Hoop voor slachtoffers van haat!

HAAT zal uit de hele wereld verdwijnen. Maar voordat wij kunnen begrijpen hoe dat mogelijk is, moeten wij weten (1) waardoor haat wordt veroorzaakt en (2) wat er gedaan moet worden om gevoelens van haat kwijt te raken.

Natuurlijk wordt het woord „haat” vaak in een lossere betekenis gebruikt. Een scholier verklaart uit het diepst van zijn hart: „Ik haat huiswerk!” Misschien kunt u wel begrip opbrengen voor zijn gevoelens. Maar het is duidelijk dat wij niet over die soort van haat spreken.

De haat die tegenwoordig twist en smart veroorzaakt, is een intense, vaak kwaadaardige vijandigheid. Het kan een langdurige vijandschap jegens bepaalde mensen zijn. Zo’n haat is als een verterend vuur. Wanneer ze niet onder controle wordt gehouden, kan ze dodelijk zijn, zoals wij allen maar al te goed weten.

Waardoor wordt haat veroorzaakt?

Om een punt te noemen, de manier waarop jongeren soms geschiedenis onderwezen krijgen, kan hun hele kijk op naties en volken kleuren. Toegegeven, ook de ideeën die zij van huis uit meekrijgen, spelen een rol. Tendentieuze opmerkingen over een ander ras of volk moeten wel hun invloed hebben op kinderen. Zie maar eens hoe sommige Ieren de Engelsen bezien en omgekeerd!

Ook de propagandist doet het zijne. Ongeacht onze leeftijd kan ons denken beïnvloed worden door wat wij horen. Door te luisteren naar politieke propaganda kunt u mensen gaan haten omdat de redenaar heel bewust een stereotiep en vertekend beeld van hen ophangt. Hoe vaak gebeurt dit niet in oorlogstijd! J. A. C. Brown schreef in dit verband in Techniques of Persuasion: „Heel vaak — oorlogspropaganda is er een voorbeeld van — probeert hij slechts sterke gevoelens van haat . . . jegens een andere groep wakker te roepen.” Wat het effect is van zulke propaganda? Brown zegt dat ze „niet alleen leidt tot een overdreven haat jegens de vijand, maar ons eigen schuldgevoel verlicht als ook wij ons onmenselijk gedragen”.

Wellicht kunt u nog andere oorzaken van haat bedenken. Maar zoals andere redelijke mensen bent u veel meer geïnteresseerd in wat er gedaan kan worden om een eind te maken aan deze oorzaak van zo veel lijden. Wat valt daarover te zeggen?

Wat kan eraan gedaan worden?

Natuurlijk kunt u niet op uw eentje de wereld veranderen. Maar misschien denkt u dat religie een voortreffelijke invloed kan uitoefenen tegen allerlei haat. Wel, denk daar nog even over na. Heeft religieuze schijnheiligheid niet vaak haat bevorderd? De religies van de wereld hebben tenminste niet veel succes gehad in het overwinnen van deze maatschappelijke plaag. Denk alleen maar aan de elkaar bestrijdende partijen van verschillende religieuze overtuigingen in Libanon en Noord-Ierland. De 18de-eeuwse schrijver Jonathan Swift merkte op: „Wij zijn net godsdienstig genoeg om te maken dat wij elkaar haten, maar niet genoeg om elkaar lief te hebben.”

Dat wil niet zeggen dat religie ons moet leren in het geheel niet te haten. De bijbel zegt: „Voor alles is er een vastgestelde tijd, . . . een tijd om te beminnen en een tijd om te haten” (Prediker 3:1, 8). Maar dit is godvruchtige haat. Deze op juiste wijze beheerste emotie kan een bescherming zijn. Het is duidelijk dat God slechte dingen haat, en zijn dienstknechten haten die terecht ook. De psalmist bracht het aldus onder woorden: „O gij die Jehovah liefhebt, haat het slechte.” — Psalm 97:10.

