Jonge mensen vragen . . .

Wie is werkelijk mijn vriend?

„IK GA hier nu al acht jaar naar school; maar in al die tijd heb ik nog nooit kans gezien om ook maar één enkele vriend te maken! Niet één”, verzuchtte Ronnie. „Met mijn pa kan ik niet overweg, en mijn moeder begrijpt me niet en met mijn zusje maak ik ruzie. En ik heb niemand! Nooit gaat de telefoon voor mij. Ik heb niemand om mee te praten. Niemand weet hoe ik me voel en niemand kan het iets schelen. Soms denk ik dat ik er gewoon niet meer tegenop kan!”

Ronnie geeft een schrijnende beschrijving van de ellende van een leven zonder vrienden. Misschien heb jij je af en toe ook wel zo gevoeld. Dat overkomt veel jonge mensen. Niet allen slagen erin ware vrienden te vinden. Onderzoekers aan de universiteit van Nebraska in de VS hebben vastgesteld dat „middelbare scholieren het meest worden gekweld door eenzaamheid; na hen komen de studenten”. Communicatiekloven kunnen „muren” van afzondering optrekken. Onder die omstandigheden is een werkelijke vriend van levensbelang.

Wat is een werkelijke vriend?

Een echte vriend is iemand die meer doet dan de tientallen kennissen die we dagelijks groeten. Over een Afrikaanse stam wordt verteld dat zij sommige personen beschrijven als „vrienden van de weg” en anderen als „vrienden van het hart”. Wat is een „vriend van het hart”? Verschillende jonge mensen hebben zich daarover uitgesproken.

„Een werkelijke vriend”, zei de 18-jarige Simon, „is iemand die je door dik en dun trouw blijft. Hij is iemand die niet alleen goede, maar ook slechte tijden met je deelt. Als je problemen hebt, kun je altijd met je vriend praten en heb je altijd iemand die bereid is naar je te luisteren.” Die beschrijving komt overeen met de bijbelse, welke luidt: „Een vriend laat altijd zijn genegenheid blijken, in tijd van nood toont hij zich als een broeder.” — Spr. 17:17, Petrus-Canisiusvertaling.

Ja, in de taal van de bijbel is een vriend iemand die genegenheid, liefde, voor ons heeft. Wij zijn misschien geneigd te denken dat onze vrienden diegenen zijn die ons vertellen hoe geweldig wij zijn. Daarentegen zou een kameraad die ons zou zeggen dat wij ongelijk hadden, onze gevoelens misschien ’kwetsen’. Maar in Spreuken 27:6 (PC) waarschuwt de bijbel: „Goed bedoeld zijn de wonden, door een vriend geslagen; verraderlijk zijn de kussen van een vijand.” We moeten dus oppassen dat ons egotisme ons er niet toe brengt de verkeerde soort vrienden te kiezen.

Iemand die inzag hoe belangrijk dit is, was de 18-jarige James. Hij zei: „Voor mij is een werkelijke vriend iemand die het tegen je zegt als je verkeerde dingen doet, en die probeert je te helpen ermee op te houden.” De 26-jarige Marvia kon dat beamen: „Soms heb je van die zogenaamde vriendinnen, die zien dat je in de knoei komt en dan zeggen: ’Ik heb het wel zien aankomen, maar ik durfde het niet tegen je te zeggen.’ Maar als een werkelijke vriendin ziet dat je de verkeerde kant opgaat, zal ze proberen je te waarschuwen voor het te laat is — zelfs als ze weet dat je misschien niet prettig vindt wat ze zegt.”

Maar wie zal uitmaken wat goed en wat verkeerd is? Er is iemand die veel meer van het leven heeft gezien dan wij allen bij elkaar. Dat is de Schepper van de mensheid, Jehovah God. In de bijbel vertelt hij ons hoe wij ons leven zo moeten gebruiken dat wij er voldoening in vinden, in plaats van onnodige spijtgevoelens te moeten koesteren. Spreuken 2:6-9 laat ons weten dat wij, als wij naar God luisteren en doen wat hij aanraadt, „de gehele baan van wat goed is” zullen begrijpen.

Als je een vriend hebt die zich op die bron van raad verlaat, iemand die nadenkt en ronduit spreekt, kan die jou van waardevolle informatie voorzien en je daardoor helpen verstandige beslissingen te nemen. De bijbel heeft er gegronde redenen voor om te spreken over „warme vriendschap, vanwege welgemeende raad”. — Spr. 27:9, Nieuwe Vertaling van het Nederlands Bijbelgenootschap.

Doet het ertoe wie je kiest?

Van wijlen Henry Ford wordt verteld dat hem eens werd gevraagd: „Wie is uw beste vriend?” Na even nagedacht te hebben, antwoordde hij: „Hij is je beste vriend, die het beste wat je in je hebt, te voorschijn roept.” Om die reden hebben vele jonge mensen er de noodzaak van ingezien kieskeurig te zijn bij het uitkiezen van vrienden.

„Mijn leven is er het bewijs van dat niet alle ’vrienden’ het beste in je te voorschijn roepen”, verklaarde de 23-jarige Peggy. Deze jonge vrouw onthulde dat zij als tiener noodgedwongen het huis verlaten had en meer dan een jaar lang bevriend was geweest met een echtpaar, Bill en Lloy. In de tijd dat ze bij dit gezin woonde, leerde zij veel over God en de bijbel. „De maanden die ik bij hen doorbracht waren werkelijk vol vreugde, tevredenheid en rust”, zei Peggy. „Maar dat bleef niet zo, want ondanks hun smeekbeden om bij hen te blijven, ging ik weg om bij andere ’vrienden’ te kunnen zijn.

