„Opdat wij niet vergeten . . .”

In de uitgaven van 14 maart 1982 van de Manchester Guardian Weekly stond op bladzijde 2, te midden van andere ingezonden brieven, onder het kopje „Onmenselijke daden tegenover principiële dienstweigeraars” het volgende te lezen:

„Ik heb met veel belangstelling Harry Whewells artikel ’. . . En ook de geschiedenis veroordeelt hen niet’ (21 februari) gelezen, waarin hij gewag maakt van plannen om de cellen van Richmond Castle in Yorkshire tot een permanent gedenkteken voor de gewetensbezwaarden van de Eerste Wereldoorlog te maken.

Wat die onverschrokken mannen volgens zijn beschrijving te verduren kregen, herinnert mij aan de behandeling die mijn in 1974 in Mill Hill (Londen) overleden vriend Frank Platt kreeg toegemeten. Hij was een van degenen die op transport werden gezet naar Frankrijk en daar aan de meest afschuwelijke martelingen werden onderworpen, omdat men hem de wapens wilde laten opnemen tegen zijn medemens en tegen medechristenen.

Hij kreeg ’shot drill’, een vorm van exercitie waarbij hij een gewicht van meer dan dertien kilo met gestrekte armen voor zich uit moest dragen en herhaaldelijk moest neerzetten en weer optillen, totdat hij ten slotte uitgeput op de grond viel. En dit nadat hij al drie maanden alleen water en brood had gehad. Omdat hij in elkaar gezakt was, werd hij tot nog eens achttien dagen ’shot drill’ veroordeeld.

Toen hier een eind aan was gekomen, werd hij verscheidene malen in het gezicht gestompt en daarna dagenlang van 8 uur ’s morgens tot 8 uur ’s avonds — met een onderbreking van slechts één uur voor wat koude rijst en water — met zijn schouders, handen en voeten vastgebonden aan een balk in een kleine bergruimte. Vandaar werd hij overgeplaatst naar het ’Zwarte Gat van Le Havre’, waar sommige gevangenen zelfs ten gevolge van afranselingen zijn overleden. Gelukkig overleefde Frank de ervaring en behield hij zijn rechtschapenheid.

Toen ik in 1950 voor deze zelfde kwestie kwam te staan, was de situatie heel anders. Ik kreeg zes maanden gevangenisstraf. Maar zoals uw schrijver terecht opmerkt, liggen vele andere landen nog ver achter in hun inzicht in deze gewetenskwestie. Het is een internationaal verschijnsel van mensen overal ter wereld die vrede en liefde willen zaaien. Laten wij niet vergeten dat er ook duizenden Duitse gewetensbezwaarden waren, van wie velen Jehovah’s Getuigen zoals Frank, die meer dan tien jaar in de concentratiekampen doorbrachten. Velen van hen bliezen in die beruchte plaatsen hun laatste adem uit. Maar toch behaalden zij de overwinning.

Eric Beveridge, 25 Columbia Heights, Brooklyn, N.Y. 11201.”