Kan de mens niet in vrede leven?
Jaarlijks wordt $500.000.000.000 aan bewapening besteed. Hoort oorlog bij de menselijke aard?
HET lijkt er beslist op. De mens besteedt momenteel $500 miljard per jaar aan bewapening. Men zegt dat de wereld sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog slechts 26 dagen vrede heeft gekend. Wanneer mensen geen buurlanden beoorlogen, vechten zij vaak onderling — de ene religie tegen de andere, kinderen tegen hun ouders, echtgenoten tegen hun vrouwen. Japan, een land dat lang heeft bekendgestaan om zijn ijver, eensgezindheid en respect voor ouders, beleeft een toename van 42 procent in jeugdcriminaliteit. Een recente uitgave van Newsweek vergeleek de beroeringen onder de Japanse jeugd met een aardbeving en schreef dat veel van de misdaad „redeloze woede” tegen onderwijzers, ouders en politie schijnt te zijn.
Sommigen zeggen dat de mens feitelijk een oorlogvoerend dier is en niet in vrede kan leven. Dr. Polykarp Kusch, die in 1955 de Nobelprijs voor natuurkunde ontving en hoogleraar in de kernfysica is aan de University of Dallas, zei: „Als onze hulpbronnen uitgeput raken, zullen wij elkaar uiteindelijk met pijl en boog en strijdbijlen te lijf gaan.”
Maar is oorlog voeren een fundamenteel onderdeel van de menselijke aard? Neen. De vele voorbeelden van mensen die met elkaar in vrede leven, zijn daar het bewijs van. Neem als voorbeeld de Tasadays, die in het Filippijnse regenwoud leven. Een geleerde die enige tijd onder hen heeft geleefd, zei: „Zij weten niet wat doden, moord en oorlog is! Nooit van gehoord.” En wat zegt u van de meer dan 2.000.000 Jehovah’s Getuigen die in praktisch ieder land ter wereld te vinden zijn en die toch in geen enkel conflict van de naties betrokken zijn? Een rooms-katholieke non die in een Portugees katholiek missietijdschrift over Jehovah’s Getuigen in Mozambique schreef, zei: „Wat zou het een andere wereld zijn als wij allemaal op een ochtend zouden ontwaken met het vaste besluit nooit meer de wapens op te nemen, wat de consequenties ook zijn en om welke reden dan ook, net zoals Jehovah’s Getuigen!” De mens kan dus wel degelijk in vrede leven. Maar waarom zijn er dan oorlogen?
Waarom zijn er oorlogen?
Op het eerste gezicht lijken er verscheidene redenen te bestaan. Voor de betrokken landen schijnen ze op het moment aannemelijk. Er zijn oorlogen gestreden over grenskwesties. Werkelijke of ingebeelde angst voor economische achterstelling ligt ook vaak aan oorlogen ten grondslag. Dit schijnt een van de redenen te zijn waarom Japan voor de Tweede Wereldoorlog zijn expansie in Mantsjoerije begon. De Verenigde Staten maakten in 1929 een grote depressie door. De daaruit geboren politiek van nationalistisch protectionisme van de VS en de andere handelspartners vormde een factor in Japans beslissing zijn invloed naar nabijgelegen landen te gaan uitbreiden en zijn economisch potentieel te vergroten.
Nationalisme, vooroordelen, onrechtvaardigheden en communicatiestoornissen zijn de oorzaak geweest van weer andere conflicten. Maar al te vaak hebben legers de orders uitgevoerd van leiders, zoals Hitler, Napoleon en Alexander de Grote, die een bovenmatig verlangen naar persoonlijke roem en eer koesterden.
Maar kunnen wij in aanvulling op deze direct voor de hand liggende redenen wellicht in de Schrift uitspraken vinden over de fundamentele oorzaken van oorlog? De bijbel laat zien dat de mens zelf de kern van het probleem vormt. Heel terecht wordt vaak gezegd dat oorlogen niet worden veroorzaakt door kanonnen, tanks en bommen, maar door mensen die — laat dat eraan toegevoegd worden — zelfzuchtig zijn. Vervang bij de mens zulke zelfzuchtige houdingen van vooroordeel, haat en jaloezie door liefde, medegevoel en vergevensgezindheid, en het zou ons het einde brengen van oorlogen alsook van alle andere vormen van strijd. Jezus zei: „Uit het hart komen . . . goddeloze overleggingen, moord.” — Matth. 15:19.
