Een blik op de wereld
Technische vooruitgang
● Een technicus die verbonden is met het International Livestock Centre for Africa in Addis Abeba heeft een enkelvoudig juk uitgevonden dat de vorm heeft van een omgekeerde V en dat zou kunnen leiden tot „een enorme verhoging van de produktiviteit in de landbouw”, zo bericht New Scientist. „Eeuwenlang is de agrarische ontwikkeling in Afrika tegengehouden doordat de boeren volhielden dat er twee ossen nodig waren om een ploeg te trekken. . . . Een nieuw, enkelvoudig juk . . . zorgt ervoor dat één os het werk kan doen.” Alhoewel er in Ethiopië zes miljoen ossen zijn die als trekdieren worden gebruikt, bezit slechts de helft van alle boeren twee ossen, terwijl ruim 20 procent er geen bezit. „Vandaar dat boeren met elkaar moeten samenwerken”, hetzij door een span ossen voor een dag te huren of door er een te lenen, zo wordt bericht. Proeven tonen aan dat een enkele os 60 procent van het werk doet dat twee ossen tot stand brengen. Toen het enkelvoudige juk werd gedemonstreerd, hoorde men de kenmerkende reactie: „Dat hadden onze voorouders nooit kunnen dromen!”
Een leven zonder ’kijkdoos’
● De Londense Daily Mail bevatte onlangs een zeer leerzaam verhaal over een gezin van vier personen dat ontdekte dat er nog andere dingen in het leven waren behalve de ’kijkdoos’. De moeder van het gezin haalde zich weer voor de geest hoe het twee jaar voordien was: „We gebruikten bijna al onze maaltijden met het bord op schoot, en als iemand iets wou zeggen riep de rest onmiddellijk ’ssst’. We werden er allemaal door gehypnotiseerd.” Toen zij erachter kwamen dat „de tv niet alleen het huiskamergebeuren domineerde maar ook hun leven”, besloten zij dat hun maar één ding te doen stond — de tv moest eruit. De resultaten? „We vragen ons nu af hoe we ooit de tijd gevonden hebben om ernaar te kijken.”
Blinde zeiler
● Met behulp van „zeekaarten in braille, een braillekompas, een ’sprekende’ klok en een navigatiesysteem dat zijn positie hoorbaar weergaf”, is Hank Dekker erin geslaagd als eerste blinde zeiler een solotocht te maken van San Francisco naar Hawaii, vermeldt The New York Times. Doordat hij groene staar kreeg raakte Dekker, die nu 42 jaar is, in 1972 zijn gezichtsvermogen kwijt; momenteel heeft hij nog 2 procent van zijn gezichtsvermogen over. Desondanks arriveerde hij met zijn acht meter lange sloep precies op tijd in Honolulu. Volgens zijn zeggen heeft hij de tocht gemaakt om gehandicapte personen te laten zien „dat zij nieuwe dingen kunnen doen, kunnen leren zeilen, een nieuw vak kunnen leren of zich een nieuwe vaardigheid eigen kunnen maken”.
Exotisch voedsel
● „Apehersens en -vlees, slangesoep, schildpadsoep, vlees van een varaan (soort hagedis) of het vlees van vliegende honden, vliegende eekhoorns en vleermuizen” mag dan voor de westerling allemaal niet zo aantrekkelijk klinken, maar inwoners van Maleisië zien er heerlijke uitheemse gerechten in, zo bericht New Scientist. Een onderzoek onthult dat „alhoewel de prijzen voor exotische dieren op de zwarte markt stijgen, de verkoop nog sterker stijgt”. Veel dierenwinkels verkopen deze vogels en dieren niet alleen openlijk aan het publiek, maar leveren ze ook aan restaurants. Enkele gangbare prijzen in Maleisië zijn: aap ƒ 105, vliegende eekhoorn ƒ 60, uil ƒ 45, python ƒ 150 per meter. Sommige van deze dieren staan op de lijst van bedreigde diersoorten.
Goedkope energie
● Energie uit vuilnis halen is niet langer slechts een idee. Compressed Air Magazine bericht over energiewinning uit vuil dat op de stortplaats volgens de „landfill”-methode met een laag grond wordt afgedekt. Het blad schrijft dat in oktober 1982 op Staten Island, New York, „’s werelds grootste installatie voor methaanwinning uit begraven afval” is geopend en gedurende de winter voldoende gas heeft geleverd om er 10.000 huizen mee te kunnen verwarmen. Op het terrein van 160 ha heeft men ruim 100 putten geboord van 18 tot 23 meter diep en via deze putten vangt men het gas op. Het bericht vermeldt dat de installatie $20 miljoen heeft gekost en „per dag 280.000 kubieke meter van dit uit afval afkomstige gas kan verwerken”. Volgens het bericht heeft het methaangas, dat wordt vermengd met aardgas, dezelfde calorische waarde als aardgas.
