Een blik op de wereld
Zuivering in Egypte
◆ Slechts een paar dagen voor zijn dood sprak de Egyptische president Anwar Sadat een krachtige veroordeling uit over wat hij „sektarische scheurmakerij” noemde, die de nationale eenheid bedreigde. In 1981 hebben conflicten tussen de islamitische meerderheid en de koptische minderheid in Egypte zo’n 70 levens geëist. Volgens een verslag in Newsweek ’doelde president Sadat in hoofdzaak op de Moslim Broederschap, een islamitische oplevingsbeweging die een terugkeer tot de heilige wet van de koran eist’. Maar ook de Koptische Kerk kwam onder vuur vanwege haar „geest van haat, bitterheid”. De regering nam doortastende maatregelen, waaronder de arrestatie van 1536 religieuze activisten, de verbanning van de Koptische patriarch Shenouda III en het onder staatstoezicht stellen van 40.000 moskeeën om ervoor te zorgen dat „er geen religie in de politiek is en geen politiek in religie”.
„Een redactiefout”
◆ Volgens een profetie in het Boek van Mormon zouden Indianen „blank en aangenaam” worden als zij zich bij de Kerk der Mormonen zouden aansluiten. De mormonen geloven dat de donkere huid van de Indianen een door God aan hun voorvaders opgelegde vloek was, welk opgeheven zou worden als zij mormonen werden. Maar in 1978 kondigde de president van de Kerk, Spencer Kimball, „een openbaring van God” aan, waarop de kerk „een racistische leerstelling die het negers onmogelijk maakte het priesterambt te bekleden, opdoekte”, aldus een recent verslag in de New York Times. Derhalve luidt de bewuste passage in een nieuwe uitgave van het Boek van Mormon nu „zuiver en aangenaam”. Een kerkelijke functionaris zei dat „het woord ’blank’ een redactiefout was en dat [Joseph] Smith bedoeld had dat in de profetie het woord ’zuiver’ was gebruikt”.
Oorsprong van verjaardagen
◆ De Duitse Schwäbische Zeitung wijdde onlangs in haar supplement een beschouwing aan verjaarsgebruiken, opmerkend dat ze „ver in de geschiedenis teruggaan”. Het artikel zegt erover: „Hun oorsprong ligt in het rijk van de magie en de religie. Gebruiken zoals het feliciteren, het geven van geschenken en het vieren van een verjaarsfeest — compleet met brandende kaarsen — hadden in oude tijden ten doel de jarige persoon te beschermen tegen demonen en zijn veiligheid voor het komende jaar te verzekeren. . . . Nog in de vierde eeuw verwierp de christenheid het vieren van een verjaardag als een heidens gebruik.”
„Meerderheid” of minderheid?
◆ Volgens een recente enquête van Associated Press en NBC News hebben steeds minder mensen in de VS vrede met de rol die religie in de politiek speelt. Van de 1601 geïnterviewde volwassenen vond 66 procent dat kerken en geestelijken zich buiten de politiek moesten houden. Met betrekking tot groepen zoals de Moral Majority (Morele Meerderheid), „die geld bijeenbrengen en campagnes voeren voor conservatieve kandidaten en doelstellingen”, onthulde de enquête dat het aantal mensen dat zich in ongunstige zin over hen uitliet, drie en een half maal zo groot was als het aantal dat er gunstig over dacht. Er bleek ook dat bij protestantse „wedergeboren christenen” en bij „degenen die zeiden in politiek geïnteresseerd te zijn, minder vaak een gunstige mening [over de groep] bestond”.
Een „gat” in de hemel
◆ Astronomen van drie grote observatoria hebben in de kosmos een gebied ontdekt met een breedte van ongeveer 3000 maal de Melkweg, dat volkomen leeg is — een reusachtig „gat”. Het is verreweg het grootste „gat” van dien aard dat ooit ontdekt is, en het beslaat ongeveer één procent van het hele waarneembare universum. Een van de astronomen zei dat het fenomeen „buitengewoon moeilijk te begrijpen is” omdat volgens de theorie van de ’oerknal’ „de verdeling van materie en snelheid in het universum gemiddeld genomen in alle richtingen homogeen is”, meldt de New York Times. De ontdekking vormt een ernstige uitdaging voor de huidige opvattingen, en naar verluidt zullen ze herzien moeten worden.
Pijnlijke emoties
◆ Veel mensen beseffen niet dat de oorzaak van hun pijnen wel eens emotioneel kan zijn, bericht Rene Cailliet, een hoogleraar en voorzitter van de vakgroep voor medische revalidatie aan de universiteit van Zuid-Californië. Dr. Cailliet gelooft dat er miljoenen worden besteed aan pogingen om pijngevoelens te verlichten die in werkelijkheid worden veroorzaakt door onplezierige ervaringen in de menselijke betrekkingen. „Soms manifesteert de psychische spanning zich in een gespannenheid van de nekspieren. Sommige slachtoffers hebben dit soort pijn in de rug. Anderen krijgen een maagzweer, migraine of een hartaanval. Weer anderen hebben dan hier, dan daar pijn, of op verschillende plekken tegelijk.” Hij merkte op dat het in dergelijk gevallen moeilijk is een diagnose te stellen, en voegt eraan toe: „Vele patiënten zullen niet graag toegeven dat hun pijn veroorzaakt wordt door woede, bezorgdheid of depressiviteit die met hun werk of huiselijke omstandigheden te maken heeft. Ze geven liever een oude of vermeende kwaal de schuld van hun pijn.”
