindoes tegenover moslems in India. Boeddhisten tegenover hindoes in Sri Lanka. Sji’itische moslems tegenover soenni-moslems in Irak en Iran. En de lijst kan nog veel langer gemaakt worden.

Het is niet zo dat het bij al deze conflicten om religieuze verschillen gaat. In sommige gevallen kan het onenigheid zijn over een grens of een strijd om burgerrechten. Niettemin is religie vaak wel de factor die aan het probleem ten grondslag ligt en die olie in het vuur werpt. In het Iraans-Iraakse grensconflict moedigen de sji’itische moslemleiders hun jonge soldaten aan met de woorden „Allah akbar!” („God is groot!”) De jonge mannen beginnen hun strijd tegen de Iraakse soenni-moslems in de veronderstelling dat de dood op het slagveld hun de toegang tot de hemel garandeert.

Wanneer religie zich in het kruisvuur bevindt, wordt er dus geconcludeerd: ’God staat aan onze kant.’ En het geweld, de verwoesting en het doden worden voortgezet — alles in de naam van God. Oorlogen waarin religie een van de onderliggende factoren is, zijn bovendien vaak bloediger en moeilijker te beëindigen. Ernest Lefever, de voorzitter van het Centrum voor Ethiek en Openbaar Beleid in Washington, bracht het zo onder woorden: „Als je meent dat God aan jouw kant staat, kun je elke gruweldaad rechtvaardigen.” — U.S.News & World Report.

En zo rijst de vraag: Wanneer er een oorlog uitbreekt, kiest God dan werkelijk partij? Deze vraag bleef een man achtervolgen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zo’n zestig bombardementsvluchten boven Duitsland en Italië uitvoerde. Hij voelde zijn geweten knagen wegens zijn deelname aan het afslachten van duizenden mannen, vrouwen en kinderen. Wij nodigen u uit in het volgende artikel te lezen hoe hij het bevredigende antwoord zocht en vond op de vraag „Aan wiens kant staat God?”

[Illustratieverantwoording op blz. 3]

U.S. Army photo