Maar waarom vertoont de mens deze gebreken? Horen deze dingen bij de menselijke aard — is hij zo gemaakt? Neen. De bijbel toont dat God de mens goed, volmaakt heeft geschapen. Zoals Prediker 7:29 verklaart: „Zie! Slechts dit heb ik gevonden, dat de ware God de mensheid oprecht heeft gemaakt, maar zijzelf hebben veel plannen bedacht.” Pas nadat de mensen onafhankelijkheid van God en zijn bestuur hadden gezocht en daardoor hadden gezondigd, begonnen zich zelfzuchtige gedachten en verlangens in hun geest en hart te vormen. Deze leidden vervolgens tot boosheid, strijd en oorlog. — Gen. 4:5.
De bijbel noemt nog een factor die tot oorlog bijdraagt, wanneer hij in 1 Johannes 5:19 verklaart : „De gehele wereld ligt in de macht van de goddeloze.” De goddeloze, Satan de Duivel, heeft een diepgaande invloed op ’s mensen geschiedenis en oorlogen gehad. Het is zijn wens geweest alle mannen en vrouwen af te keren van Gods heerschappij. En oorlog heeft dat doel goed gediend. Werkend via degenen die de publieke opinie vormen en bespelen, heeft Satan met succes volken weten op te hitsen tot oorlogen met hun godonterende gevolgen.
De bijbel wijst ook op het ontbreken van een sterke, universeel erkende regering als een factor die tot conflicten bijdraagt. De geleerde Isaac Asimov zei: „De internationale samenwerking moet de vorm aannemen van een wereldregering die voldoende effectief is om de noodzakelijke beslissingen te nemen en door te voeren, en individuele naties zouden noch het recht noch de macht moeten hebben daartegen in verzet te komen.”
Maar toont de huidige organisatie van de Verenigde Naties niet een aanzet tot juist zo’n wereldregering? Neen, omdat alle lidstaten hebben vastgehouden aan hun eigen nationale soevereiniteit en hebben geweigerd volledige macht aan de Verenigde Naties over te dragen. Het lijkt er meer op dat de VN louter een forum voor discussie over politieke geschillen is dan dat ze een centrale regering vormt waaraan allen zich onderwerpen. Bij onderlinge conflicten van haar lidstaten heeft ze niet meer kunnen doen dan een afkeurende vinger opheffen en ze blijkt maar weinig macht te bezitten om de oorlog te stoppen. De VN is niet de noodzakelijke wereldregering.
En de oorlogen in de bijbel dan?
Vele van de oorlogen die in de bijbel worden genoemd, schijnen door God te zijn goedgekeurd. Waarom is dat? Wanneer wij nauwkeurig onderzoeken welke oorlogen Gods ondersteuning hadden, zullen wij ontdekken dat het gevallen waren dat God zijn recht als Universeel Soeverein uitoefende. Als de „Rechter van de gehele aarde” heeft hij beslist het recht goddeloosheid en immoraliteit van de aarde te verwijderen (Gen. 18:25). Soms heeft Jehovah natuurverschijnselen als een watervloed en aardbevingen gebruikt om dit te bewerken, terwijl hij bij andere gelegenheden bepaalde natiën als zijn scherprechters heeft laten optreden. — Gen. 6:5-8; Num. 31:3.
Wij zien dit in het bijzonder in het geval van de natie Israël. Zij kregen van God het bevel bepaalde afstammelingen van Kanaän uit het Beloofde Land te verwijderen. Mozes zet de reden hiervoor duidelijk in Deuteronomium uiteen wanneer hij daar zegt: „Het [is] om de goddeloosheid van deze natiën . . . dat Jehovah ze van voor uw aangezicht verdrijft.” Halley’s Bible Handbook verklaart op bladzijde 161 over deze mensen: „De Kanaänieten aanbaden door zich bij wijze van religieuze rite voor het aangezicht van hun goden aan immorele uitspattingen over te geven; en bovendien door hun eerstgeborenen te vermoorden, als een offer aan deze zelfde goden. Het schijnt dat het land Kanaän grotendeels een soort Sodom en Gomorra op nationale schaal was geworden. . . . Had een beschaving van een dergelijke afschuwelijke vuilheid en wreedheid het recht nog langer te bestaan? . . . Archeologen die opgravingen doen in de ruïnes van Kanaänitische steden, verbazen zich erover dat God hen niet nog eerder vernietigde.”