Vloot van Koebilai Chan gevonden
◆ Het hoofd van een Japanse bergingsexpeditie gelooft dat duikers de resten hebben gevonden van de invasievloot van de militaire aanvoerder Koebilai Chan. Deze vrome boeddhist, kleinzoon van Djingiz Chan, was de eerste keizer van de Mongoolse Juan dynastie. Zijn vloot probeerde 700 jaar geleden Japan te veroveren, maar taifoens vernietigden 1000 van de 4400 oorlogsschepen. Torao Mozai, leider van de bergingsexpeditie, zegt dat duikers zoveel fragmenten van aardewerk en met mosselen bedekte wapens hebben geborgen, dat ze „tien grote koffers zouden vullen”. De resten van 72 houten scheepsrompen liggen nog op de bodem van de zee, vlak voor de kust van Japan. „Er bestaat geen twijfel over dat wij de resten van de vloot van Koebilai Chan hebben gevonden”, verklaarde hij. „Wat ons nu te doen staat, is redden wat er te redden valt, voordat alles voorgoed verloren is.”
Ernstige droogte in Namibië
◆ De noordwestelijke streken van Zuidwest-Afrika (Namibië) bevinden zich in de greep van een ernstige droogte. Een van deze gebieden is Damaraland, dat in plaats van de vroegere 60.000 stuks vee er nog slechts 10.000 telt. Ongeveer de helft van de dieren is van de honger gestorven. In het naburige Kaokoland bedraagt het verlies aan vee naar schatting 100.000 stuks. Er zijn ook mensen omgekomen ten gevolge van ondervoeding. In minder dan vier maanden hebben de autoriteiten de karkassen verzameld en verbrand van meer dan 700 wilde dieren, waaronder zebra’s, koedoes, spiesbokken, springbokken, olifanten, giraffen, een rinoceros en een baviaan. Een boer in het district Kamanjab zei: „We hebben nog nooit zo’n droogte gehad, zelfs de grote droogte van 1933 is hiermee niet te vergelijken.”
Tienerschutters
◆ Niet alleen zijn veel tieners tegenwoordig snel bereid de trekker over te halen, maar het kan hun ook in het geheel niet schelen of zij iemand van het leven beroven of zelf het leven verliezen. Dat schijnt de indruk te zijn die de meeste kijkers overhielden aan de CBS tv-documentaire ’Moord volgens tienerstijl’ die vorig jaar september in de VS te zien is geweest. „Waarom moet je gaan vechten . . . vies en bezweet raken, scheuren in je kleren krijgen . . . als je gewoon maar even je vinger hoeft te bewegen en de trekker overhalen. . . . Pang, pang, en ik heb die sukkel”, legt één knaap uit. In het besef dat hij ook zelf die „sukkel” zou kunnen zijn, was de opmerking van een ander joch, redenerend dat er weinig te verliezen is: „Je gaat toch maar één keer neer.”
Waarom slechts één zaadcel?
◆ Wanneer eenmaal in een eicel één zaadcel is binnengedrongen, zullen al die andere duizenden zaadcellen eromheen zich afkeren. Maar waarom? Bij onderzoek aan de eicel van de zeeëgel hebben geleerden ontdekt dat het membraan van de eicel gewoonlijk een negatieve elektrische spanning van -70 millivolt heeft. Zodra een zaadcel het membraan binnendringt, springt die spanning naar +20 millivolt en blijft ongeveer een minuut op dat niveau. De positieve spanning stoot de zaadcellen af en dat tijdsinterval geeft de eicel net genoeg tijd om een sterkere barrière tegen de zaadcellen op te bouwen. Het verschijnsel is ook bij andere soorten waargenomen. Hoe de eicel in een fractie van een seconde deze elektrische verandering aanbrengt en hoe ze de andere zaadcellen afwendt, is de geleerden nog een raadsel.
Gehuwden leven langer
◆ Een 12 jaar durend onderzoek waarbij 4000 personen van 18 en ouder betrokken waren, die na de dood van hun huwelijkspartner ongetrouwd waren gebleven, onthult dat „weduwnaren vroeger sterven dan gehuwde mannen van gelijke leeftijd en ras en vergelijkbare woonomstandigheden”, zo bericht Science News. „Weduwen echter bleken een jaarlijks sterftecijfer te hebben dat niet te onderscheiden was van hun gehuwde tegenhangsters.” Maar het hogere sterftecijfer van de weduwnaars treedt pas enkele jaren na de dood van de partner aan het licht, hetgeen erop duidt dat het ’meer de afwezigheid van zijn echtgenote dan het onmiddellijke trauma van haar dood is, wat de gezondheid van een man aantast’. De onderzoekers verklaren dit uit het feit dat een huwelijkspartner niet alleen de noodzakelijke ondersteuning biedt tegen de dagelijkse spanningen, maar ook gedurende een medische crisis. Maar waarom worden vrouwen niet beïnvloed door het verlies? Andere studies duiden erop dat ’vrouwen om te beginnen al beter zijn toegerust om in leven te blijven’.