Jonge mensen vragen . . .

Is het echt de Duivel die aan de touwtjes trekt?

ZOU jij jezelf doodhongeren? Jezelf vergiftigen? Iemand uitdagen tot een duel waarbij geen van jullie beiden enige overlevingskans zou hebben?

„Nee”, zeg je, „ik ben niet gek.”

Wat vind je dan van een wereldomvattend economisch en sociaal samenstel dat goed voedsel laat verrotten terwijl miljoenen mensen honger lijden? Of wat vind je van naties die het milieu van de aarde vervuilen en zich bewapenen voor een nucleaire oorlog?

Een tiental jaren geleden was het mode om „de maatschappij” of „de gevestigde orde” de schuld te geven van het waanzinnige gedrag van de wereld. Maar de bijbel wijst op een onzichtbare „god van dit samenstel van dingen”, Satan genaamd, die „de geest van de ongelovigen heeft verblind”. Zou het kunnen zijn dat iemand, een duivel, de mensheid inderdaad verblindt voor wat werkelijk hun belang is? Of is een dergelijk idee „een ontvluchten van de menselijke verantwoordelijkheid, een bedrieglijk afschuifsysteem”, zoals de katholieke priester Peter J. Riga het geloof in de Duivel eens noemde? — 2 Kor. 4:4.

In Newington (VS) zat de 14-jarige Bruce tijdens de lessen over wereldgeschiedenis te peinzen over de drang tot zelfvernietiging die de maatschappij vertoont. Een klasgenoot liet hem zien welke verklaring de bijbel geeft. „Mijn ouders geloven niet in een Duivel”, herinnert Bruce zich, „maar hoe moest ik een krankzinnige wereld anders verklaren?”

Hoe verklaar jij het?

„De geschiedenis zou niet te begrijpen zijn”, betoogt de Roemeense toneelschrijver Eugene Ionesco, „als wij het demonische element buiten beschouwing zouden laten.” Tegenover een Duitse krant beredeneert hij zijn zienswijze als volgt: „Maar als er een demonisch element is, zou dit ons tot de conclusie leiden dat er ook een Goddelijk Wezen, een God, moet zijn. In die God nu zou ik graag geloven. Van mensen hebben wij niets meer te verwachten. Als de mens aan zichzelf is overgelaten koerst hij ongetwijfeld op de vernietiging aan. Dat is wat ik geloof en wat ik vrees.” — Welt am Sonntag, 2 september 1979.

Tom, een jonge student aan de universiteit, was zwaar gedeprimeerd door de overduidelijke zinloosheid van de wereldaangelegenheden. Hij gaf zijn ingenieursstudie op en trok zich terug in een blokhut in het Sequoia National Forest. „Ik weet nog heel goed dat ik dacht dat geloof in de Duivel onnozel was, een bangmakertje zoals het hellevuur.” Maar toen begon Tom zelf te lezen wat de bijbel over de Duivel te zeggen had.

Een logica achter de waanzin

De bijbel identificeert Satan duidelijk als een zeer methodisch, intelligent persoon. Eens was hij volmaakt en verkeerde hij onder de tienduizenden geestelijke schepselen die God in de hemel schiep (Job 38:7). Maar hij maakte zichzelf tot een opstandeling. Misschien heb je in Genesis gelezen hoe hij Adam en Eva ertoe bracht God de rug toe te keren. Zijn opzet? De hele wereld zover te krijgen dat ze hem navolgen. God deelde Satan mee dat hij weliswaar volgelingen zou maken, maar dat zijn toeleg uiteindelijk zou mislukken. — Gen. 3:15.

Zo kunnen zijn volgelingen „kleine satans” worden — echte kinderen van hun vader. Jezus zei tot de tegenstanders die hem een valstrik wilden spannen: „Gij zijt uit uw vader de Duivel, en gij wenst de begeerten van uw vader te doen. Die was een doodslager toen hij begon . . . Hij is een leugenaar en de vader van de leugen” (Joh. 8:44). Dit verklaart de huichelarij, de hebzucht en het ziekelijke wantrouwen die je in de wereld van de volwassenen ziet.

