Jonge mensen vragen . . .
Waarom zal ik mij druk maken over cijfers?
„CIJFERS geven is moreel verkeerd, daarbij in de praktijk zeer ondoelmatig en bovendien nog een belangrijke rem op het leren.” Zo luidde de conclusie van leraar James Bellanca nadat hij het „negatieve effect” had waargenomen dat cijfers op zijn eigen kinderen hadden. In onze vorige uitgave zijn wij op enkele van deze problemen dieper ingegaan. Maar moeten cijfers dan maar als onbelangrijk worden afgedaan? Helemaal niet. Er moeten echter wel enige moeilijkheden overwonnen worden.
„Ernaar raden was nog de beste manier”
Een zeventienjarige beschrijft de proefwerken die een leraar gaf als „gewoon stomweg uit je hoofd leren. Er kwam geen denkwerk aan te pas”. Soortgelijke klachten zijn dikwijls te horen over het huiswerk. „Soms geven zij echt zinloos huiswerk op, plaatjes tekenen bijvoorbeeld”, zegt de veertienjarige Lesley. „Bij ons op school”, voegt de zeventienjarige Heather eraan toe, „heb je het erg moeilijk als je niet artistiek aangelegd bent.” In dit verband beweren zelfs vooraanstaande onderwijskundigen zoals Dr. William Glasser dat de school dikwijls verzuimt de jeugd te leren denken, analyseren en redeneren. En ronduit gezegd, het is gemakkelijker scholieren een cijfer toe te kennen voor hun vermogen dingen te leren dan voor hun vermogen om te redeneren. Een jongere herinnert zich: „Proefwerken gingen altijd over kleine details en je kon er hetzelfde cijfer voor halen of je het nu wel of niet had geleerd. Ernaar raden was nog de beste manier.”
Met raden en op het laatste moment uit je hoofd leren kun je misschien proefwerkcijfers wat opvijzelen. Maar hoeveel onthoud je er nu echt van? En als je een onderwerp als rekenen niet echt goed beheerst, wat heb je dan aan je mooie cijfers als je ooit eens moet cijferen om een kasboek kloppend te krijgen? En erger nog, als je je toevlucht neemt tot spieken — een verontrustend hoog percentage geënquêteerden, 55 procent, gaf toe hieraan mee te doen — wat hebben prachtige cijfers op een rapport dan nog voor waarde?
„Denkvermogen” aankweken
Natuurlijk geven veel leraren zich wel rekenschap van deze problemen, en zij bedenken proefwerken en geven huiswerk waardoor je echt voor een uitdaging wordt geplaatst en gestimuleerd. Maar wat moet je nu als je in een klas zit waar raden of uit je hoofd leren de weg naar succes lijkt — waar leren er minder op aankomt dan cijfers? Bedenk dat alleen goede cijfers halen niet genoeg is. Stel je ten doel aan te kweken wat Salomo „denkvermogen” noemde (Spreuken 1:4). Dat betekent in staat te zijn op grond van allerlei informatie juiste, praktische conclusies te trekken.
Hoe ontwikkel je zo iets? Salomo zegt: „Een wijze zal luisteren en meer onderricht in zich opnemen” (Spreuken 1:5). Luister dus naar je docent, ook al is hij of zij niet bepaald een opwindend redenaar. Ga zo mogelijk vooraan in de klas zitten. Stel vragen. ’Neem meer onderricht in je op’ door dieper in een onderwerp te duiken, vooral als het saai lijkt. Beperk je niet tot dat wat in een of ander proefwerk gevraagd zal worden.
Nog een manier is naar de praktische waarde te zoeken van wat je leert. Op dit punt is de godvrezende jongere werkelijk in het voordeel. Want de bijbel zegt: „De vrees voor Jehovah is het begin van kennis” (Spreuken 1:7). Stel bijvoorbeeld dat je natuurkunde hebt. Het kan stomvervelend lijken de wetten van de fysica te leren. Maar de jongere die God vreest, wil zo veel mogelijk over zijn Schepper te weten komen. Hij weet dat door middel van de schepping Gods ’onzichtbare hoedanigheden duidelijk gezien worden’ (Romeinen 1:20). Zo kunnen de natuur- en scheikundelessen een gelegenheid worden om meer kennis te verkrijgen van Jehovah’s scheppende wijsheid!
En geschiedenis dan? Een christen heeft belangstelling voor geschiedenis omdat die zo dikwijls te maken heeft met de uitvoering van Jehovah’s voornemens. Zeven grote wereldmachten (waaronder de huidige Anglo-Amerikaanse combinatie) worden in de bijbel besproken! (Openbaring 17:10; Daniël hfdst. 7) Het is geloofopbouwend te zien hoe nauwkeurig deze profetieën in vervulling gaan.
Als jij belangstelling hebt voor je onderwijs, kan het zelfs helpen je „denkvermogen” te ontwikkelen.
Mislukkingen
Een onvoldoende halen — vooral als je verschrikkelijk hard gewerkt hebt om een voldoende te krijgen — kan rampzalig zijn voor het zelfrespect van een jongere. Sommigen, zoals de aan het begin van dit artikel genoemde heer Bellanca, zijn daarom tot de conclusie gekomen dat cijfers maar moeten worden afgeschaft. Maar de onderwijskundige Max Rafferty betoogde: „Ons leven lang worden wij beoordeeld op wat wij weten, hoe goed de resultaten zijn die wij behalen . . . Een school die de kinderen voorspiegelt dat het leven een en al rozegeur en maneschijn zal zijn, is geen school. Dat is een droomfabriek.” En in dezelfde geest spreekt Paul Copperman in zijn boek The Literacy Hoax de beschuldiging uit: „Hedendaagse pedagogen die de normen verlagen of afschaffen uit angst het zelfrespect van het kind te beschadigen, lopen het risico het kind nog veel erger te beschadigen als zij het de wereld insturen zonder het behoorlijk te hebben toegerust om zich in leven te kunnen houden en te functioneren.”
