Een wereld zonder oplossingen

MENSEN laten zich leiden door hoop. Na herhaalde teleurstellingen zullen zij toch hopen. Wanneer de situatie hopeloos is, blijven zij hopen. Een dichter heeft eens gezegd: „Hoop ontspringt eeuwig in ’s mensen boezem.”

Dit blijven voortleven van hoop is nergens duidelijker dan ten aanzien van menselijke regeringen. De ene na de andere faalt, maar altijd weer zijn mensen bereid hun hoop op de volgende te stellen. Duizenden jaren is dit al zo. Monarchieën, keizerrijken, dictaturen, republieken, democratieën, communistische of kapitalistische regeringen — alles is geprobeerd, alles heeft gefaald.

Zelfs wereldregeringen zijn geprobeerd. De Volkenbond probeerde het en faalde. De Verenigde Naties probeerden het en falen. Maar mensen hopen nog steeds, bereid om op alles te hopen — alles zo lijkt het wel, behalve de enige zekere hoop.

DEZE wereld waar wij in leven, is een wereld zonder oplossingen. Dat heeft zesduizend jaar menselijke geschiedenis wel bewezen. En onze huidige indrukwekkend wetenschappelijke wereld heeft al evenmin oplossingen weten te bedenken voor de problemen die dit geslacht bedreigen. Beschouw eens enkele van de vele vraagstukken.

Geen oplossing voor oorlog

Al vanaf eeuwen vóór onze gewone tijdrekening zijn er maar weinig jaren van vrede geweest, maar wel zijn er duizenden vredesverdragen gesloten en weer verbroken. De Eerste Wereldoorlog zou de wereld voor democratie geschikt maken. Ze heeft 14 miljoen levens opgeëist, maar heeft geen democratie kunnen waarborgen. De Tweede Wereldoorlog moest de aarde bevrijden van dictators, maar zelfs ten koste van 55 miljoen levens is dat niet gelukt. Sindsdien zijn er in vele oorlogen alweer 30 miljoen doden gevallen, en duizenden sterven in conflicten die nu gaande zijn.

Nog veel beangstigender is de nucleaire wapenwedloop die nu aan de gang is. De betrokken naties besteden er iedere minuut meer dan een miljoen dollar aan. Een kernoorlog zou echter kunnen leiden tot een „nucleaire winter” en daardoor, aldus veel geleerden, tot het eind van alle menselijk leven op aarde.

Geen oplossing voor honger

Jaarlijks komen miljoenen van honger om. De cijfers variëren van 20 tot 50 miljoen — en bij dat ’van honger omkomen’ moeten ook de miljoenen gerekend worden die sterven ten gevolge van ondervoeding en de ziekten die daaruit voortvloeien. In Afrika leidt de snelle bevolkingsgroei ertoe dat er meer land wordt ontbost voor brandhout, en een kaal landoppervlak leidt weer tot minder regen en verlies van bovengrond, met als gevolg slechtere oogsten. De leider van het Worldwatch Institute zei onlangs over Afrika: „Misschien staan wij vlak voor de ontvouwing van een menselijk drama zoals wij nooit eerder hebben beleefd.” Voor het gekwelde Afrika zijn geen oplossingen in zicht. Zelfs in de welvarende Verenigde Staten is de honger epidemisch genoemd — 20 miljoen zijn erdoor getroffen. Over de hele wereld bevinden zich 450 miljoen op de rand van de hongerdood.

Grote hulpacties lopen vast in bureaucratie. Voedsel komt niet bij de hongerigen terecht maar wordt voor politieke of militaire manipulaties gebruikt. Zwarthandelaars onthouden het voedsel aan lege magen om er vette beurzen mee te spekken. Twee jaar geleden schatte de Wereldbank dat er in het volgende decennium $600 miljard nodig zou zijn om de honger althans niet erger te laten worden. Maar naarmate bevolkingen groeien en woestijnen zich uitbreiden, zal de honger wel erger worden. De vooruitzichten zijn somber en een oplossing ziet men nog niet.

