Moderne uitvindingen worden benut om het goede nieuws te publiceren

100 JAAR

ZOU u graag 100 jaar geleden geleefd hebben? Het leven was toen beslist heel anders dan nu. In de huizen was geen elektriciteit, geen radio, geen televisie. Er reden geen auto’s in de straten. Men reisde per diligence, stoomtrein of -schip — vliegtuigen waren er niet. In plaats van drie tot zeven uur kostte het twee tot drie weken om de Atlantische Oceaan over te steken. Maar het was ook een tijd van grote uitvindingen die spoedig de oude manier van leven zouden veranderen.

’In zes maanden zal het een hoop oud ijzer zijn’

Om verschillende redenen was 1884 een bijzonder jaar. Het is opmerkelijk dat het geschiedenisboek The People’s Chronology twee betekenisvolle dingen voor dat jaar vermeldt. De eerste is: „De Linotype letterzetmachine, gepatenteerd door de Duits-Amerikaanse werktuigkundige Ottmar Mergenthaler (30), zal een ommekeer teweegbrengen in de zetterijen van de dagbladen.” De tweede: „De Watch Tower Bible and Tract Society wordt opgericht door Charles Taze Russell voor het uitgeven van zijn boeken, brochures en tijdschriften. Russell . . . verkondigt dat de wereld op het punt staat vernietigd te worden in de reusachtige oorlog van Armageddon.”

Welk verband zou er tussen deze twee geschiedkundige feiten kunnen bestaan? Vanaf 1884 liet de Watch Tower Bible and Tract Society gedurende 36 jaar miljoenen bijbelse publikaties door wereldse drukkers verzorgen. Maar in 1920 besloot het Genootschap zijn tijdschriften zelf te drukken. Deze stap voorwaarts betekende ook dat te zijner tijd Linotype letterzetmachines moesten worden aangekocht. Mergenthalers uitvinding van 1884 waardoor het zetwerk werd versneld, had haar nut bewezen in het drukkersbedrijf, en nu vormde ze een enorme hulp om het publiceren van het goede nieuws te versnellen.

In 1922 besloot het Genootschap zelf boeken en bijbels te gaan drukken. Plaatselijke drukkers en boekbinders waren niet onder de indruk. Een verslag bericht: „Men kocht een complete zetterij- en galvaniseeruitrusting, drukpersen en boekbindersmachines, het meeste daarvan nieuw. De directeur van een van de grote drukkerijen die veel voor het Genootschap had gedrukt, zag de uitrusting en zei: ’U hebt hier nu een prima drukkerij en niemand van uw mensen weet hoe men ermee moet omgaan. In zes maanden zal alles een hoop oud ijzer zijn; dan zult u zien dat het toch het beste is degenen voor u te laten drukken die het altijd al hebben gedaan.’”

Bleek het pessimisme van die zakenman gerechtvaardigd? Integendeel, de vrijwillige werkers op het hoofdbureau van het Genootschap leerden snel. Aanvankelijk konden zij slechts 2000 boeken per dag binden. Tegen 1927 was dat aantal gestegen tot 12.000 per dag — maar daar kwam nog iets bij! Toen de boeken door wereldse firma’s werden gedrukt, moest het publiek er 50 tot 75 dollarcent voor betalen. Toen de boeken van de persen van het Genootschap kwamen en gedrukt werden door vrijwillige werkers, werden ze vervaardigd en verspreid voor 25 dollarcent per stuk! Was winst maken het doel? De hier genoemde cijfers spreken voor zichzelf.

De komst van grammofoons en films

In 1887 kwam Thomas Edison met de eerste door een motor aangedreven fonograaf waarop cylindrische wasrollen werden afgespeeld. In datzelfde jaar nog ging Emile Berliner een stap verder door een platte schijf en een horizontaal bewegende naald te gebruiken. De grammofoon of platenspeler was geboren. Gelijktijdig hiermee vorderde het maken van bewegende filmbeelden met rasse schreden. In 1896 zag het Amerikaanse publiek de eerste stomme film.

Nauwelijks 16 jaar later benutte de Watch Tower Bible and Tract Society deze twee uitvindingen om meer stuwkracht te geven aan de prediking van de Koninkrijksboodschap. In 1912 startte het werk aan een groots, baanbrekend project. De publikatie Where Else but Pittsburgh! zei hierover: „De eerste grote verhalende film. Deze film heette ’Het Photodrama der Schepping’ en hoewel pas 15 jaar later andere geluidsfilms werden geproduceerd, bood ze een combinatie van bewegende en stilstaande beelden synchroon met een opgenomen lezing. De film bestond uit vier delen met een totale tijdsduur van acht uur, en werd gezien door 8.000.000 mensen.” Vanaf 1914 werd er een geweldig getuigenis mee gegeven.