Een onlangs verschenen rapport over het onderwijs in de VS, met de titel „A Nation at Risk” (Een natie in gevaar), laat zien hoeveel mensen alleen al in de Verenigde Staten ’niet behoorlijk toegerust’ zijn! „Gemeten naar de allereenvoudigste toets van wat in het leven van alledag aan lezen, schrijven en begrijpen vereist wordt, zijn ongeveer 23 miljoen Amerikanen functioneel analfabeet”, beweerde het rapport. Als jij dus af en toe de vernedering moet ondergaan een proefwerk onvoldoende te maken of met een slecht rapport thuis te komen, vergeet dan niet dat het nog veel en veel pijnlijker kan zijn als je van school komt zonder kennis of zonder voorbereiding op het leven. In plaats van medelijden met jezelf te hebben als je eens een proefwerk slecht gemaakt hebt, kun je veel beter proberen iets van je fouten te leren. Je kunt zelfs je leraar vragen je te helpen je verkeerde antwoorden te verbeteren.
„Reken maar dat het spanningen geeft”
„Geen van ons kan het iets schelen of wij een voldoende of een onvoldoende halen”, beweerde een groep scholieren toen hun werd gevraagd of proefwerken spanningen gaven. Maar toen hun werd gevraagd hoe het ging als zij met de resultaten van die schijnbare apathie — een slecht rapport — thuis moesten komen, zeiden sommigen: „Reken maar dat het spanningen geeft!”
Ja, de angst geconfronteerd te worden met een teleurgestelde ouder heeft soms tot ingewikkelde vertragingstactieken aanleiding gegeven. „Ik legde altijd mijn rapport op de keukentafel, ging naar boven en probeerde tot de volgende dag te slapen”, herinnert een jongere zich. „Wat ik altijd deed”, zegt een ander, „was tot het allerlaatste ogenblik wachten voordat ik het aan mijn moeder liet zien. Ik ging er dan ’s morgens mee naar haar toe, als zij op het punt stond naar haar werk te gaan en zei dan: ’Hier, dit moet je nog tekenen.’ Zij had dan geen tijd om mij onder handen te nemen — tenminste niet direct.”
„Ik veranderde de cijfers op mijn rapport gewoon”, zei een meisje dat zich zelfs aan vervalsing had gewaagd! „Maar ik werd betrapt”, geeft zij toe. „Mijn lerares belde mijn moeder op en zei dat zij hoopte dat ik het er het volgend kwartaal beter af zou brengen. Mams zei: ’Maar zij heeft een 8 1/2!’ Toen begreep zij dat ik de zes in een acht had veranderd.”
Het is duidelijk dat cijfers het verschil tussen oorlog en vrede met je ouders kunnen betekenen. Vervalsing of vertragingstactieken zijn echter de verkeerde methode om de vrede te bewaren. Jouw ouders zijn terecht geïnteresseerd in jouw vorderingen op school. Je moet begrijpen dat zij het beste met je voor hebben en weten hoe belangrijk het is dat je het op school goed doet. Het is waar dat ouders soms wel eens te ver kunnen gaan in hun eisen. Als dit het geval is, geeft Barbara Mayer, lerares aan het voortgezet onderwijs, de raad: „Als je vindt dat je ouders meer verwachten dan jij in alle eerlijkheid kunt presteren, wil een klein beetje moeite om daarover te praten nogal eens een heleboel effect hebben.” Als je ouders werkelijk weten hoe jij erover denkt, zijn zij misschien geneigd hun standpunt te herzien.
Maar doorgaans willen je ouders alleen maar dat je cijfers weergeven wat je kunt. Dus als je cijfers beneden de maat zijn, kan het zijn dat je aanmoediging nodig hebt — of streng onderricht. „Luister, mijn zoon, naar het strenge onderricht van uw vader en verlaat de wet van uw moeder niet”, zei Salomo (Spreuken 1:8). Natuurlijk, als er een deugdelijke reden is waarom je een steek hebt laten vallen (ziekte, of emotionele moeilijkheden misschien), moet je hun dat laten weten. Mogelijk kunnen zij helpen.
Hoe belangrijk zijn cijfers dus? Hoewel het systeem van cijfers geven gebreken vertoont en cijfers niet altijd even nauwkeurig zijn, zijn die cijfers toch nuttige instrumenten. Ondanks alle tekortkomingen en problemen kunnen ze voor jou, je leraren en je ouders een manier zijn om je vorderingen in de loop van je schooljaren in het vizier te houden. Beschouw cijfers niet als je vijanden. Beschouw ze als een uitdaging, hindernissen om te overwinnen. Maak zo lang je op school zit volop gebruik van de gelegenheden die je daar krijgt om iets te leren. En bedenk, om het met een schrijver te zeggen: „Wat je werkelijk leert in het leven, komt in je hoofd terecht, niet op je rapport.”
[Illustratie op blz. 13]
Luister en stel vragen — dan zul je veel meer profijt trekken van de klassikaal behandelde stof