Geen oplossing voor ziekten

De medische wetenschap heeft veel bereikt in de strijd tegen ziekte, maar de situatie is niet zo rooskleurig als in 1975 door een prominent geleerde werd voorspeld: „Er zijn mij geen medische problemen bekend die wij niet in de nabije toekomst zullen kunnen oplossen.” Tien jaar later is niet alleen de strijd nog verre van gewonnen, maar is men op vele fronten terrein aan het verliezen. Kanker, hartkwalen, levercirrose, suikerziekte, multiple sclerose, malaria, slaapziekte, schistosomiasis, lepra — ze woeden alle onverflauwd voort.

Geslachtsziekten zijn niet bezweken voor antibiotica. Sterkere antibiotica blijken tot meer resistente bacteriestammen te leiden. AIDS is ongeneeslijk en breidt zich uit — in de eerste plaats onder homoseksuelen, heroïnespuiters en ontvangers van bloedtransfusies. Er is geen remedie bekend tegen genitale herpes. Chlamydia is een epidemie die jaarlijks „ten minste drie miljoen en misschien wel tien miljoen mensen treft”. Een van de gevolgen is onvruchtbaarheid.

Newsweek van 4 februari 1985 berichtte: „De Verenigde Staten bevinden zich momenteel in de greep van een SOA-uitbarsting [Seksueel Overdraagbare Aandoeningen] van ongekende omvang. De cijfers zijn verschrikkelijk: één op de vier Amerikanen in de leeftijd van 15 tot 55 zal op een gegeven moment in zijn of haar leven een SOA oplopen.” Het artikel besluit: „Het ziet ernaar uit dat de beste bescherming tegen SOA’s gelegen is in een terugkeer naar die ouderwetse beveiliging: monogamie.” Dit is een oplossing die voor deze wereld onaanvaardbaar is.

Geen oplossing voor kindermoord

Wij gruwen ervan dat mensen heel vroeger een ongewenste baby eenvoudig buiten legden en lieten doodgaan. Nu worden ze gedood wanneer ze zich nog in de baarmoeder bevinden. Degenen die dit doen, beweren dat deze kinderen niet echt menselijke levens of zielen zijn en geen pijn voelen. Maar een baby in de baarmoeder schrikt op bij een plotseling geluid, hij zuigt op zijn duim, hij drinkt vloeistof, hij hoort de hartslag van zijn moeder — en dan zeggen sommigen dat hij niet leeft? Ongelofelijk! Zijn hersenen werken, zijn hart slaat, zijn zintuigen nemen waar — en voelt hij dan geen pijn? Alweer, ongelofelijk! Een pijnloze abortus — beweert men dat alleen maar om het geweten te sussen?

Het lijkt er wel op, gezien de recente film The Silent Scream. Wat deze film onthult, ziet eruit als een doodsstrijd van de foetus die, tijdens de abortus in de baarmoeder aan stukken wordt gesneden en stukje bij beetje naar buiten wordt gezogen. Gedurende deze beproeving ziet men de foetus opspringen, zich in allerlei bochten wringen, terugwijken en zijn mond openen op een manier die doet denken aan een „geluidloze schreeuw”. Met dit soort methoden ontdoet deze wereld zich jaarlijks van ongeveer 55 miljoen baby’s!

De bijbel beziet een ongeboren baby in de baarmoeder als een leven, een ziel, en iemand die zijn dood veroorzaakte, al was het per ongeluk, op een pijnlijke of een pijnloze wijze, droeg onder de Mozaïsche wet schuld, en moest „ziel voor ziel”, leven voor leven geven. — Exodus 21:22, 23.

Geen oplossing voor vervuiling

Zure regen die vissen en bossen doodt. Stortplaatsen van chemisch afval die bodem en grondwater vergiftigen. Autogassen die schade toebrengen aan oogsten en aan menselijke longen. Illegale olielozingen, zware metalen, radioactief afval, plastics, asbest, onkruid- en insektenbestrijdingsmiddelen, microgolven — het is nog niet eens de complete lijst van zaken die het leven op aarde steeds meer gaan bedreigen. Vele diersoorten zijn al uitgestorven en dagelijks komen er meer in gevaar.