Zou het je dan verbazen dat de Duivel een aantal daverende leugens in het leven riep om zijn ware identiteit te verhullen? In Egypte, Babylonië, Perzië en Griekenland heeft hij het schrikbeeld van het hellevuur gepropageerd. De idee van een Duivel met horens, staart en drietand om mensen in het vuur te werpen is ontleend aan Pluto, een god van de onderwereld uit de klassieke mythologie, en aan Pan, een Griekse god. De mythologische opvatting leidt de mensen af van de ware bedoeling van de Duivel.

„Toen ik de bijbel bestudeerde”, vertelde Tom nadat hij uit zijn boshut te voorschijn was gekomen, „besefte ik al spoedig dat daarin duidelijk het bestaan van de Duivel wordt geleerd. De gedachte zoals die in de bijbel staat, sprak me aan — een zeer geslepen, superintelligent, geestelijk wezen dat maakt dat de wereld zich waanzinnig gedraagt. Toen ik zag dat noch de hel, noch de mythologische idee van de christenheid over een Duivel met drietand, horens, staart, enzovoort, bijbels was, werd het een begrijpelijk geheel.” Maar wat onthult de bijbel nu precies over de manier waarop Satan, wiens naam „tegenstrever” betekent, een wereldsamenstel beheert waarin God wordt geminacht?

Een persoon met grote politieke macht

De Duivel bood Jezus alle bestaande koninkrijken aan, als deze een daad van aanbidding voor hem zou verrichten. Jezus weigerde. Maar sta er eens bij stil over welke macht degene beschikte die met het voorstel tot een dergelijke politieke koehandel kwam: „De Duivel zei tot hem: ’Ik zal u al deze autoriteit en de heerlijkheid ervan geven, want ze is mij overgegeven, en ik geef ze aan wie ik ook wens.’” — Luk. 4:6, 7.

Toen Janet dat in de bijbel las, vielen haar de schellen van de ogen. „Hoewel ik in mijn jeugd wel in God geloofde, dacht ik nooit zo veel aan de Duivel”, gaf zij toe, „tot ik 24 werd en een hulpmiddel voor bijbelstudie las, De waarheid die tot eeuwig leven leidt.a Wat indruk op me maakte in dit hulpmiddel voor bijbelstudie was hoe machtig de Duivel is. De klap op de vuurpijl kwam toen ik Daniël hoofdstuk 10 las.”

In het boek Daniël worden opstandige engelen van Satan ’vorsten’ genoemd. Deze vorsten blijken autoriteit te hebben gehad over de historische wereldmachten — Babylon, Perzië, Griekenland, enzovoort. Het bijbelhoofdstuk dat zo’n diepe indruk op Janet maakte, geeft je enig inzicht in Satans onzichtbare organisatie: „En nu”, zegt een engel die Gabriël heet, „zal ik terugkeren om met de vorst van Perzië te strijden. . . . Zie! dan komt de vorst van Griekenland . . . en er is niemand die mij in deze dingen krachtig bijstaat dan Michaël [een andere engel]” (Dan. 10:20, 21). Slechts Jehovah God is bij machte Satan een halt toe te roepen en de warboel te herstellen die Satans wereldsamenstel teweeg heeft gebracht.

Een eind maken aan de waanzin

Zou jij blij zijn als God zich nog tijdens jouw leven van Satan en zijn samenstel ontdeed? De bijbel geeft nauwkeurig te kennen dat wij in een tijd van „wee” (moeilijkheden) leven, „want de Duivel is tot u neergedaald, en hij heeft grote toorn, daar hij weet dat hij slechts een korte tijdsperiode heeft”. — Openb. 12:12.