Maar een boosaardige haat — dat is iets anders. Hoe kan die vermeden of overwonnen worden? Hier zijn enkele punten om over na te denken:

Neem de bron in aanmerking. In de grond der zaak is blinde haat het voortbrengsel van onze onvolmaaktheden. De christelijke apostel Paulus schreef: „De werken van het vlees nu zijn openbaar, welke zijn hoererij, onreinheid, een losbandig gedrag, afgoderij, beoefening van spiritisme, vijandschappen [haatgevoelens, Groot Nieuws Bijbel] twist, jaloezie, vlagen van toorn, ruzies, verdeeldheid, sekten, uitingen van afgunst, drinkgelagen, brasserijen, en dergelijke. Aangaande deze dingen waarschuw ik u van tevoren, zoals ik u reeds van tevoren gewaarschuwd heb, dat wie zulke dingen beoefenen, Gods koninkrijk niet zullen beërven” (Galáten 5:19-21). Ja, vijandschappen, of haat, alsook twist en ruzies, zijn werken van het vlees die iemand zouden beletten het Koninkrijk te beërven.

Ieder die reikhalzend uitziet naar een zegen van boven, moet dus onjuiste haat uit zijn hart bannen. Maar hoe kan men dat doen?

Behoed uw geest. U moet terdege opletten waarmee u uw geest voedt indien u zich tegen deze verwoestende emotie wilt beschermen of ze uit uw leven wilt bannen. Natuurlijk is dit moeilijk wanneer u een gerechtvaardigde grief hebt of wanneer er een verschrikkelijk onrecht is begaan of wanneer uw rechten zijn vertreden. Maar bedenk dat u de zaken alleen maar erger maakt als u voortdurend over zulke dingen zit na te denken en de haat als een kankerproces in u laat voortvreten. Opletten waarmee u uw geest voedt is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Maar u kunt bepaalde positieve stappen ondernemen. U kunt er bijvoorbeeld mee ophouden het oor te lenen aan het bevooroordeelde gepraat van hen die haat kweken. Maar wat kunt u nog meer doen?

Denk positief. Dit houdt in gevoelens van verbittering te vervangen door opbouwende, constructieve gevoelens. De apostel Paulus formuleerde het als volgt: „Tenslotte, broeders, al wat waar is, al wat van ernstig belang is, al wat rechtvaardig is, al wat eerbaar is, al wat liefelijk is, alles waarover gunstig wordt gesproken, welke deugd er ook is en al wat lof verdient, blijft deze dingen bedenken” (Filippenzen 4:8). Een goede raad! Maar er is meer nodig dan alleen positief denken. Het gaat er ook om op wie of wat wij ons vertrouwen stellen.

Vertrouw op Gods goedheid. Ja, heb vertrouwen in Gods vermogen en bereidheid om zaken recht te zetten. Dan zullen uw emoties u niet aandrijven tot onberaden handelingen. In plaats daarvan zult u helder en verstandelijk en redelijk kunnen blijven denken. Ware christenen vinden daarom gebed zo nuttig. De apostel Paulus zei: „Weest over niets bezorgd, maar laat in alles door gebed en smeking te zamen met dankzegging uw smeekbeden bij God bekend worden, en de vrede van God, die alle gedachte te boven gaat, zal uw hart en uw geestelijke vermogens behoeden door bemiddeling van Christus Jezus.” — Filippenzen 4:6, 7.

Haat is al aan het verdwijnen

Wij geven toe dat mensen niet van de ene dag op de andere zo’n denkwijze en zo’n vertrouwen in God ontwikkelen. Maar u kunt erin slagen. Honderdduizenden hebben Jezus’ wijze raad kunnen opvolgen: „Gij hebt gehoord dat er werd gezegd: ’Gij moet uw naaste liefhebben en uw vijand haten.’ Ik zeg u echter: Blijft uw vijanden liefhebben en blijft bidden voor hen die u vervolgen.” — Matthéüs 5:43, 44.

