Rondkomen ondanks hoge prijzen

Overal ter wereld hebben huisvrouwen te kampen met stijgende prijzen en niet zelden een dalend inkomen. Hoe komen zij rond?

Dit artikel uit de Dominicaanse Republiek laat zien hoe sommige huisvrouwen in dat land in het Caribisch gebied deze problemen aanpakken

„WIJ hebben onze levensstijl wel een beetje moeten bijstellen sinds je voor het laatst hier was”, bekende mijn vriendin, die ik geruime tijd niet had gezien. „Alles blijft maar duurder worden en er komt steeds minder geld binnen, en wij zagen eenvoudig geen kans op de oude voet door te gaan.”

Ja, dit is vele gezinnen overal ter wereld overkomen. Televisie, kranten en tijdschriften schotelen ons dagelijks statistische gegevens over de economische situatie voor — gegevens die wel voortdurend veranderen, maar zelden verbeteren. Ze vertellen ons over allerwegen heersende inflatie en over de moeilijkheden die ontstaan door hoge werkloosheid en recessie.

Velen van ons stellen als huisvrouw en moeder niet bijster veel belang in statistische gegevens. Maar waar wij wel veel belang in stellen, is de zorg voor ons huis en ons gezin. Wij willen dat onze kinderen goed gevoed worden en degelijk onderwijs krijgen. Wij willen hun de nodige medische hulp en behoorlijke huisvesting kunnen verschaffen. Met deze gedachten in mijn achterhoofd was ik benieuwd welke veranderingen mijn vriendin had aangebracht om de situatie meester te blijven.

Inkopen met overleg — Verspillen taboe

Zij legde uit: „Om te beginnen eten wij anders dan wij gewoon waren. Er is een tijd geweest dat wij ons te goed deden aan het beste wat er was, zonder ons erg om de prijs te bekommeren. Maar nu beginnen wij eraan gewend te raken één of twee keer per week vleesloos te eten. Onze maaltijden zijn niet meer zo gevarieerd of uitgebreid als vroeger. Kortom, ik heb geleerd minder te verspillen en het zuiniger aan te doen. Ik haal mijn boodschappen waar de prijzen het gunstigst liggen.”

„Daarnaast”, zo vervolgde zij, „hebben wij geleerd zuiniger op onze kleren te zijn. Voordat wij iets aanschaffen, vragen wij ons af: Is dat echt wel nodig? Zal het snel uit de mode raken? En als wij het dan kopen, proberen wij er netjes op te zijn, zodat het een tijd meegaat. Ik denk dat enkele van onze financiële problemen ons meer waardering hebben bijgebracht voor de dingen die wij bezitten.”

„Met die ervaring staan jullie niet alleen”, antwoordde ik. „Onlangs vertelde een studente aan de universiteit mij hoe haar moeder, nadat haar vader enkele jaren geleden gestorven is, als kokkin voor anderen moet werken om in het onderhoud van het gezin te voorzien. Zij zei: ’Als ik zie hoe hard mijn moeder werkt om voor ons de kost te verdienen, kan ik het niet aanzien als er iets verkwist wordt. Ik zorg ervoor dat wij precies genoeg eten koken, zodat iedereen voldoende krijgt maar er geen restjes weggegooid hoeven te worden. Als moeder met haar loon thuiskomt, weet zij precies waar elke cent aan besteed moet worden, en er blijft niets over voor extraatjes.’”

„Ja”, beaamde mijn vriendin, „het is werkelijk belangrijk de uitgaven goed in de hand te houden, als je niet in moeilijkheden wilt raken. Ik ken een jong echtpaar met een heel klein inkomentje. Als zij hun geld krijgen, gaan zij er samen voor zitten en leggen eerst het geld voor de huur en voor gas en elektra opzij. De tweede portie is bestemd voor die voedseluitgaven en schoonmaakmiddelen die maandelijkse posten zijn — en dan blijft er over wat zij kunnen uitgeven aan dingen die dagelijks gekocht worden. Hoewel hun inkomen beperkt is, leggen zij elke maand toch één of twee peso’s opzij voor noodgevallen en af en toe een paar peso’s als bijdrage aan het wereldomvattende bijbelonderricht waarmee Jehovah’s Getuigen zich bezighouden. Het is verbazingwekkend hoe goed zij ermee rondkomen.”

„Goed overleg en samenwerking zijn ook van belang”, voegde ik eraan toe. „Maar stel je voor hoe die hele regeling in het honderd zou lopen als zij geld uitgaven aan roken, drinken en gokken — slechte gewoonten waardoor heel wat gezinnen armoede lijden.”

Vermijd slechte gewoonten

Ik gaf een voorbeeld van wat ik bedoelde: „Ana was zo’n geval. Enkele jaren geleden woonden zij, haar man en haar kinderen met elkaar in één kamer. Het enige meubilair dat zij bezat, was een bed. Haar man is een hardwerkende monteur, maar alles wat hij Ana gaf en alles wat zij verder te pakken kon krijgen, vergokte zij of gaf zij uit aan sigaretten. Minstens 14 peso’s per week werden aan de loterij besteed. Zeker zo veel ging er op aan bingospelen en zij weet al lang niet meer hoeveel zij aan sigaretten heeft uitgegeven. Nooit was er een centavo om ook maar iets voor de kinderen te kopen. Voor kleren en eten waren zij van de buren afhankelijk. Spanningen en zenuwen leidden tot bittere ruzies met haar medegokkers en zij was beslist geen vriendin voor haar man en kinderen.