In een toespraak voor de UNEP (het milieuprogramma van de VN) hield uitvoerend directeur Mostafa Tolba in Kenya meer dan honderd afgevaardigden voor: „Onderneem nu actie of zie een ramp tegemoet.” Nalatigheid in dit opzicht, zo zei hij, brengt ons „tegen het eind van de eeuw een milieuramp met een verwoesting die even compleet en onomkeerbaar is als een nucleaire holocaust”. De eerste astronauten spraken in gloedvolle bewoordingen over onze ’verbazingwekkend mooie blauwe planeet’. In 1983 zei astronaut Paul Weitz: „Ik vind het verschrikkelijk om te zien hoe vuil onze atmosfeer wordt. . . . Ongelukkig genoeg is de wereld snel een grijze planeet aan het worden. . . . Wij zijn ons eigen nest aan het bevuilen.” Maar hebzucht heeft geen oren naar dit soort uitlatingen. Hebzucht op korte termijn spreekt luider dan behoeften op lange termijn.

Geen oplossing voor drugs

Een wereldwijd politieoptreden heeft geen dam kunnen opwerpen tegen de vloedgolf van drugs. Recente krantekoppen laten zien hoe het ermee voorstaat: „Druggebruik van ongedachte omvang gevreesd”. „Vrouwen en cocaïne: een groeiend probleem”. „Wereldhandel in heroïne groeit”. In Mexico werd in november vorig jaar bij een reeks politie-invallen 9000 ton marihuana buitgemaakt — achtmaal zoveel als autoriteiten dachten dat Mexico in een heel jaar produceerde! Onderzoekers geloven nu dat zij altijd veel te lage schattingen hebben gehanteerd voor de wereldproduktie van drugs. Niet alleen blijkt de mafia hier sterk bij betrokken te zijn, maar individuele smokkelaars uit de Derde Wereld „blijven komen als mieren”.

Mensen beginnen misschien uit nieuwsgierigheid met drugs of op aandrang van anderen uit hun omgeving, maar al te gauw wordt het een kwestie van hedonisme, liefde voor genoegens. De drugs kunnen hun een genot schenken dat ver uitstijgt boven wat zij met gewone middelen bereiken, met inbegrip van seks. Vervolgens komt de verslaving, dan stelen om de gewoonte te kunnen bekostigen, en ten slotte problemen met de gezondheid en de dood ten gevolge van een overdosis. Voeg hierbij dan nog de misdaden, zelfs moord, begaan door de handelaars in drugs. Maar voordat alle schuld op rekening van de misdadigers wordt geschoven is het goed te bedenken: Al deze kwalijke zaken worden ondersteund en mogelijk gemaakt door hun klanten. De oplossing is eenvoudig: Gebruikers, breek met de gewoonte, laat de markt instorten, maak met één dodelijke slag een eind aan de hele verdorven handel. Maar ook deze eenvoudige oplossing is onaanvaardbaar.

Nog meer ontbrekende oplossingen

Een afbrokkeling van de eerlijkheid, gebrek aan rechtschapenheid, religieuze huichelarij, de ineenstorting van het gezin, scheiding op grond van iedere gril, verwaarloosde kinderen, geen natuurlijke genegenheid, zelfzucht, grofheid, de ik-filosofie, ziekelijke seksuele perversies, weerzinwekkend seksueel misbruik van kinderen, een uitbreiding van geweld, toenemende wetteloosheid, internationaal terrorisme — en hiermee is de opsomming van zaken waarvoor deze wereld geen oplossingen heeft, nog lang niet ten einde. Er is een recordoogst van problemen maar de oogst van oplossingen is mislukt. Hoe juist voorzei Jezus precies deze tijd waarin wij leven, met de woorden: „Op de aarde radeloze angst der natiën, die . . . geen uitweg weten”! — Lukas 21:25.

Er is echter wel een uitweg.