Het verkeersknooppunt van de oliewereld

Door Ontwaakt!-correspondent op de Nederlandse Antillen

GROTE schepen, sommige zelfs tot de grootste ter wereld behorend, komen naar de Bullen Baai van Curaçao. Ze komen niet met toeristen of vakantiegangers naar dit tropische eiland van de Nederlandse Antillen. Neen, ze hebben dat ene waardevolle handelsartikel bij zich waar over de hele wereld zo’n grote vraag naar is — olie.

Om het transport rendabel te maken moet ruwe olie in zeer grote hoeveelheden verscheept worden, in supertankers. Deze zogenoemde VLCC’s (Very Large Crude Carriers, zeer grote ruwe-olietankers) kunnen 150.000 tot 500.000 ton olie vervoeren en hebben havenfaciliteiten nodig met een diepte van 15 tot 29 meter. Er zijn maar weinig havens waar dergelijke schepen terecht kunnen. Het is zelfs zo dat in heel de Verenigde Staten, de grootste afnemer van olie, geen enkele haven te vinden is waar zelfs de kleinste supertanker, ter grootte van 150.000 ton, terecht kan. En hier verschijnt nu de Bullen Baai in het verhaal.

Ruwe olie uit het Midden-Oosten en West-Afrika wordt hier door supertankers heen gebracht. De olie wordt dan hier in kleinere tankers overgeladen en naar de Verenigde Staten en andere bestemmingen verscheept. Evenzo wordt olie uit Venezuela en Mexico in kleinere tankers hiernaartoe gebracht en vervolgens in supertankers vervoerd naar plaatsen overal ter wereld. Weinigen weten dat Bullen Baai de plaats is waar ’s werelds grootste olie-overslaghaven zich bevindt, het verkeersknooppunt van de oliewereld.

Gunstige natuurlijke factoren

Wat Curaçao tot de ideale plaats maakt voor deze activiteiten is het feit dat de kust rondom het eiland vrij is van verborgen rotsblokken, riffen of zandbanken. Het aanlokkelijke, helder blauwgroene water om het eiland is zo diep, dat onder de plaatselijke bevolking een verhaal de ronde doet dat het eiland Curaçao als een paddestoel op een steel in de Caribische Zee staat. Op een dag, zo gaat het verhaal, zal de steel doormidden breken en zal het eiland in de zee vallen. In de tussentijd echter vormen de diepwaterhavens rond het eiland, zoals de Bullen Baai, een vitale schakel in de oliewereld.

Een ander pluspunt is het gunstige klimaat van Curaçao. Het hele jaar door schommelt de temperatuur tussen de 26 en 29 graden Celsius, de vochtigheidsgraad is laag, er is nooit een mistige dag en het tijverschil bedraagt zelden meer dan één meter. Kort gezegd, het weer is stabiel — precies wat een scheepskapitein zich zou wensen. De olieterminal in Bullen Baai heeft zelfs nog nooit een werkdag verloren ten gevolge van slecht weer! Het enige ongelukkige voorval waar de geschiedenis melding van maakt, is de keer dat er een opslagtank door de bliksem werd getroffen, waarbij echter geen ernstige schade werd aangericht.

Grote tanks en pijpleidingen

Het belangrijkste deel van de voorzieningen vormen de 61 glimmende, zilverkleurige opslagtanks. Eén ervan heeft zulke gigantische afmetingen dat men er tijdens de constructie een voetbalwedstrijd in heeft gespeeld om de grootte te doen uitkomen. Het is de grootste tank op het westelijk halfrond, en alleen deze tank al kan een miljoen barrels (vaten van 159 liter) olie bevatten. Alle tanks bij elkaar hebben een opslagvermogen van 17,5 miljoen barrels. Dit is meer dan tweemaal de hoeveelheid olie die dagelijks door de VS wordt ingevoerd.

Een gecompliceerd netwerk van pijpleidingen en pompen verbindt alle tanks met de zes pieren of aanlegsteigers waar tankers hun vracht in- en uitladen. „Het buizenstelsel is zo mooi opgezet,” zegt de chef laadoperaties van de terminal, „dat de olie via elke tank, elke leiding, elke pomp en elke aanlegsteiger kan lopen.” Deze flexibiliteit stelt de terminal in staat om tegelijkertijd wel twintig soorten ruwe olie te verwerken.

Eén hiervan is de zware ruwe olie uit Venezuela. Deze is zo dik dat ze bij normale temperatuur in vaste toestand zou overgaan. Drie speciaal geïsoleerde hete tanks met een totale inhoud van één miljoen barrels, te zamen met een onafhankelijk, geïsoleerd buizenstelsel, houden de zware olie vloeibaar terwijl ze uit kleinere tankers wordt gelost of in supertankers wordt overgeladen voor de lange reis naar Europa, Japan en elders.

Hoewel in de Bullen Baai bijna alles om olie draait, worden er ook zaken gedaan met water — ballastwater. Tankers die olie komen halen, zijn geladen met zoet water als ballast. In plaats van het in zee te lozen, wordt er jaarlijks wel een miljoen ton zoet water teruggewonnen dank zij het efficiënte ballast-ontlaadstation van de terminal. Dit vormt een belangrijke bijdrage tot de voorspoed van het eiland, omdat zoet water anders alleen maar door distillatie van zeewater verkregen kan worden, hetgeen een zeer kostbaar procédé is.

Een routinedagje

Iedere dag worden in de Bullen Baai ongeveer een miljoen barrels olie verwerkt. Als er een supertanker binnenkomt, kunnen wel drie grote tanks nodig zijn om zijn lading op te slaan. Voor de lossing kan een van de zes aanlegsteigers met de daarmee verbonden pompen en pijpleidingen wel 40 tot 48 uur in gebruik zijn. Andere tankers komen misschien binnen om de olie mee te nemen. Op elke willekeurige dag kan er een dozijn of meer tankers de terminal binnenkomen of verlaten. Het opstellen van een schema voor de activiteiten „lijkt wel wat op een legpuzzel”, zegt een projectmanager.

Dit alles wordt bestuurd door de regelkamer in het kantoorgebouw. Met behulp van 10 beeldschermen en afstandsbediening kunnen bekwame operators alles wat er gebeurt in het oog houden en besturen. Een goed geoutilleerd laboratorium en zeer geavanceerde draagbare elektronische apparatuur zorgen voor een voortdurende kwaliteitscontrole van iedere lading. Met al deze dingen heeft de terminal zich de benijdenswaardige titel verworven van ’de Rolls Royce onder de olieterminals’.

Deze terminal in de Bullen Baai is altijd open. Te allen tijde, bij dag of nacht, komen en gaan er tankers van alle soorten en maten. Dit wordt echter nauwelijks opgemerkt door de duizenden toeristen die komen en gaan, en nog veel minder door de miljoenen mensen elders wier bestaan afhangt van de lading die deze grootste olie-overslagterminal ter wereld passeert.

[Kaart/Illustratie op blz. 19]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

CURAÇAO

COLOMBIA

VENEZUELA