Toen begon Ana met Jehovah’s Getuigen te studeren, en wat een verandering kwam er in haar leven! Al snel zag zij in dat haar kansen op een beter leven niet door het winnen van een loterij werden bepaald maar daarentegen door het ontwikkelen van een innige verhouding met haar Schepper. Van lieverlee, naarmate haar kennis toenam, werd zij een ander mens. Nu woont het gezin in een bescheiden huurhuis, en het geld dat eens aan gokken en roken werd verkwist, wordt nu besteed aan voedsel en kleding. In plaats van voortdurend met haar man te ruziën over meer geld, draagt Ana nu zelf haar steentje bij met een kleine schoonheidssalon in de achterkamer. Zij heeft tijd om met haar man en kinderen door te brengen, christelijke vergaderingen te bezoeken en anderen te vertellen over het goede nieuws dat haar leven heeft veranderd.”

„Haar man moet wel blij zijn dat zij zo veranderd is”, merkte mijn vriendin op, „en de kinderen ook, maar ik zit te denken aan de vele vrouwen in dit land die er alleen voor staan. Hoe moeten die ooit rondkomen in deze tijd van hoge prijzen? Er zijn zoveel vrouwen die in de steek gelaten of gescheiden of weduwe zijn en toch een gezin moeten grootbrengen. Wat kunnen die nu doen?”

„Van iets doen is bij velen geen sprake”, antwoordde ik. „Zij kunnen maar net het hoofd boven water houden, en leven op de hulp van buren en familie. Dat doet mij denken aan de laatste keer dat ik Dominga zag. Ik vroeg haar wat de vrouwen bij haar in de stad in verband met de hoge prijzen deden, en zij antwoordde: ’Klagen.’ Maar gelukkig hebben wij veel voorbeelden van vrouwen die het initiatief nemen om het zelf klaar te spelen.”

Benut uw bekwaamheden

„Juana is typisch zo’n geval”, vervolgde ik. „Zij woont met haar twee tieners bij mij in de buurt. Zij vertelde mij dat zij de wanhoop nabij was, ook al woonde zij bij haar moeder in. Hoe moest zij de eindjes aan elkaar knopen, gezien de kosten van het onderwijs voor haar kinderen, hun schoolgeld, kleding en dan hun eten nog? Zij zou een baan moeten zoeken. Maar waar? En als wat? In de kleine steden en dorpen is de werkgelegenheid nog schaarser dan in de grote steden, en zij heeft geen speciale opleiding gehad. Maar zij kan wassen en strijken, en dus is zij gaan zoeken naar iemand die behoefte had aan deze diensten, met het resultaat dat haar financiële zorgen nu enigszins verlicht zijn.”

„De les die hieruit te leren valt, is dus: Benut de bekwaamheden of de kennis die jij hebt en waarvan anderen profijt kunnen hebben”, constateerde mijn vriendin.

„Precies”, zei ik. „Veel vrouwen verdienen de kost als naaister. Anderen haken tafelkleedjes, onderleggertjes en antimakassars en kunnen de bestellingen haast niet aan. Op sommige plaatsen is het les geven in dit soort handvaardigheden erg winstgevend gebleken. Met een doos met naaigarnituren of cosmetica wordt menige voorkamer omgetoverd in een buurtwinkeltje, of een tafel groenten in de voordeur wordt een marktkraampje.

Sommige vrouwen zijn een boodschappendienst begonnen. Ik ken er bijvoorbeeld een die kantoorpersoneel als klanten heeft. Zij koopt kleren, handtasjes of schoenen voor hen en bezorgt de aankopen op hun werk. Zij koopt bij bepaalde winkels die haar korting geven, en de meisjes zijn blij dat zij van dat hinderlijke boodschappen doen in hun vrije tijd verlost zijn. Een innemende persoonlijkheid en het initiatief om aan te bieden waar de mensen behoefte aan hebben, helpen deze ondernemingen tot een succes te maken.”

Amusement

„Ook op het gebied van het amusement zijn de prijzen flink gestegen. Hebben jullie in dat opzicht ook moeten bijsturen?” informeerde ik.

„Nou en of”, antwoordde zij prompt. „Je zult je wel herinneren hoe vaak wij naar de bios gingen of naar elke uitvoering of voorstelling die het Nationale Theater of het stadion maar te bieden had. Daar hebben wij echt behoorlijk het mes in gezet. Het werd trouwens steeds moeilijker films te vinden waar je als gezin samen van kon genieten.”

„En wat doen jullie dan nu aan ontspanning?” vroeg ik.

„Ons lievelingsuitstapje is naar het dierenpark of de botanische tuin,” antwoordde zij, „maar vaak blijven wij ook gewoon samen thuis, wisselen ervaringen uit, doen spelletjes, enzovoort. Wij hebben plezier gekregen in elkaars gezelschap en hebben belangstelling voor elkaars activiteiten. Ook is ons leven rijker geworden door bij andere christelijke gezinnen op bezoek te gaan.”

Hier moest ik het bij laten, want ik moest weg, maar na het afscheid dacht ik na over het gesprek dat wij zojuist hadden gevoerd. Wat helpt ons nu het meest om rond te komen ondanks de hoge prijzen van tegenwoordig? Er kwam voor mij één antwoord uit de bus: Hoewel wij huisvrouwen en moeders heel wat kunnen ondernemen om te bezuinigen en ons inkomen te vergroten, is het belangrijkste van alles toch onze eigen positieve instelling. — Ingezonden.