● Op een van de eilanden van Hawaii, Oahu, staat binnenkort de grootste windturbine ter wereld, aldus Industry Week. De „windmolen”, die een rotor heeft van 120 meter, zal naar verwachting per jaar een vermogen van meer dan 30 miljoen kWh genereren, hetgeen voldoende is om 3500 huizen van elektriciteit te voorzien.
Analfabetisme neemt af
● Hoewel een derde van de volwassen wereldbevolking nog steeds analfabeet is, zijn er — vooral in de derde-wereldlanden — verbeteringen zichtbaar, aldus een verslag in The Toronto Star. Een rapport over ontwikkelingsaangelegenheden, uitgegeven door de Wereldbank, toont aan dat „in 1950 slechts 33 procent van de bevolking van de ontwikkelingslanden kon lezen en schrijven. Dit is echter gestegen tot . . . 56 procent in 1979”. Hoewel sommige deskundigen twijfelen aan de betrouwbaarheid van deze cijfers, merken anderen op dat in veel derde-wereldlanden „heel sterk het besef leeft dat voor een bevolking die kan lezen en schrijven, de weg naar de ontwikkeling openligt”. De problemen lijken echter welhaast onoverkomelijk. In Nigeria bijvoorbeeld worden meer dan 100 talen gesproken. Veel Afrikaanse landen hebben zich ten doel gesteld „tegen het jaar 2000” het analfabetisme overwonnen te hebben, zo schrijft men in het artikel.
De Himalaja in gevaar
● Zelfs het „dak van de wereld” — de verheven Himalaja — is niet immuun voor de verwoestende gevolgen van menselijke uitbuiting. „Vrijwel de gehele bergketen wordt met ecologische degeneratie bedreigd”, beweert Rashmi De Roy in de Times of India. De oorzaak? Ontbossing en overbegrazing. Het resultaat is dat de dieren in aantal afnemen en zich terugtrekken „naar nieuwe, verder gelegen gebieden”, merkt De Roy op. Slib dat door eroderende stromen is meegevoerd, kleurt de Golf van Bengalen tot 640 kilometer uit de kust donker. Het verslag komt tot de conclusie dat, wil deze ontwikkeling omgebogen worden, „een op behoud gericht bosbeheer gebiedend noodzakelijk is”.
Zeer helder glas
● Een vensterruit, gemaakt van het pasontwikkelde halideglas, zou 1000 kilometer dik kunnen zijn en desondanks doorzichtig blijven, vermeldt een verslag in The New York Times. Het vermogen van halideglas om licht door te laten is tienmaal groter dan dat van het conventionele glas op silicaatbasis. Dit opent grote perspectieven voor de glasvezeltransmissie, waarbij men lichtimpulsen door uiterst dunne glasvezels stuurt. Conventionele glasvezels moeten om de tien of vijftig kilometer voorzien zijn van versterkers die de lichtimpuls weer versterken, maar halideglas heeft geen versterkers nodig over een afstand van verscheidene honderden kilometers, waardoor bij sommige onderwaterkabels geen gebruik gemaakt hoeft te worden van versterkers, aldus het verslag.
Een geniepige geslachtsziekte
● Alsof de dreiging van zulke afzichtelijke ziekten als herpes en AIDS nog niet voldoende was, kregen 400 artsen die in Seattle (VS) bijeen waren op een vergadering van de Internationale Vereniging voor Onderzoek naar Seksueel Overdraagbare Ziekten, te horen dat het noodzakelijk zal zijn om te komen tot „een betere diagnose en een algemener besef van de wijdverbreidste en minst bekende geslachtsziekte van allemaal: chlamydia-infectie”, bericht The Seattle Times. Deze vrij onbekende ziekte „besmet drie miljoen Amerikanen per jaar, ofte wel meer dan syfilis, gonorroe, herpes en AIDS bij elkaar” zegt dit bericht. Chlamydia-infectie wordt ’een geniepige ziekte’ genoemd omdat ze door patiënten gemakkelijk wordt genegeerd en door artsen voor iets anders wordt aangezien. Volgens het verslag kan deze ziekte, indien niet behandeld, tot steriliteit leiden.
Sterven de koraalriffen?
● Wetenschapsmensen onder leiding van Peter W. Glynn, een bioloog die verbonden is aan het Smithsonian Instituut, ontdekken dat in de Stille Zuidzee en in enkele delen van de Atlantische Oceaan een proces gaande is dat wel eens de „grootste verwoesting van het koraalrif in de huidige tijd” zou kunnen betekenen, aldus een verslag in The New York Times. Waarom vormt dit een reden tot bezorgdheid? Omdat de riffen en de algen die erdoor worden aangetrokken „een schuilplaats vormen en in voedsel voorzien voor kreeften, vissen en kleinere zeedieren”. Ook beschermen riffen kustgebieden tegen golven en stormen. Volgens het verslag zijn abnormale weerpatronen, zoals de beruchte El Niño, alsmede vervuiling enkele van de oorzaken die voor de verwoesting van de riffen verantwoordelijk zijn.
