Jonge mensen vragen . . .

Kan ik volwassenen vertrouwen?

„PAK geen snoep van vreemden aan. Stap nooit in de auto bij iemand die je niet kent.” Moeders bekende waarschuwingen brachten je het besef bij dat het niet allemaal in orde is in de wereld van de volwassenen.

„Vertrouw nooit iemand die boven de 30 is”, werd een jaar of wat geleden de leus van betogers tegen de oorlog. Zij trokken moeders waarschuwing verder door: „Als het veiliger is zonder hun snoepgoed,” zo redeneerden zij, „waarom dan wel hun raad aanvaarden?” Hoe denk jij daarover? Was dat te extreem, of zat er een kern van waarheid in?

Laat je geen knollen voor citroenen verkopen

Je hebt alle reden om voorzichtig te zijn bij het beoordelen van wat de wereld van de volwassenen te bieden heeft. Lieden met een scherp oog voor hun eigen voordeel maken jou tot hun doelwit, zowel op legale als op illegale wijze; pas dus op je geld. „Gierigaards onder de 21 zijn een zeldzaamheid”, merkte U.S. News & World Report in 1981 op, „en de zakenwereld is er als de kippen bij om die lucratieve markt af te tappen.” In landen waar jonge mensen niet veel geld te spenderen hebben, weten zakenmensen winst te slaan uit illegale kinderarbeid. „Het aantal uitgebuite kinderen, op sommige plaatsen van 5 jaar af, die in mijnen en op boerderijen, in kleine bedrijfjes en op de straten van de grote steden voor een karig loon lange uren werken, loopt . . . in de miljoenen, en er komen er steeds meer bij.” — The World’s Exploited Children: Growing Up Sadly (De uitgebuite kinderen van de wereld: opgroeien onder trieste omstandigheden), 1980, U.S. Department of Labor.

Maar je vraagt misschien: „Kan ik onder de juiste omstandigheden oudere mensen dan wel vertrouwen?” Vertrouwde vrienden genieten van elkaars gezelschap; zij nemen bepaalde dingen van elkaar over. Gewoonlijk wordt hun persoonlijkheid er rijker, interessanter door. Waarom? „Zoals ijzer met ijzer wordt gescherpt, zo scherpt de ene mens zich aan de andere”, en dit gebeurt ongeacht hun leeftijd. — Spr. 27:17.

Wat is het probleem dan?

„Ik kan heus wel met volwassenen opschieten. Maar ik kan niet echt met volwassenen praten”, gaf een 15-jarig meisje toe. Zij legt uit hoe dat komt. „Ik denk aan volwassenen als volwassenen, voor wie je moet oppassen.” Veel jongeren, die dezelfde angst koesteren, letten op hun woorden als er volwassenen in de buurt zijn.

Dit zou kunnen verklaren waarom sommige jongeren zich tevreden stellen met oppervlakkige contacten met volwassenen. „Ik heb nooit een openhartige relatie met volwassenen gehad, het was altijd oppervlakkig”, bekende Therese, een jonge vrouw uit New York, die als tiener de volwassenen nooit vertrouwde. „Mijn motto was: ’Geef volwassenen niet te veel informatie — misschien heb je er later spijt van.’ Dus vertelde ik hun alleen wat ze wilden horen, en wat ik deed om mij te vermaken, hield ik voor me.”

Maar de angst om — fysiek of emotioneel — uitgebuit of gekwetst te worden, is slechts één van de redenen voor dit wantrouwen. Bij velen spruit het voort uit het bittere besef van

Huichelarij onder volwassenen

„Ik heb een paar van die knapen ontmoet”, zei een aandeelhouder van een verzekeringsmaatschappij nadat bepaalde topfunctionarissen naar schatting $500.000.000 hadden verduisterd. „Ze maakten een onberispelijke indruk op me”, verklaarde hij. „Gladgeschoren, schone overhemden, keurig gekleed. Uiterlijk leken het beslist geen boeven.” Maar dat waren zij wel. Het uiterlijk kan bedrieglijk zijn. Volwassenen verbergen grove corruptheid dikwijls achter een front van fatsoen. Jonge mensen zouden dus kunnen vragen: „Als de volwassenen niet eerlijk tegen ons zijn, waarom zouden wij dan tegenover hen open kaart spelen?” Ja: „Wie heeft er nu behoefte aan hun raad, als wat zij zeggen toch maar voor de show is en zij er zelf niet naar hoeven handelen?”

Maar bedenk — huichelarij is niet alleen maar iets van de volwassenen van deze tijd. Jezus Christus noemde sommige personen in zijn tijd „huichelaars” en „witgekalkte graven, die van buiten weliswaar mooi schijnen, maar van binnen vol doodsbeenderen . . . zijn”. Toch heeft Jezus niet tegen ons gezegd dat wij al hun raad in de wind moesten slaan. Hij zei: „Doet en onderhoudt . . . alles wat zij u zeggen, maar doet niet naar hun daden, want zij zeggen het wel, maar volbrengen het niet.” Kennelijk was hun raad voor een deel gebaseerd op gezonde beginselen, waarbij iedereen baat zou kunnen vinden. — Matth. 23:3, 25-28.

Heb jij wel eens volwassenen gezien die ’het wel zeggen, maar niet volbrengen’? Dat kan ontmoedigend zijn. Maar waarom zou je goede raad — vooral schriftuurlijke raad — in de wind slaan, alleen maar omdat een ander er geen gehoor aan geeft? Dat zou alleen maar betekenen dat twee personen in plaats van één zichzelf te kort zouden doen.

