Een blik op de wereld
Internationaal oorlogsspel
● Oorlogswapens zijn niet gebonden aan nationale grenzen. In het recente Falkland-conflict werd de Britse vlooteenheid in de zuidelijke Atlantische Oceaan aangevallen door vliegtuigen van Franse, Israëlische en Britse makelij, door schepen en onderzeeboten die waren gebouwd in de Verenigde Staten en Duitsland, en door een vliegdekschip dat op een Britse werf was gebouwd. De Franse Exocet-raket was bij beide partijen in gebruik. „De Falkland-oorlog, om kort te gaan, is mogelijk gemaakt door de bewapeningsindustrie, die zonder enig onderscheid deze hele planeet aan het verzadigen is met een half biljoen dollar aan militaire apparatuur per jaar”, zegt de Canadese Globe and Mail. Eugene Rostow, hoofd van het Amerikaanse Bureau voor Wapenbeheersing en Ontwapening, vergeleek de internationale wapenhandel met „een koortsgrafiek waarop men het verloop kan aflezen van het uiteenvallen van de openbare orde in de wereld en, daarmee samenhangend, de verbreiding van anarchie, vrees en paniek in vele delen van de wereld”.
Sabbatschakelaars
● In een laboratorium van het Instituut voor Wetenschap en Halacha (joodse wet) in Jeruzalem proberen orthodoxe geleerden „een manier te vinden om in deze twintigste eeuw volgens de Halacha te leven”, zegt de directeur van het Instituut. De talmoedische wet verbiedt iedereen op de sabbat een vuur aan te steken, en zoals moderne rabbi’s dit uitleggen, valt hieronder ook het aandoen van het licht of het inschakelen van een of ander apparaat. Op het Instituut heeft men nu een elektrische schakelaar uitgedacht die in plaats van een lamp of een toestel in te schakelen, een plastic schildje verwijdert zodat een fotocel er dan voor kan zorgen dat het licht aangaat. Deze indirecte werking is volgens de talmoedische wet toegestaan.
Hongersnood handhaaft zich
● De Raad van Europa, die onlangs in Straatsburg bijeenkwam, maakte bekend dat een op elke acht personen op aarde, te zamen 530 miljoen mensen, honger lijdt en dat ieder jaar miljoenen gedoemd zijn te sterven. In de ontwikkelingslanden is de verhouding ongeveer een op vier (23 procent), zo blijkt uit gegevens van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN. Volgens sprekers op de conferentie ligt de schuld voor de situatie bij een dalende graanproduktie en bij de bewapeningswedloop. Johann Windsteig, een socialistisch afgevaardigde uit Oostenrijk, wees erop dat alle tarwe die Afrika in 1979 importeerde — ter waarde van 1,8 miljard dollar — nog 200 miljoen dollar onder de prijs van een kernonderzeeër blijft. De Raad riep op tot internationale stabilisatie van voedselprijzen, meer hulp, betere distributie, landhervormingen en een grotere produktie van voedingsgewassen in plaats van marktgewassen als tabak en koffie in de ontwikkelingslanden.
Bijbels uit China
● In de volgende bijbel die u in handen krijgt, zou wel eens kunnen staan „Gedrukt in China” of „Gedrukt in Hong Kong”. Vorig jaar zijn in dat deel van de wereld minstens elf miljoen bijbels gedrukt voor de United Bible Societies of America, een van de grootste bijbelgenootschappen in zijn soort. Dat was meer dan 50% van de totale wereldverspreiding van dit genootschap. Bij de drukkerijen die door United Bible worden gebruikt, is er ook een in Hong Kong, C&C Joint Printing Co., een drukkerij die in Chinese handen is en vroeger uitsluitend geschriften en posters van Mao drukte. Nu produceert deze drukkerij op nieuwe, uit Peking aangevoerde persen jaarlijks twee tot drie miljoen bijbels voor United Bible. Het ideologische conflict schijnt geen van beide partijen te storen. „Dergelijke beslissingen worden bij ons op zuiver zakelijke gronden genomen”, zegt Euan Campbell, regionaal produktieadviseur voor United Bible. Kennelijk oefent mammon een sterkere aantrekkingskracht uit dan Mao of Marx.
