Vrouwen in rijkere landen

IN EUROPA en Amerika schenen de meeste mannen het in de vorige eeuw met Charles Darwin eens te zijn dat vrouwen minderwaardig waren, en dus werden de vrouwen in hun vrijheid beknot. Vrouwen kregen slechts een beperkte opleiding en mochten niet stemmen. Als zij eenmaal getrouwd waren, beheerde de echtgenoot de eventuele rijkdommen die zij bezaten, en de meeste ambachten en beroepen waren ontoegankelijk voor hen (hoewel arme vrouwen in fabrieken lange uren maakten voor een lager loon dan de mannen). Van hen werd verwacht dat zij moreel rein en onschuldig waren — hoewel dit van hun man niet altijd werd verwacht.

Toen kwamen de vrouwen in opstand. Na jaren van strijd mochten zij eindelijk stemmen. Daarop begonnen andere hindernissen te verdwijnen. Zij kregen nieuwe opleidingsmogelijkheden en werden tot ambachten en beroepen toegelaten die voordien alleen voor mannen waren. Thans zijn vrouwen politicus, rechter, arts, advocaat, monteur, atleet, wetenschapper, bedrijfsdirecteur, soldaat en politieagent.

Er zijn echter nog steeds beroepen waarin vrouwen moeilijk doordringen, terwijl het loon dat vrouwen verdienen gemiddeld op twee derde van dat van de mannen blijft steken. Sommige vrouwen hebben ook nog steeds te lijden onder de wreedheid van mannen. Zij worden door hun echtgenoot in de steek gelaten en moeten dan de kinderen alleen opvoeden. Of zij moeten hard werken om de eindjes aan elkaar te knopen, terwijl de man zijn tijd verdoet met drinken, gokken of andere ondeugden. Ook worden talloze vrouwen verkracht, en talloze gehuwde vrouwen worden ernstig mishandeld. Daarom blijven voorvechters van de vrouwenemancipatie en anderen strijden voor verdere veranderingen.

Ondanks de voortdurende strijd valt het niet te ontkennen dat vrouwen nu veel mogelijkheden hebben in wat vroeger een „mannenwereld” was. Dit komt ten dele doordat gehuwde vrouwen, voor het eerst in de geschiedenis, enige mate van invloed kunnen uitoefenen op de omvang van hun gezin. Zo kunnen zij het zelfs verkiezen geen kinderen te krijgen, maar hun leven aan een carrière te wijden.

Velen hebben waardering voor deze grotere vrijheden. Maar deze vrijheden hebben voor de 20ste-eeuwse vrouw ook nieuwe problemen meegebracht.

Hoe kun je weten . . .?

Een meisje dat een eerstejaars studente is aan de Princeton University zei: „Het moederschap is belangrijk voor mij. Een carrière is ook belangrijk. Dat is geen prettig dilemma.” Een ander meisje formuleerde het aldus: „Het is nu bijna nog moeilijker, omdat je de keus hebt. Je wilt het goede doen. Je wilt gelukkig zijn. Maar hoe weet je wat je gelukkig maakt?” — New York Times.

Hoe lossen vrouwen dit probleem op? Velen offeren hun carrière op, blijven thuis en brengen een gezin groot. Eén zei: „Mijn kinderen zijn voor mij nog steeds het belangrijkst. Ik heb het opbouwen van een carrière opgegeven omdat zij, volgens mij, de belangrijkste bijdrage vormen die ik de maatschappij kan leveren.” Sommigen die deze keus gemaakt hebben, zeggen echter dat zij zich ongelukkig voelen, omdat zij worden beschouwd als „maar een huisvrouw”.

Anderen kiezen de andere weg. Zij zijn van mening dat de carrière die zij voor ogen hebben, de moeite waard is, en daaraan offeren zij het hebben van een gezin op. Weer anderen proberen beide — een gezin en een carrière. Hoe is dat mogelijk? Een president van een public-relations bedrijf antwoordt: „Je kunt het allemaal hebben, maar bereid je er wel op voor altijd moe te zijn.”

De keus is niet gemakkelijk. Maar zelfs als een vrouw voor een interessante carrière kiest, dan zijn daarmee haar problemen nog niet ten einde.

Zij betalen een prijs

Dr. Ruth Moulton, een psychoanalyste, zei: „Verscheidenen van mijn patiëntes hebben een maagzweer, iets wat vroeger in hoofdzaak bij mannen voorkwam. Een nog groter aantal klaagt over migraine. En ik heb een grote toename gezien in allergieën, voornamelijk de astmatische en bronchiale, waarbij het hoesten en de benauwdheid verergeren door spanningen.”

Dr. Hans Selye, een endocrinoloog, zei dat hoe meer vrouwen banen op zich nemen die vroeger aan mannen werden gegeven, „hoe meer vrouwen het slachtoffer worden van zogenaamde mannenkwalen, zoals hartinfarcten, maagzweren en overspannenheid. Zij genieten dezelfde voldoening, maar betalen er wel een prijs voor”. — Sunday News Magazine (New York).