Mettertijd leerde ik veel van mijn nieuwe ’vrienden’ — stereo-installaties stelen, valse cheques innen, marihuana roken en ten slotte hoe je een druggewoonte van ƒ 500 per dag moest financieren”, verklaarde Peggy. „In die tijd dacht ik dat deze mensen werkelijk om mij gaven, maar later kwam ik erachter dat het hun alleen maar te doen was om geld, drugs of wat ze ook maar van mij los konden krijgen.”

Toen, op haar achttiende, ontmoette zij een jonge man, Ray, die vriendschap met haar sloot en haar net zo veel drugs aanbood als ze maar kon gebruiken — gratis. „Ik dacht dat ik voorgoed uit de moeilijkheden was. Nooit meer zou ik hoeven stelen en bedriegen”, zei Peggy. „Maar door hem leerde ik de prostitutie kennen. Toch wist ik dat aan het eind van de dag Ray er altijd zou zijn.”

Maar Ray begon meer van haar te eisen en het was duidelijk dat het ook hem te doen was om het geld dat Peggy kon inbrengen. In een poging een eind te maken aan haar afhankelijke situatie, brak Peggy met haar druggewoonte. „Maar dan kwam Ray langs en deed echt lief tegen me, en bood me stuff aan”, bekende Peggy. „En voor ik het wist, zat ik er weer aan vast.” Daarom vluchtte zij ten slotte de stad uit om aan deze ’vriend’ te ontkomen. Maar zou zij ooit een echte vriend vinden?

Terugdenkend aan de echte warmte van het gezin bij wie zij had gewoond, Bill en Lloy, die Jehovah’s Getuigen waren, ging zij in haar nieuwe woonplaats op zoek naar andere Getuigen. Weldra kwamen twee Getuigen bij haar aan de deur. „De vreugdetranen stroomden uit mijn ogen, terwijl ik de twee verbaasde vrouwen om de hals viel”, vertelde Peggy. „Ik was de schijnheiligheid van mijn vroegere ’vrienden’ gaan verachten, maar bij deze mensen was het echt.”

Hoe ging het met Peggy’s slechte gewoonten? „Ik heb er geen enkele moeite mee gehad die allemaal op te geven — behalve het roken. Iedere keer ging het weer mis en dan smeekte ik God om vergeving”, zette Peggy uiteen. „Toen zei een van mijn vriendinnen: ’Als je nu eens, in plaats van te bidden en vergeving te vragen nadat je teruggevallen bent, van tevoren zou bidden en om kracht vraagt wanneer je de drang tot roken voelt?’ Die welgemeende en praktische suggestie gaf de doorslag. Dus ben ik er met behulp van mijn vrienden in geslaagd dit probleem volledig de baas te worden. Voor het eerst sinds jaren voelde ik me rein van binnen en wist ik wat het betekende zelfrespect te hebben.”

Is het niet duidelijk wie Peggy’s werkelijke vrienden waren? Wat een tegenstelling! Terwijl de ene soort „vrienden” haar tot vele verkeerde gewoonten bracht, gaven andere, ware vrienden haar de prikkel om ze te overwinnen. Welke uitwerking hebben jouw vrienden op jou? Hoe staat het precies met hun morele maatstaven? Het is waar, niet alle jonge mensen zijn godsdienstig ingesteld, maar jij misschien wel. Als dat zo is, dan zul je vrienden willen hebben die ook van God houden. Hoe kom je te weten of dat met die van jou het geval is? Ga maar eens met ze praten over God, dan kom je er heel snel achter.

Wat was Peggy dankbaar, dat zij werkelijke vrienden vond, die ’het beste in haar te voorschijn riepen’ in plaats van het slechtste! Terugkijkend zei zij: „Als de bijbel zegt: ’Hij die met wijzen wandelt, zal wijs worden, maar wie zich met de verstandelozen inlaat, zal het slecht vergaan’, dan is dat absoluut juist. Ik kan ervan meepraten! Als ik alleen maar was gebleven bij mijn vriendschap met die mensen die God liefhadden, dan zou ik al die dingen vermeden hebben die nu een ellendige herinnering vormen. Ik heb door schade en schande geleerd wie werkelijk mijn vriend is.” — Spr. 13:20.

[Kader op blz. 23]

IS IEMAND EEN WERKELIJKE VRIEND?

● Is hij (of zij) eerlijk tegenover je, ook al doet het pijn wat er wordt gezegd?

● Als je problemen hebt, laat hij je dan in de steek?

● Zouden zijn gewoonten jouw leven rijker maken of te gronde richten?

● Hoe degelijk of consequent is hij in zijn maatstaven ten aanzien van seksuele moraliteit?

● Liegt, steelt of bedriegt hij in jouw bijzijn?

● Wat voor reputatie geniet hij?

● Welke koers slaat hij in met betrekking tot zijn levenswijze? Is dat dezelfde richting die jij gaat of wilt gaan?

● Waarom zoekt hij vriendschap met jou? Bezit jij iets dat hij wil hebben?

● Hoe denken je ouders over deze keuze?

● Zijn er aanwijzingen dat hij zich verantwoordelijk voelt tegenover God?

[Illustratie op blz. 21]

„Voor mij is een werkelijke vriend iemand die het tegen je zegt als je verkeerde dingen doet, en die probeert je te helpen ermee op te houden.” Zouden jouw vrienden dat voor jou doen?