Werkloosheid — „Een wereldziekte”
● „Werkloosheid wordt een wereldziekte”, zegt de Post-Intelligencer in Seattle in de Amerikaanse staat Washington. Gegevens van het Ministerie van Arbeid laten zien dat behalve de VS ook landen als Engeland, Canada, Frankrijk, Japan en de Bondsrepubliek Duitsland met recordhoogten of bijna-recordhoogten van werkloosheid te kampen hebben. In Engeland, dat de hoogste werkloosheid van de westerse geïndustrialiseerde landen heeft, is 13 procent van de beroepsbevolking werkloos. In Amerika hebben 10,3 miljoen mensen, 9,4 procent van de beroepsbevolking, geen baan — het hoogste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de cijfers voor Japan en de Bondsrepubliek Duitsland betrekkelijk laag zijn, respectievelijk 2,2 en 5,5 procent, zijn ze niettemin aan het stijgen. In Japan zijn er dit jaar 90.000 arbeiders meer werkloos dan vorig jaar. In de Bondsrepubliek bedroeg de werkloosheid in het begin van de jaren ’70 minder dan een procent.
Japanse supertunnel
● Reeds meer dan zeventien jaar zijn twee ploegen van 1800 man onder zo’n 150 meter water in de Japanse Tsoegaroe-straat aan het werk om zich een weg naar elkaar toe te graven ten behoeve van wat bij voltooiing de langste tunnel ter wereld zal zijn. De twee ploegen die in de harde vulkanische rots per uur slechts centimeters vorderen, moeten elkaar in 1983 ontmoeten. In zijn voltooide staat zal de 53 kilometer lange Seikantunnel een verbindingsschakel vormen in de dienst die de befaamde 260 kilometer per uur rijdende „bullet”-trein tussen Honsjoe, het grootste eiland van Japan, en het ten noorden ervan gelegen Hokkaido zal onderhouden. De ultramoderne tunnel zal uitgerust zijn met een bijzonder gevoelige seismograaf, een ventilatiesysteem dat in een half uur de lucht in de tunnel kan verversen, en enorme pompen die 2,65 miljoen liter water per minuut kunnen verwerken. Wat de kosten zijn? Vijf jaar geleden waren deze vastgesteld op $666 miljoen, maar ten gevolge van de inflatie zal dit waarschijnlijk wel $2 miljard worden.
Modieuze misdaadbestrijding
● Het laatste modeaccessoire uit Italië is de brassard, een leren band die rond de bovenarm en onder de mouw van een kledingstuk wordt gedragen om kostbaarheden voor straatrovers te verbergen. Er bestaan uitvoeringen in verschillende kleuren en naar verluidt worden ze in Amerika in de betere zaken goed verkocht. Ondertussen is een Israëlitische firma de Amerikaanse markt aan het verkennen met een nieuw artikel: sportkleding met „optionele ballistische weerstand”. Het is niet duidelijk of de keus is gebaseerd op de liefde van Amerikanen voor vrijetijdskleding of op hun vrees voor misdaad. Dan is er nog een ondernemende ontwerper in Beverly Hills die kogelvrije streepjespakken op de markt brengt, met daarbij een modecollectie pistolen van eigen ontwerp voor extra bescherming.
Meer veediefstallen
● Veeteeltdeskundigen schatten dat in 1981 in de VS ongeveer $50 miljoen verloren is gegaan door veediefstallen. Alleen al in Missouri hebben veedieven 5000 stuks vee gestolen en de diefstallen stijgen in aantal. Een veeboer zei: „Veedieven hadden vroeger een wrakkig vrachtautootje en vingen dan twee of drie kalveren, maar nu zijn ze ware perfectionisten geworden. Tegenwoordig stelen veedieven iemands trailer, laden daar 20 van zijn dieren op en gaan ermee vandoor.”
Enorme oceanische waterval
● De Russische krant Selskaya Zhizn bericht dat geleerden van het Instituut voor Arctisch en Antarctisch Onderzoek in Leningrad bezig zijn met het onderzoeken van een reusachtige „waterval in de oceaan”. Deze ligt in de Groenland-Schotlandboog die gevormd wordt door onderzeese barrières die de Atlantische Oceaan scheiden van de Arctische Zee. Langs de glooiingen van het Arctisch Bekken stromend, vallen de koude wateren van de Noordelijke IJszee in een krachtige onderzeese stroming in de diepten van de Atlantische Oceaan. Het hoogteverschil is naar verluidt wel 3000 meter. Het totale volume van de stroom wordt geschat op meer dan 150.000 kubieke kilometer, een totaal dat al het water dat uit alle rivieren ter wereld stroomt, verre overtreft. Men denkt dat deze gigantische waterval een rol speelt in de circulatie van de hele Atlantische Oceaan naar zijn zuidelijke grens.