Wanneer vrouwen dus dezelfde vooruitzichten hebben als mannen, krijgen zij ook dezelfde kwalen.

Is dit werkelijk vrijheid?

De nieuwe vrijheden maken vrouwen ook op moeilijker waarneembare manieren tot slachtoffer. De toegeeflijke maatschappij moedigt hen aan om de „ouderwetse” moraliteit te laten varen en vrijer te zijn. Moderne voorbehoedmiddelen hebben (tot op zekere hoogte) de dreiging van een ongewenste zwangerschap opgeheven, terwijl de moderne geneeskunde (tot op zekere hoogte) geslachtsziekten kan behandelen. Toch hebben jonge vrouwen andere problemen ondervonden als gevolg van immoraliteit. Er is ook een emotionele prijs.

Een journaliste merkte scherpzinnig op: „Ik geloof dat het niet bij vrouwen past om als ze jong zijn met jan en alleman naar bed te gaan, omdat ik geloof dat jonge vrouwen aardige, idealistische, hartelijke schepselen zijn die als mens moeten worden ontwikkeld en niet uitgebuit.” Zij vervolgt: „Vrouwen hebben er behoefte aan zich gewaardeerd te voelen om zichzelf en niet alleen om hun seksualiteit . . . Vrij seksueel verkeer loopt er ten slotte op uit dat vrouwen niets meer voelen.” — Sunday Telegraph (Londen).

Ongewenste intimiteiten vormen nog een risico waarmee vrouwen te maken krijgen als zij tot de ’werkende klasse’ gaan behoren. In de Verenigde Staten „berichtte 50 procent of iets meer van de vrouwen [op één regeringsdepartement] . . . incidenten waarbij zij met ongewenste intimiteiten werden lastiggevallen”, hetgeen varieerde van een wellustige blik tot verkrachting. — New York Times.

En hier zijn nog twee problemen. Het eerste: als een succesvolle vrouw meer geld gaat verdienen dan haar man, gaat de man zich waarschijnlijk uitgedaagd en onzeker voelen — wat ernstige spanningen in het huwelijk teweeg kan brengen. Eén vrouw stemde er om deze reden in toe een succesvolle carrière in onroerend goed op te geven.

Het tweede? „Vrouwen dragen nog steeds de zwaarste last ten aanzien van de verantwoordelijkheid voor het huishouden en de verzorging van de kinderen, ook al hebben zij een volledige baan, en ondanks fraaie volzinnen die het tegendeel beweren, geldt dat voor vrouwen in alle sociale klassen. In feite kan worden gesteld dat vrouwen nu minder vrijheid hebben dan 40 jaar geleden.” — The Guardian (Londen).

Veel vrouwen zouden er waarschijnlijk de voorkeur aan geven thuis te blijven. Maar als zij moeten bijspringen om bij te dragen in de kosten van de huishouding en dan ook nog eens al het werk in huis moeten doen, dan rust er een zware last op hun schouders.

Wie draagt de schuld?

Dus alhoewel de positie van de vrouw vanuit bepaalde gezichtspunten beter is dan vroeger, blijven er problemen bestaan. Hoe komt dat?

Natuurlijk zijn de mannen daar voor een belangrijk deel mede schuldig aan. Het zijn de mannen die „de werken van het vlees” aan de dag leggen, die meisjes op het werk lastig vallen of met geweld verkrachten (Gal. 5:19). Het zijn echtgenoten die „zichzelf liefhebben . . . geen natuurlijke genegenheid hebbend”, die zelfzuchtig misbruik maken van hun vrouw of haar slaan (2 Tim. 3:2, 3). Andere mannen denken niet na, beseffen misschien niet dat huishoudelijk werk zware lichamelijke arbeid is en dat een vrouw dikwijls blij zou zijn met wat hulp.

Dikwijls zijn echter ook traditie en cultuur de schuld. Er bestaat een traditioneel idee dat sommige banen „mannenwerk” en andere „vrouwenwerk” zouden zijn. Daarom generen vele mannen zich om thuis te helpen of iets aan het „vrouwenwerk” op het land te doen, uit angst dat ze zullen worden uitgelachen.

Bovendien draagt de moderne wereld haar aandeel in de schuld. Het is de moderne wereld die de spanningen voortbrengt waardoor zakenvrouwen (en -mannen) een maagzweer krijgen. De moderne wereld bracht de „seksuele vrijheid” voort waardoor de jonge meisjes die geen nee durven te zeggen, het slachtoffer worden, en neemt de ongewenste intimiteiten op het werk niet zo ernstig op. En de moderne wereld brengt de situatie voort waarin een vrouw moet kiezen tussen twee zeer sterke verlangens.

Is er enige hulp bij deze problemen? Jazeker. Laten wij eens enkele vrouwen aan u voorstellen die er met succes het hoofd aan hebben geboden.