In de eerste eeuw werden mensen uit alle delen van de toen bekende wereld volgelingen van Jezus Christus. En deze personen kwamen bekend te staan om zo’n allesovertreffende liefde. Toen van haat vervulde mannen Jezus’ discipel Stéfanus doodstenigden, waren Stéfanus’ laatste woorden: „Jehovah, reken hun deze zonde niet aan.” Stéfanus was bereid hen te vergeven. Hij had het beste voor met hen die hem haatten. — Handelingen 7:54-60.

Jehovah’s dienstknechten in deze moderne tijd hebben eveneens gunstig gereageerd op de raad om lief te hebben — niet alleen elkaar, hun christelijke broeders en zusters, maar zelfs degenen die hen haten. Zij werken er hard aan om boosaardige haat uit hun leven te bannen. In erkenning van de krachtige invloeden die haat in hen kunnen opwekken, ondernemen zij positieve actie en vervangen haat door liefde. Ja, „háát verwekt twisten, maar liefde bedekt zelfs alle overtredingen”. — Spreuken 10:12.

De apostel Johannes verklaart: „Een ieder die zijn broeder haat, is een doodslager, en gij weet dat geen doodslager eeuwig leven blijvend in zich heeft” (1 Johannes 3:15). Jehovah’s Getuigen geloven dat. Het resultaat is dat zij nu worden samengevoegd — vanuit allerlei etnische, culturele en vroegere religieuze en politieke achtergronden — tot één verenigde, niet door haat verdeelde deelgenootschap van mensen, een ware wereldwijde broederschap.

Haat spoedig geëindigd!

Nu zegt u misschien: ’Dat is allemaal prachtig voor de betrokkenen, maar daarmee is nog niet onze hele aarde van haat bevrijd.’ Dat is waar, al hebt u geen haat in uw hart, u kunt er nog wel het slachtoffer van zijn. U zult dan ook naar God moeten opzien voor de werkelijke oplossing van dit probleem.

Maar vat moed, want spoedig zullen alle sporen van misleide, goddeloze haat van de aarde verwijderd worden. Dit zal binnenkort gebeuren onder de heerschappij van de hemelse regering waar Jezus ons om leerde bidden: „Onze Vader in de hemelen, uw naam worde geheiligd. Uw koninkrijk kome. Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op aarde” (Matthéüs 6:9, 10). Wanneer dat gebed volledig is verhoord, zullen omstandigheden die haat kweken, niet meer bestaan. Situaties waarin men op bestaande haat inspeelt, zullen uitgebannen zijn. Onwetendheid, leugens en vooroordeel zullen zijn vervangen door verlichting, waarheid en rechtvaardigheid. Dan zal God inderdaad ’elke traan uit hun ogen hebben weggewist, en zal de dood er niet meer zijn, noch rouw, noch geschreeuw, noch pijn’. — Openbaring 21:1-4.

En nu het beste nieuws! Dezelfde generatie die haat heeft zien uitbarsten tot verwoestende wereldoorlogen en die getuige is geweest van nog meer bewijzen dat wij in „de laatste dagen” leven, zal ook goddeloze haat van deze aarde zien verdwijnen (2 Timótheüs 3:1-5; Matthéüs 24:3-14, 34). In de door God beloofde Nieuwe Ordening zal een ware geest van broederschap bestaan, want de mensheid zal dan tot volmaaktheid zijn teruggebracht. En u kunt meemaken dat ons aardse tehuis een paradijs wordt en alle inwoners werkelijk Gods voortreffelijke morele eigenschappen weerspiegelen (Lukas 23:43; 2 Petrus 3:13). Ja, u kunt beleven dat overal op aarde liefde heerst en dat goddeloze haat tot het verleden behoort.

Maar u hoeft niet tot dan te wachten om van ware broederschap te genieten. Zoals uit het volgende verslag blijkt, heeft christelijke liefde reeds een plaats gevonden in harten die eens met haat vervuld waren.

[Inzet op blz. 5]

U kunt mensen gaan haten omdat propagandisten heel bewust een stereotiep en vertekend beeld van hen ophangen

[Inzet op blz. 6]

„Een ieder die zijn broeder haat, is een doodslager”

[Illustratie op blz. 7]

Spoedig zal de aarde vervuld zijn van liefde en eenheid