Voor het eerst in de geschiedenis brak in 1914 een wereldoorlog uit. Wereldwijde ongehoorde weeën waren er het gevolg van. Toen kwamen de Tweede Wereldoorlog en oorlogen in Korea, Vietnam, het Midden-Oosten en elders. De leiders zijn nu bevreesd voor een allesvernietigende derde wereldoorlog. Ons tijdperk van wereldoorlogen is uniek. De bijbel noemt het in combinatie met sociale onrust („wetteloosheid”, ongehoorzaamheid aan ouders, mensen die niet ontvankelijk zijn voor enige overeenkomst), en met voedseltekorten en aardbevingen. Jezus koppelde deze gebeurtenissen aan ’het teken van het besluit van het samenstel van dingen’. — Matth. 24:3, 7, 12, 34; 2 Tim. 3:1-3.

De filosoof-wiskundige Bertrand Russell is ooggetuige geweest van deze radicale veranderingen sedert 1914. Hoewel hij als agnosticus noch in God noch in de Duivel geloofde, zei hij over de neiging tot zelfvernietiging die de mensheid sedert dat jaar vertoont:

„Vanaf 1914 is iedereen die zich van de tendensen in de wereld bewust is, diep verontrust geraakt over een schijnbaar door het lot bepaalde en voorbeschikte opmars naar steeds grotere rampspoed. Vele serieuze mensen zijn tot de gedachte gekomen dat er niets aan te doen is . . . Zij zien hoe het menselijke ras als de held in een Griekse tragedie wordt voortgedreven door vertoornde goden en niet langer meester is over zijn lot.” — New York Times Magazine, 27 september 1953.

Wat betekent dit? Dat de tijd van de Duivel werkelijk „kort” is, want Jezus voegde eraan toe: „Dit geslacht [dat in 1914 leefde] zal geenszins voorbijgaan totdat al deze dingen geschieden.” Een van „deze dingen” is dat God Satans samenstel zal vernietigen. Daarna zal God Jezus Christus gebruiken om Satan zelf „teniet te doen”. — Matth. 24:21, 34; Hebr. 2:14.

Eindelijk een normale wereld!

Wat moet je er nu van denken dat in werkelijkheid de Duivel als „de god van dit samenstel van dingen” aan de touwtjes trekt? „Het is geen angstaanjagende gedachte”, zegt Janet. „Het tegendeel juist. Het verklaart wat er tegenwoordig gaande is.” Bruce huldigt de opvatting: „Het geeft je een deugdelijke hoop. Je weet dat Gods hemelse regering, zijn koninkrijk, het zal winnen.” Tom vraagt: „Hoe zou je in alle eerlijkheid anders kunnen verwachten dat de aarde een paradijs zal worden?” — Ps. 37:9-11.

De Amerikaanse komiek Flip Wilson heeft altijd veel succes gehad met het volgende zinnetje, dat telkens opdook in zijn komische nummers: „De Duivel heeft me opgestookt.” Maar moet je uit dit artikel opmaken dat wij Satan de schuld moeten geven van onze eigen fouten? Dat zou dwaasheid zijn. Lees zelf de verklaring van de bijbel voor de toestanden in de wereld — dat is wijs. En waarom zou je de bijbel niet verder onderzoeken?

[Voetnoten]

[Kader op blz. 23]

’Denk dieper na over de oorzaken ervan’

Een redactioneel artikel in „The Wall Street Journal” nam het probleem van het terrorisme onder de loep. „De moderne mens die zich van religieuze ideeën heeft losgemaakt, wenst de maatschappij de schuld te geven”, merkte het op. Maar hoe besloot het artikel? „De eerste stap bij het optreden tegen terrorisme is dieper nadenken over de oorzaken ervan. In dit opzicht waren onze voorouders ons voor. U bent minder dicht bij de waarheid als u de maatschappij de schuld geeft dan wanneer u Satan de schuld geeft.” — 28 oktober 1977.

[Illustratie op blz. 21]

De horens, staart, gespleten hoeven en drietand zijn afkomstig van heidense goden uit de oudheid