Een blik op de wereld
Nieuw Vaticaans concordaat
● Na zestien jaar onderhandelen ondertekende het Italiaanse parlement een nieuw concordaat met het Vaticaan, ter vervanging van de overeenkomst die in 1929 tussen de fascistische dictator Benito Mussolini en paus Pius XI werd gesloten. Het nieuwe concordaat maakt een eind aan de begunstigde status van het Vaticaan als een „heilige stad” — hoewel het Vaticaan wel een onafhankelijke staat onder pauselijk bestuur blijft — en het beëindigt ook de overheersende positie van het rooms-katholicisme als staatsreligie. Bovendien dienen kerkelijke nietigverklaringen van huwelijken nu door de staat te worden bevestigd, is verplicht religieus onderwijs op scholen afgeschaft, en kunnen geestelijken die voor misdrijven worden gearresteerd, geen aanspraak maken op een „speciale behandeling” — allemaal bepalingen van het oude concordaat.
„Het nieuwe concordaat is opnieuw een voorbeeld van de tanende invloed van de Rooms-Katholieke Kerk op het burgerlijk leven in Italië”, aldus een bericht in The New York Times.
Politiegeleide
● Omdat de politie van San José (Californië) er niet in slaagde hun stad van prostituées te zuiveren door hen te arresteren, kwam men op een andere tactiek — hun een politiegeleide te geven. „Het is voor hen echt moeilijk een afspraak te maken als wij erbij staan te luisteren”, zei agente Denise Pereira van de afdeling Straatmisdaad. Zoals wordt bericht in de Newyorkse Daily News, heeft de strategie het aantal prostituées in de binnenstad verminderd van 30 tot 5. De prostituées hebben geprobeerd aan hun politiegeleide te ontkomen door te gaan joggen, over omheiningen te klimmen en in taxi’s te springen om bij een ander blok weer uit te stappen, maar de agenten hielden vol, en volgden de prostituées soms wel zes uur achtereen. Zo trachtten zij hen de stad uit te drijven door hen te verhinderen door het uitoefenen van hun „beroep” hun brood te verdienen.
Kalenderrage
● Een van de best-verkopende soort kalenders van dit jaar toonde een heleboel gespierd vlees — foto’s van gespierde mannelijke lichamen in schaarse kleding. Wie kopen deze uitdagende kalenders? Alle soorten vrouwen, van tieners tot grootmoeders, bericht het tijdschrift Family Weekly. Waarom? Dr. Arlene Kagle, een psychologe, verklaart: „In het gunstigste licht bezien stellen dit soort kalenders vrouwen in de gelegenheid evenveel interesse te tonen in mannen en hun lichamen als mannen altijd hebben getoond in vrouwen en hun lichamen.” Maar zij voegt eraan toe dat in het ongunstigste licht bezien „vrouwen ermee beginnen mannen in sommige gevallen louter als seksobjecten te bezien”.
Blessures tellen
● Gedurende de laatste zes of zeven jaar zijn op de sportpagina’s van sommige Amerikaanse kranten gedurende het Football-seizoen steeds berichten over blessures van spelers verschenen. In een willekeurige week, zo meldt The New York Times, „kunnen er meer dan 300 spelers met meer dan 400 verwondingen vermeld staan”. Maar waarom wordt zulke informatie over de 28 teams van de Nationale Football-bond (N.F.L.) verschaft? „Naar het schijnt heeft dit in de eerste plaats ten doel gokkers een eerlijke kans te geven.” Het is kennelijk voor diegenen die zich inlaten met het gokken op wedstrijduitslagen, van wezenlijk belang om te weten wie er spelen en wie geblesseerd zijn. „Voordat de berichten in de krant stonden . . . waren er lui die geld verdienden door de inlichtingen die ze op een of andere manier hadden verkregen, te verkopen”, zegt een geregelde gokker. „De N.F.L. vindt het niet prettig dat sommige gokkers boven andere bevoordeeld zijn, en daarom geven ze ons allemaal een gelijke kans”, zo zegt hij.
Bizar beest
● Omschreven als „een van Gods merkwaardigst uitziende schepselen”, doet de in Noord-Afrika voorkomende naakte molrat de biologen versteld staan omdat het dier „een van de bizarste sociale gedragspatronen van alle zoogdieren in het dierenrijk” vertoont, bericht The New York Times. Het dier gedraagt zich als een insekt! Dit haarloze knaagdier dat zelden wordt gezien, brengt zijn hele leven in ondergrondse holen door die verbonden zijn door uitgestrekte tunnels, en leidt een sociaal leven dat gelijkt op dat van bijen, wespen, mieren en termieten. Het unieke schepsel, dat eruitziet als een 7,5 cm lang worstje met pootjes, een staart en walrusachtige, vooruitstekende voortanden, heeft de genegenheid gewonnen van die geleerden die zijn bizarre gedrag bestuderen.
Verstand neemt met de jaren toe
● Bij de gemeenschap betrokken blijven, intellectuele interesses behouden en een plooibare persoonlijkheid bezitten zijn belangrijke factoren voor de instandhouding of verbetering van mentale vermogens op de oude dag, zo luidt volgens een bericht in The New York Times de conclusie van recente studies over ouder worden. De onderzoekers verklaren zelfs dat enkele van de belangrijkste vormen van intellectuele groei tot ver in de tachtig kunnen doorgaan. Het vermogen informatie te gebruiken om dingen te kunnen beoordelen en problemen op te lossen „blijft voortdurend toenemen tijdens het leven van gezonde, actieve personen”, dat wil zeggen mensen zonder ziekten waarbij de hersenen worden aangetast, zoals dat met een beroerte het geval is. „Het wijdverbreide idee dat er een enorm celverlies plaatsvindt in oudere hersenen”, meldt het rapport, blijkt „ongegrond” te zijn.