Het is belangwekkend dat de bijbel laat zien dat Jehovah binnenkort opnieuw zijn autoriteit als Hoogste Soeverein van het universum zal doen gelden en alle huidige overtreders van zijn morele wetten zal ombrengen. — 1 Kor. 10:11, 12; 2 Thess. 1:6-9.
Welke hoop bestaat er op een wereld zonder oorlog?
De bijbel spreekt over Jehovah als „de God die vrede geeft” (Rom. 15:33). Aangezien alle menselijke inspanningen voor vrede zo triest zijn geëindigd, doen wij er goed aan te beschouwen wat Jehovah zich ten aanzien van vrede voorneemt.
De vrede die God aanbiedt, is niet gebaseerd op vrees voor het aantal raketten van de tegenpartij of op wederzijdse vredesverdragen. De bijbel laat zien dat zijn weg tot vrede begint met onderwijs, met het teweegbrengen van een werkelijke verandering in ’s mensen gedachten en houdingen die aan het probleem ten grondslag liggen. Leiders van landen hebben reeds lang gebruik gemaakt van het medium van onderwijs om hun jeugd zover te krijgen dat ze hen volgde in de oorlog. Mitsoei Sansjiro, die 12 jaar in het Japanse leger in Mantsjoerije heeft gediend, en die nu een christelijke getuige van Jehovah is, herinnert zich hoe hij vanaf zijn eerste schooljaar totdat hij van school kwam, onderwijs kreeg in Sjoesjin of „ethiek”. Tijdens hun „ethiek”-lessen werd hun onderwezen dat het een grote eer was om hun leven voor hun land en keizer te geven. Jehovah daarentegen zal zijn volk onderwijzen in de wegen van vrede. Jesaja 54:13 luidt: „Al uw zonen zullen door Jehovah onderwezen personen zijn, en de vrede van uw zonen zal overvloedig zijn.”
Door studie van de bijbel leren vele christenen de wegen van vrede na te volgen. Eén Japanse man vertelt hoe hij van een actief revolutionair in een vredelievende christen veranderde als gevolg van nu juist zo’n studie. Op de universiteit las hij de bestseller Tosji Ronri of „Stadslogica” die in detail liet zien hoe de samenleving in steden verwordt. Hij liet zichzelf in opwinding brengen door toespraken en boeken die hij las over existentialisme, communisme en andere radicale filosofieën.
Hij was van mening dat hij iets moest doen om een verandering tot stand te brengen. Ten slotte sloot hij zich aan bij het ultraradicale „Rode Leger” en nam zelfs de leiding in activiteiten van deze groepering. Hun doel was door een gewelddadige revolutie een verandering in de regering tot stand te brengen en haar te vervangen door een nieuwe proletarische maatschappij. Mettertijd raakte hij echter teleurgesteld door de onderlinge twisten en zelfs moord op dissidenten binnen de groep, alsook het verwonden van zo veel onschuldige burgers om hun doeleinden te bereiken. Hij verliet de groep en begon later een bijbelstudie met Jehovah’s Getuigen. In de boodschap van de bijbel vond hij waarnaar hij had gezocht, de basis voor ware vrede en hoop op een betere wereld. Hij zag ook de uitwerking die het vredesonderwijs reeds onder Jehovah’s Getuigen had teweeggebracht. Nu besteedt hij er met zijn vrouw en drie kinderen iedere maand vele uren aan anderen over Gods voornemen van vrede te vertellen.
De behoefte aan een centrale wereldregering waaraan iedereen zich bereidwillig onderwerpt, is reeds lang herkend als een sleutelfactor in alle inspanningen voor wereldvrede. De wens om die regering op te richten heeft ten grondslag gelegen aan de inspanningen van heel wat wereldveroveraars, alsook aan de oprichting van de Verenigde Naties.
Het bijbelboek Daniël laat zien dat Jehovah zo’n wereldregering zal oprichten en daartoe alle huidige verdeeldheid veroorzakende vormen van heerschappij zal vernietigen. In Daniël 2:44 staat: „In de dagen van die koningen zal de God des hemels een koninkrijk oprichten dat nooit te gronde zal worden gericht. . . . Het zal al deze koninkrijken verbrijzelen en er een eind aan maken, en zelf zal het tot onbepaalde tijden blijven bestaan.”