Je zult het beste opgewassen zijn tegen huichelarij van ouderen wanneer je die ook onder de jeugd herkent. „Ik dacht dat de serieuze hippies, zoals mijn vrienden en ik, beter waren, dat wij de ’uitverkorenen’ waren”, legt Tom uit. „Wij zouden in leven blijven, wanneer de wereld onder haar eigen corruptheid ineen zou storten. Maar soms vonden wij het een goede zaak om dat ’verrotte stelsel op te lichten’. Mijn beste vriend begon een tuinderij. Ik werd razend omdat hij niet eerlijk was. Ik zag dat hij ons standpunt gebruikte als excuus om zich beginselloos te gedragen. Wij jonge mensen deden precies dezelfde dingen als degenen tegen wie wij protesteerden.” Er moet een betere manier zijn.

Wees selectief

„Toen ik nog op de middelbare school zat,” bericht Therese, „had ik geen enkel vertrouwen in volwassenen, maar toen ik 18 werd, gebeurde er iets waardoor mijn denken veranderde. Ik leerde zien wie mijn vertrouwen waard is en wie niet. Ik ontmoette enige volwassenen die mij ervan overtuigden dat zij eerlijk, zorgzaam en zeer openhartig tegen mij konden zijn.”

Therese maakte kennis met Janet en Dan, gewezen hippies, die even afkerig van de huichelachtige wereld van de volwassenen waren geweest als zij. Zij hadden met andere jongeren in een commune geleefd. Daar ontdekte dit jonge echtpaar dat er wel vrede en liefde werd gepredikt, maar dat deze hoedanigheden niet in het dagelijks leven werden toegepast. Sedertdien waren Janet en Dan Jehovah’s Getuigen geworden. Openhartig legden zij uit waarom hun leven nu beter was.

„Ik ging met hen mee naar de Koninkrijkszaal en kwam diep onder de indruk van de oudere Getuigen”, vertelt Therese. „Zij behandelden mij op hun eigen niveau en praatten niet uit de hoogte tegen me omdat ik nog jong was. Zij stelden belang in mij, vroegen me naar mijn leven en kwamen uit zichzelf voor de dag met informatie over hun eigen verleden — welke veranderingen zij hadden moeten aanbrengen en hoezeer zij hun huidige levenswijze waardeerden. Omdat zij zo openhartig en eerlijk waren — niet probeerden indruk op iemand te maken — voelde ik mij tot hen aangetrokken.” Therese had bewondering voor de beginselen waarnaar zij leefden. Ze zag geen huichelarij. Dat was haar manier om mensen te selecteren die zij kon vertrouwen. Jij kunt datzelfde onderscheidingsvermogen gebruiken.a

Vertrouwen stellen in mensen is waardevol

„Toen ik volwassenen begon te vertrouwen,” merkt Therese op, „ontdekte ik goedheid in mensen van alle leeftijden. Als iemand 30, 50 of 80 was, had hij of zij dingen geleerd die ik kon gebruiken. Ik hield ermee op alles wat oudere mensen zeiden direct negatief te bezien.”

Ervaren personen die een positie van autoriteit bekleden — ouders, leraren, afdelingschefs op kantoor en voorlieden in de fabriek — kunnen je waardevolle suggesties aan de hand doen, als je een goede verstandhouding met hen opbouwt. „Raad in het hart van een man is als diepe wateren, maar de man van onderscheidingsvermogen, die zal hem naar boven halen.” — Spr. 20:5.

Die raad „naar boven halen” kan nogal wat initiatief vereisen — vooral in het begin. „Eerst moest ik mezelf dwingen om oudere mensen te groeten en tegen hen te praten”, bekende John, die, nu hij 24 is, de waardevolle resultaten ziet. Hij had besloten niet uitsluitend met zijn jonge leeftijdgenoten om te gaan. Maar deze jonge man uit Detroit, Michigan (VS), voegde eraan toe: „Ik wist niet altijd wat ik zeggen moest, maar dan gaf ik maar een hand en zei: ’Hallo!’ Tot mijn verrassing reageerden de volwassenen meestal met belangstelling van hun kant, en namen dan de leiding in het gesprek. Ik kwam tot de ontdekking dat het niet zo moeilijk was als ik gedacht had.”

Hoe heeft John zijn voordeel gedaan met dat wederzijdse vertrouwen? „Je leert zoveel meer door met volwassenen te praten”, merkte hij op. „Als je het met jongens van je eigen leeftijd over de meisjes en over muziek hebt gehad, ben je wel ongeveer uitgepraat. Maar volwassenen beschikken over de ervaring waarmee je jouw leven kunt verruimen en verrijken.”

Waarom zou jij dus niet het initiatief nemen om vertrouwen te stellen in volwassenen? Wij willen allemaal graag vertrouwd worden. Vertrouw een ander, en hoogstwaarschijnlijk zal hij of zij daar gunstig op reageren. Mocht iemand die jij je vertrouwen schenkt, jou teleurstellen, leer dan van die ervaring. Laat je niet verbitteren (Spr. 25:19). Door voorzichtig en selectief te zijn, zul je niet alleen in staat zijn oudere mensen te vertrouwen, maar je zult er zelfs op vooruitgaan als je dat doet.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 13]

Hartelijke gesprekken met volwassenen kunnen je leven verrijken