Marconi’s uitvinding zorgt voor de overbrenging van goed nieuws

In 1901 ontving Guglielmo Marconi het eerste draadloos over de Atlantische Oceaan gezonden signaal. Het duurde echter tot 1920 voordat KDKA, ’s werelds eerste op een dagelijks schema werkende radiostation, vanuit Oost-Pittsburgh begon uit te zenden. Wat een verrassing dus voor velen in de staten Pennsylvania, New Jersey en Delaware toen zij in april 1922 de stem hoorden van J. F. Rutherford, de toenmalige president van het Wachttorengenootschap, die een lezing hield met het thema „Miljoenen nu levende mensen zullen nimmer sterven”. Hoe nieuw dit alles was, kan worden opgemaakt uit de kop van de in Philadelphia verschijnende Record: „Lezing van rechter Rutherford uitgezonden vanuit Metropolitan Opera House. Spreekt in microfoon. Boodschap wordt langs kilometers Bell telefoonkabels naar Howletts [radio-]station overgebracht.”

Het Wachttorengenootschap zag al gauw mogelijkheden voor de snelle verbreiding van de Koninkrijksboodschap via de in populariteit stijgende radio. In 1922 kocht het Genootschap daarom grond op Staten Island in de stad New York om daar een eigen radiostation te bouwen. Er werd een zendvergunning verkregen en het station kreeg de roepletters WBBR toegewezen. De eerste uitzending vond plaats op zondag 24 februari 1924.

Dit was nog maar het begin van het gebruik dat het Wachttorengenootschap van de radio zou maken. Tegen 1925 zond een ander station met de roepletters WORD bijbelse waarheden uit in Batavia, Illinois. Ten slotte werden wereldomspannende netwerken van radiostations opgezet om opgenomen bijbelprogramma’s en -lezingen uit te zenden. In 1933, het jaar van de grootste activiteit op dit gebied, werden er 408 stations gebruikt om de boodschap naar zes continenten over te brengen!

In 1957, na 33 jaar uitzendingen te hebben verzorgd, verkocht het Genootschap WBBR. Waarom veranderde de aanpak? Omdat er nu in het door de zender bestreken gebied vele gemeenten van Jehovah’s Getuigen waren, en deze waren in staat een doeltreffender persoonlijk getuigenis te geven door bij de mensen aan de deur te komen (Handelingen 20:20). Bovendien legden het station en de uitzendingen beslag op mankracht en geld die beter op andere manieren gebruikt konden worden, met name in het zendingsveld. Om soortgelijke redenen heeft men slechts spaarzaam gebruik gemaakt van de televisie.

De prediking met grammofoons

Het gebruik van platen in radiouitzendingen leidde tot een andere innovatie — van huis tot huis prediken met de grammofoon! In 1934 lanceerde het Wachttorengenootschap een dergelijk gebruik van draagbare grammofoons en 78-toerenplaten met een korte bijbelse boodschap voor de prediking van huis tot huis. Op het hoofdbureau van het Genootschap in Brooklyn werden speciale draagbare lichtgewichtgrammofoons ontworpen en op de drukkerij in Brooklyn werden er 20.000 vervaardigd! Toen het Genootschap in 1937 dus ophield zendtijd van commerciële stations te gebruiken, hielp het werk met de grammofoons de kloof te overbruggen.

Tegen 1944 waren de getuigen van Jehovah beter in staat om zich persoonlijk met een predikingsboodschap tot de mensen te richten, zodat het werk met de grammofoons geleidelijk verdween. Evenals de radio had die uitvinding zijn doel gediend.

Een uniek systeem

Net zoals de Linotype letterzetmachine in 1884 een revolutie had teweeggebracht in de drukkerswereld, zo gold dat ook voor de combinatie van offsetdruk en fotografisch zetwerk die in de jaren 1960 snel aan populariteit won. Bijna van de ene dag op de andere raakte de zetmethode waarbij van heet, gesmolten lood gebruik gemaakt werd, uit de tijd. Om het voordeel van de fotozetmethode te illustreren: een boek van 600 pagina’s waarover men met de oude zetmethode normaal gesproken een jaar zou hebben gedaan, werd in 12 uur fotografisch gezet!