Gehuwde priesters
● „De Beweging voor Facultatief Celibaat beweert dat van de ruim 250.000 actieve priesters over de hele wereld er 70.000 getrouwd zijn”, schrijft Jesús Infiesta in Las Provincias van Valencia (Spanje). Paus Johannes Paulus „slaat dit functioneren van gehuwde priesters met wantrouwen gade en heeft de afschaffing van het celibaat onherroepelijk van de hand gewezen” zegt Infiesta. De beweging beweert dat over de hele wereld genomen één op de acht priesters de rangen van de geestelijkheid heeft verlaten. Men heeft een vergadering belegd van gehuwde priesters die door paus Paulus VI op een wettige manier van hun celibaatsgelofte waren ontslagen, met het doel „een basis te vinden om gehuwde en celibataire geestelijken vreedzaam naast elkaar te laten functioneren”.
Rijkdommen uit de Rode Zee
● Tussen 1969 en 1981 zijn er 605 boringen verricht in een gedeelte van de Rode Zee dat bekendstaat als Atlantis II. De Rode Zee-Commissie, in het leven geroepen door Saoedi-Arabië en Soedan, schat de reserves op „2 tot 2,5 miljoen ton zink, 500.000 tot 600.000 ton koper, 4000 tot 9000 ton zilver en 80 ton goud”. Tot dusver zijn er zeventien onderzeese vulkanen of „trechters” gelokaliseerd, enkele ervan op 2100 meter diepte, die hoge concentraties van „metaalhoudende afzettingen” bevatten. Het feit dat de ertslagen zich diep onder het zeeoppervlak bevinden, maakt het ontginnen kostbaar. De commissie zegt dan ook dat als zij erin slagen voor het einde van de jaren ’80 de benodigde fondsen te verkrijgen, zij „wellicht de eersten zullen zijn die metalen uit de zeebodem op de wereldmarkt brengen”.
Overleden door transfusie?
● In een bericht over het overlijden van Frank Reynolds, een bekende nieuwspresentator op de Amerikaanse televisie, onthulde de New York Post dat Reynolds ervan overtuigd was dat hij de hem noodlottig geworden hepatitisinfectie had opgelopen door een bloedtransfusie. Hoewel het Amerikaanse Rode Kruis dit ontkende, heeft naar verluidt Dr. Paul McCurdy, hoofd van de bloedtransfusiedienst van het Amerikaanse Rode Kruis in Washington, gezegd dat Reynolds in verband met zijn operatie in maart 1983 bloedbestanddelen van meer dan tien donors had ontvangen. Een dergelijk aantal donors vergroot de kans op een hepatitisinfectie aanzienlijk. Ondanks het feit dat Reynolds botkanker had, merkte een collega (Ted Koppel, de man van het programma „Nightline” van dezelfde televisiemaatschappij ABC) op dat de presentator stierf aan de hepatitis die klaarblijkelijk was veroorzaakt door „een ondeugdelijke bloedtransfusie”, zo berichtte de Newyorkse Daily News.
Inbeslagneming van kerkelijke bezittingen
● Het parlement van Malta heeft besloten tot inbeslagneming van een aanzienlijk deel, naar niet-officiële schattingen ruim 75 procent, van de bezittingen van de Rooms-Katholieke Kerk in dat land. De kerk is de grootste eigenaar van onroerend goed op Malta en 20 tot 25 procent van alle kinderen op Malta gaan naar religieuze scholen. Eerste minister Dom Mintoff en het episcopaat staan op gespannen voet met elkaar en volgens The New York Times heeft het Vaticaan protest aangetekend en de voorgenomen actie officieel veroordeeld. „In ongewoon ernstige taal” waarschuwde het Vaticaan „dat de ’religieuze vrede’ op Malta beïnvloed zal worden wanneer de regering het grootste deel van het bezit van de Rooms-Katholieke Kerk daar in beslag neemt”, zo bericht de Times.
Zwemmende „meetapparatuur”
● New Scientist bericht dat elektrische vissen uit West-Afrika ertoe bijdragen dat drie steden in de Bondsrepubliek Duitsland schoon drinkwater hebben. Daar deze olifantsvissen erg gesteld zijn op schoon water, geven ze uiting aan hun misnoegen als ze merken dat het water vervuild is. „De vis zendt normaal gesproken in een minuut zo’n 400 tot 800 stroomstootjes van een duizendste seconde uit”, zegt het verslag. Het vervolgt: „Wanneer de vis iets onaangenaams in het water opmerkt, daalt het aantal impulsen direct zeer snel.” Op deze manier komen de geleerden erachter dat de vervuiling ernstig is. Wat de voordelen zijn? Deze test van de verontreinigingsgraad van het water door middel van vissen gaat sneller dan een chemisch onderzoek en men blijft constant op de hoogte. Aldus „kunnen 400.000 mensen in drie steden ervan verzekerd zijn dat hun drinkwater voldoet aan de eisen van een vis”.