Hoge vruchtbaarheidscijfers
● Afrika heeft een hoger vruchtbaarheidscijfer dan enig ander werelddeel, een gemiddelde van 6,4 kinderen voor iedere vrouw. In Kenia is dit 8,1, in Algerije 7,3, in Niger 7,1, in Marokko 6,9, in Ghana en Liberia 6,7 en in Soedan 6,6. Ook verschillende landen in het Midden-Oosten hebben hoge vruchtbaarheidscijfers: Jordanië 7,8, Syrië 7,2 en Irak en Koeweit 7,0. Tot de landen met het laagste gemiddelde behoren de Bondsrepubliek Duitsland met 1,4, Oostenrijk met 1,6, Italië en Zweden met 1,7, de Verenigde Staten met 1,8, en Cuba, de Duitse Democratische Republiek, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk met 1,9.
Geen veilige sigaret
● Wat is een „praktisch veilige” dosis sigaretterook? Volgens een recent onderzoek waarover werd bericht door het tijdschrift SciQuest zou een „praktisch veilige” dosis sigaretterook neerkomen op „niet meer dan een tweehonderdste van een sigaret. Deze dosis is minder dan niet-rokers in sommige openbare ruimten binnenkrijgen, en bergt evenveel risico in zich als vele andere kankerveroorzakende stoffen waarvan het gebruik veel strikter is gereguleerd dan het geval is bij passief roken”.
Noordpool op drift
● Sinds haar ontdekking in 1831 heeft de magnetische noordpool zich ongeveer 800 kilometer naar het noorden bewogen. Ze is altijd in beweging geweest. „Ze beschrijft nu dagelijks een ellips en zwerft noordwaarts met een snelheid van ongeveer 24 kilometer per jaar”, bericht het tijdschrift Geo. „Haar beweging staat onder invloed van de elektrische stromen in de gesmolten kern van de aarde.”
Depressiviteit in de kinderjaren
● Hoewel de kinderjaren vaak worden beschouwd als een zorgeloze en gelukkige tijd, bericht het Amerikaanse Nationaal Instituut voor Geestelijke Gezondheid dat een op de vijf kinderen „op een gegeven moment een periode van duidelijke depressiviteit kan doormaken”. Omdat depressieve kinderen gewoonlijk in zichzelf gekeerd zijn, bestaat bij de ouders die zich meer zorgen maken over openlijke misdragingen, vaak de neiging het probleem over het hoofd te zien. Langdurige depressiviteit kan slaap- en eetgewoonten beïnvloeden, en het kind beroven van zijn energie, alsook zijn interesse voor schoolwerk en andere normale activiteiten. Dit kan leiden tot ernstige fysieke en mentale gezondheidsproblemen. Susan Erbaugh, die psychiatrie doceert, noemt als schuldigen de huidige wedijver bevorderende maatschappij met haar hoge levenstempo en de gezinnen waar beide ouders een carrière nastreven en „zich aan andere activiteiten wijden en reeds lang bestaande behoeften van kinderen negeren”. Echtscheiding, kindermishandeling, sterfgevallen in het gezin, ziekte en lichamelijke handicaps worden ook als oorzaken genoemd.
Eunuchen in deze tijd
● Het castreren van mensen is een wreedheid die nog geenszins tot het verleden behoort. Het tijdschrift Parade bericht dat er in de Indiase stad Bombay thans naar schatting 3500 „geslachtloze personen” eunuchen zijn. Zij dienen niet langer als vrouwenbewakers in harems, maar dragen vrouwenkleren en werken in shows en in de prostitutie. Knapen maken een elf dagen durende inwijdingsceremonie door, maar sommigen sterven als gevolg van de primitief uitgevoerde operatie.
Verband tussen tv en geweld bevestigd
● Na tien jaar research komt een rapport van het Amerikaanse Nationaal Instituut voor Geestelijke Gezondheid tot de slotsom dat er een „overweldigende” hoeveelheid wetenschappelijk bewijsmateriaal bestaat dat „buitensporig” geweld op de tv een directe oorzaak vormt van agressie en gewelddadig gedrag bij kinderen en tieners. „In mate van belangrijkheid is tv-geweld even sterk met agressief gedrag gekoppeld als elke andere tot dusver gemeten gedragsvariabele”, zegt het verslag. Televisie wordt erin beschreven als „een formidabele vormende kracht waarvan de effecten zowel doordringend als cumulatief zijn”. De mogelijkheden ten goede die televisie bezit — verbetering van gezinsrelaties en een hulp bij het onderwijs — zijn grotendeels onverwezenlijkt gebleven, zo merkt het rapport op.