Het Wachttorengenootschap hield de ontwikkelingen op dit gebied in het oog en ging op fotografisch zetten over toen de meeste kinderziekten overwonnen waren. Sinds 1978 is het Genootschap op offset-rotatiepersen gaan drukken en heeft het een eigen veeltalig gecomputeriseerd drukvoorbereidingssysteem ontwikkeld, MEPS genaamd, ofwel Multilanguage Electronic Phototypesetting System (veeltalig elektronisch fotozetsysteem).a Het is een van de meest geavanceerde, vol-automatische drukvoorbereidingssystemen in de wereld.

Waarom is het Genootschap op zo grote schaal overgeschakeld op computers, zodat het nu zelfs zijn eigen researchlaboratoria heeft? Het gezaghebbende Seybold Report on Publishing Systems verschaft een aanwijzing: „De buitengewone eisen die de Wachttoren aan een veeltalig systeem stelt, zouden voor iedere verkoper heel wat specifieke aanpassingen en misschien zelfs een nieuw ontwerp hebben betekend. . . . Met haar drukkers- en uitgeversactiviteiten produceert de Wachttoren jaarlijks boeken en brochures in honderden miljoenen exemplaren. Het feit dat deze publikaties in tientallen verschillende talen over de hele wereld gedistribueerd moeten worden, zorgt voor enkele ongewone problemen met het zetwerk.”

Met de oplossing van die problemen zijn Jehovah’s Getuigen al zover dat de inhoud van het tijdschrift De Wachttoren met ingang van 1 januari 1985 in de meeste belangrijke talen simultaan is gaan verschijnen. Met deze enorme stap voorwaarts krijgt meer dan 90 procent van alle lezers tegelijkertijd dezelfde uiterst belangrijke bijbelse inlichtingen.

Een andere nuttige hulp

Vele jaren lang is analfabetisme of semi-analfabetisme in veel landen een ernstig obstakel geweest. Het heeft veel oprechte personen belet de bijbel persoonlijk te leren kennen. Alhoewel het Wachttorengenootschap tientallen jaren lang overal ter wereld leesklassen heeft georganiseerd, zag men er de noodzaak van in nog weer andere voortbrengselen van de techniek te benutten voor het verbreiden van bijbelkennis — cassetterecorders en cassettebandjes. Daarom richtte het Genootschap in 1978 in Brooklyn een afdeling op voor het dupliceren van geluidsbanden. Sindsdien zijn meer dan 18 miljoen cassettebandjes geproduceerd!

Er werden studio’s ingericht voor het opnemen van bijbelboeken, bijbelse drama’s en christelijke muziek. Als resultaat hiervan kunnen alle gemeenten van Jehovah’s Getuigen over de hele wereld met dezelfde pianobegeleiding hun christelijke liederen zingen. Er bestaan ook georkestreerde versies van dezelfde muziek, Koninkrijksmelodieën genaamd, die over de hele wereld populair zijn. Veel mensen, met inbegrip van blinden, krijgen een diepere waardering voor de bijbel omdat zij kunnen luisteren naar cassettebandjes waarop zij de bijbelboeken in hun eigen taal horen voorlezen, als aanvulling op publikaties die beschikbaar zijn in braille.

Een zakenman uit Florida die machines verkoopt voor het vervaardigen van geluidsbanden, schreef na een bezoek aan het Genootschap en een bezichtiging van de afdeling voor het dupliceren van geluidsbanden: „Het is onnodig te zeggen dat ik diep onder de indruk was van uw hele fabricageproces. Ik heb nog nooit zo’n schoon, efficiënt bedrijf gezien als het uwe. Ik veronderstel dat mensen beter werken en trotser zijn op wat zij doen als zij door iets anders worden gemotiveerd dan door geld.”

Het bericht dat het Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap in 100 jaar heeft opgebouwd, bewijst dat het een goed gebruik heeft gemaakt van nieuwe uitvindingen om zijn in het charter opgenomen doel te bereiken, namelijk om over de hele aarde het goede nieuws van Gods koninkrijk te prediken. Maar dit is niet zonder heftige en gewelddadige tegenstand van religieuze en politieke vijanden gebleven. Het is een unieke geschiedenis van religieuze vervolging op een wereldomvattende schaal, zoals u in de volgende artikelen zult kunnen lezen.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 6]

Deze uitvindingen werden gebruikt om de Koninkrijksboodschap te verbreiden

[Illustratie op blz. 7]

Nieuwe technieken hebben een wereldomvattende uitwerking