Wie werkt het minst?
● Het statistische bureau van de Europese Gemeenschap onderzocht hoeveel uur er door industrie-arbeiders in de lidstaten gewerkt wordt, en ontdekte dat de Belgen de kortste werkweek hebben, met gemiddeld 35,6 uur. „Vervolgens kwamen Italië (38,1), Luxemburg (38,9), Frankrijk (39), Nederland (40,6), West-Duitsland (40,8), Engeland (41,3) en Ierland (41,4)”, bericht het Deutsches Allgemeines Sonntagsblatt. Het beeld verandert echter wanneer men de vakantiedagen aftrekt van het gemiddelde aantal werkuren per jaar. De arbeiders met de meeste vakantiedagen zijn bijvoorbeeld de Duitsers met 29,4 vrije dagen per jaar. De Britten hebben gemiddeld 22 dagen en de Zwitsers 21. Amerikaanse arbeiders hebben jaarlijks slechts 15 vrije dagen, minder dan wie maar ook in de EG.
Zelfmoordpoging levert geld op
● Een zelfmoordpoging in 1977 is zeer lonend gebleken voor een Newyorker die zich voor een binnenrijdende metrotrein wierp. De man die een lange reeks emotionele problemen had doorgemaakt, verloor een arm en een been toen een van de wagons over hem heen reed voordat de trein tot stilstand kwam. Het Newyorkse Vervoerbedrijf dat voor nalatigheid werd aangeklaagd, bood een schikking aan van $650.000 in plaats van het op een rechtszaak aan te laten komen. Waarom? Omdat de advocaat van de man betoogde dat de machinist een mate van nalatigheid had betoond door niet eerder te stoppen. Onder de huidige wetgeving kunnen jury’s schadevergoedingen toekennen naar het percentage schuld van beide partijen. In de vrees veroordeeld te worden tot het betalen van een hoge schadevergoeding zoals in recente, gelijksoortige gevallen was gebeurd, koos het Vervoerbedrijf voor wat van hun standpunt uit bezien „redelijk” en „gunstig” was. De man slaagde erin zich in 1982 opnieuw voor een bewegende trein te werpen maar er volgde geen rechtszaak omdat hij niet ernstig gewond raakte.
„Economische crisis”
● Een recentelijk gepubliceerd onderzoek van het Worldwatch Institute verklaart dat uitputting en verkeerd gebruik van natuurlijke rijkdommen de belangrijkste oorzaak vormt van wat omschreven wordt als „de ergste wereldomvattende economische crisis sinds een halve eeuw”. De onderzoekers concludeerden dat de toenemende militarisatie van de wereld — die een steeds hoger percentage grondstoffen, arbeid en kapitaal opslokt, en die in 1982 naar schatting $663 miljard kostte — het meest schuld heeft aan de situatie. Andere factoren die worden aangevoerd zijn bodemerosie, ontbossing, snelle bevolkingsgroei, afnemende aanvoer van olie, en het verzuim kernenergie te ontwikkelen tot de voornaamste bron van energie.
„Nieuwe epidemie”
● „Vier van elke tien meisjes die nu 14 jaar zijn, zullen voor hun 20ste zwanger zijn”, bericht The Los Angeles Times. In een commentaar op deze „nieuwe epidemie” beschrijft het artikel de financiële en emotionele moeilijkheden die deze jonge mensen het hoofd moeten bieden, met inbegrip van het feit dat zij wellicht een opleiding, een baan of een stabiel gezinsleven zullen moeten opgeven. Het artikel voegt eraan toe dat minder dan de helft van de tienermoeders de middelbare schoolopleiding afmaakt en dat hun inkomen de helft bedraagt van het inkomen van vrouwen die na hun 20ste jaar kinderen krijgen. Bovendien hebben tienermoeders een 92 procent hogere kans op bloedarmoede en complicaties zoals een premature geboorte van hun baby dan moeders die ouder zijn dan twintig.
Hulp aan nazi’s
● Volgens een bericht in The New York Times is door een onlangs vrijgegeven document van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, alsook door het getuigenis van een Franse nazi-jager, opnieuw de beschuldiging opgeworpen dat het Vaticaan na de Tweede Wereldoorlog nazi’s uit Europa heeft helpen ontsnappen. In het document, dat in 1947 werd geschreven door een lid van de Amerikaanse ambassade in Rome, stond dat de richtlijnen van het Vaticaan de buitenlandse gezantschappen van sommige Latijnsamerikaanse landen ertoe hebben gebracht „voor immigratie in hun land welhaast de voorkeur te geven aan voormalige nazi’s en fascisten”. Eén voormalige SS-kolonel „die werd gezocht voor de moord op 250.000 joden in mobiele gaskamers gedurende de oorlog”, zou nadat hij aan Amerikaanse troepen was ontkomen, gedurende 18 maanden in „kloosters van de Heilige Stoel” in Rome verborgen zijn gehouden. „Het Vaticaan rechtvaardigt zijn deelname aan deze illegale handelwijze [waar behalve nazi’s ook andere illegale emigranten bij waren inbegrepen], eenvoudig met het argument dat het om de verbreiding van het geloof gaat”, zo verklaarde het document.
Bijbels analfabetisme
● President Reagan riep 1983 uit tot „Het jaar van de bijbel”, maar recente Gallup-enquêtes hebben aangetoond dat slechts 15 procent van de bevolking van de Verenigde Staten dagelijks de bijbel leest, terwijl 24 procent hem nooit leest. Gallup-opiniepeilingen tonen ook aan dat 30 procent niet wist waar Jezus was geboren, 35 procent niet wist hoeveel apostelen hij had en 45 procent minder dan vijf van de tien geboden kende.