Die wereldregering van God zal enkele hoogst noodzakelijke veranderingen teweegbrengen ten einde vrede tot stand te brengen. Ze zal alle wapentuig vernietigen (Jes. 2:4; Ps. 46:8, 9). Ze zal alle nationale grenzen verwijderen, waardoor een gelijkmatige en redelijke verdeling van de wereldbevolking en haar rijkdommen mogelijk wordt. Ze zal één universele taal voor allen mogelijk maken — een probleem dat reeds lang een barrière voor wereldvrede is. Die regering zal een klimaat scheppen waarin de mens tot vrede met zijn Schepper kan terugkeren en tot volmaaktheid in geest en emoties, allemaal factoren die van essentieel belang zijn voor een ware, blijvende vrede. — Zef. 3:9; Openb. 21:3, 4; 22:2.
Maar is dat alles niet wat utopistisch? Zullen er geen personen zijn die niet zullen willen samenwerken en zich niet zullen voegen naar deze vrede handhavende en vrede afdwingende wereldregering door God? Dat is een heel reële mogelijkheid en de bijbel bespreekt die ook. Zelfs nu tonen velen een sterke neiging om toe te geven aan overgeërfde onvolmaaktheden en weerstand te bieden aan de gedachte dat de mens Gods recht om te regeren moet erkennen en zijn wetten moet gehoorzamen. Zoals eerder in dit artikel is aangetoond, zal Jehovah opnieuw zijn rechten als Schepper en Soeverein uitoefenen en deze opstandelingen verwijderen, nadat hij hen voldoende tijd heeft toegestaan om zijn voornemen te leren kennen en er gunstig op te reageren. Dit is een noodzakelijke voorwaarde om de belangen te beschermen van degenen die werkelijk blijvende vrede willen. Psalm 37:10, 11 zegt: „Nog maar een korte tijd en de goddeloze zal er niet meer zijn . . . De zachtmoedigen daarentegen zullen de aarde bezitten, en zij zullen inderdaad hun heerlijke verrukking vinden in de overvloed van vrede.”
Hoe gelukkig kunnen wij zijn dat de bijbel toont dat wij in onze tijd de vervulling van deze prachtige beloften zullen beginnen te zien. God zelf zal spoedig alle aanstichters en ondersteuners van oorlog verwijderen. Wat een onuitsprekelijke vreugde! De eeuwenoude droom zal vervuld worden! Er zal ware vrede zijn, vrede die blijvend is! Gods wil is absoluut zeker. Zullen wij ons eraan onderwerpen? Dit is voor een ieder van ons een individuele keus. Zoals Gods Woord verklaart: „Ik [heb] u het leven en de dood . . . voorgelegd, de zegen en de vervloeking; en gij moet het leven kiezen, opdat gij moogt blijven leven, gij en uw nageslacht.” — Deut. 30:19: Joz. 24:15.
[Inzet op blz. 6]
Lidstaten hebben hun macht niet volledig aan de VN willen overdragen. Bij conflicten heeft ze weinig macht gehad om oorlog te stoppen
[Inzet op blz. 8]
De behoefte aan een centrale wereldregering is reeds lang herkend als een sleutelfactor voor wereldvrede. De wereldregering van God zal de noodzakelijke veranderingen teweegbrengen
[Inzet op blz. 9]
Gods weg tot vrede begint met onderwijs, dat een werkelijke verandering in ’s mensen houding teweeg zal brengen
[Illustratie op blz. 5]
In een door oorlogen verscheurde wereld worden door het vredige Hirosjima Park in Japan de woorden voor de geest geroepen van Psalm 37:10, 11: „Nog maar een korte tijd en de goddeloze zal er niet meer zijn . . . De zachtmoedigen daarentegen zullen de aarde bezitten, en zij zullen inderdaad hun heerlijke verrukking vinden in de overvloed van vrede.”
[Illustratie op blz. 6]
Symbool van natiën die hun zwaarden tot ploegscharen slaan — VN-gebouw
[Illustratie op blz. 7]
Vredespark, Nagasaki. Japan, symbool van ’s mensen smeekbede om vrede