Onderscheidt u de betekenis van wat u ziet?
GEEN NATUURLIJKE GENEGENHEID
VINDT u het niet heel natuurlijk dat mensen genegenheid hebben voor personen die hun nauw verwant zijn — voor hun broers en zusters, hun ouders, hun huwelijkspartner en hun kinderen? Kleine kinderen vinden het zelfs heel gewoon om iedereen genegenheid te tonen, of het nu wel of niet familie betreft.
Maar onze huidige wereld is echt niet overmatig gezegend met liefde en genegenheid. Buren beziet men met onverschilligheid, vreemden worden behandeld met een houding van „je laat me koud”, en de natuurlijke genegenheid die wij binnen de familie en in de nog nauwere kring van het gezin verwachten aan te treffen, is maar al te vaak niet aanwezig. Waarom?
Natuurlijke genegenheid voor kinderen
In voorbije eeuwen speelden kleine meisjes met poppen en zagen ernaar uit ’als ze groot waren, echt een kindje te hebben’. Het moederschap was iets natuurlijks. Men was van mening dat vrouwen een „moederlijk instinct” bezaten. Een recentelijk in Frankrijk uitgegeven boek valt deze zienswijze echter aan en beweert dat dit eenvoudig een mythe is die door mannen is bedacht om zich van de onderworpenheid van de vrouw te verzekeren.
Kennelijk zijn vele vrouwen het daar tegenwoordig mee eens. Andere belangen winnen het gemakkelijk van de genegenheid die zij voor kinderen kunnen opbrengen — zowel voor als na de geboorte. En hoewel deze vrouwen wellicht erg overstuur raken wanneer zij iemand een kind zien mishandelen, vinden zij het in het geheel niet iets om over van streek te zijn dat in vele landen abortus praktisch op verzoek kan plaatsvinden. Maar is abortus niet kindermishandeling in de allerergste vorm?
In onze 20ste eeuw is natuurlijke genegenheid voor kinderen zo sterk afgenomen, dat een Zwitserse krant, Weltwoche-Report, onlangs verklaarde: „De eeuw waarvan 79 jaar geleden Ellen Keya verkondigde dat het de eeuw van het kind zou worden, zou ten slotte wel eens de eeuw van het mishandelde kind kunnen blijken te zijn. Over de hele wereld kan een schrikbarende toename in mishandeling van kinderen waargenomen worden . . . Behalve fysieke, lichamelijke wreedheid is er ook geestelijke wreedheid, die al even erg kan zijn.”
Het kwaad dat met een dergelijke kindermishandeling wordt aangericht — fysiek of geestelijk — kan later terugkeren en de ouders die nu schade aanrichten, achtervolgen. Stel u voor hoe een vader, weinig geneigd zijn kinderen enig blijk van natuurlijke genegenheid te schenken, zich gevoeld moet hebben toen zijn zoon uit huis ging om te gaan studeren en bij die gelegenheid vertelde dat ’als hij zijn leven over kon doen, hij het dan als een teddybeer zou willen proberen — zodat hij dan nog eens iemands armen om zich heen kon voelen’.
Wat is er met de natuurlijke genegenheid gebeurd?
Natuurlijke genegenheid tussen huwelijkspartners
Wanneer jonge mensen thuis niet de natuurlijke genegenheid ontvangen waarnaar zij hunkeren — en die zij verdienen — zouden zij die wel eens ergens anders kunnen gaan zoeken. Dit verklaart misschien ten dele waarom in sommige landen het aantal tienerhuwelijken of ook het aantal personen die zonder huwelijk samenleven, in stijgende lijn is.
Maar vinden deze jonge mensen, nu zij elkaar dan hebben, de natuurlijke genegenheid die zij thuis hebben gemist? Sommigen inderdaad, maar het feit dat honderdduizenden later scheiden of uiteengaan, bewijst duidelijk dat genegenheid tussen hen niet altijd zo natuurlijk is als verwacht werd.
En hoeveel voorbeelden zijn er niet dat de man of de vrouw fysiek geweld jegens zijn of haar partner gebruikt. Een nieuwsblad schreef onlangs: „Voor de 19de-eeuwse componist John Howard Payne was thuis het dierbaar tehuis — Home Sweet Home. In het Amerika van thans is het maar al te vaak een strijdperk waar wordt gesmeten, geslagen, gestompt, geschopt, geschreeuwd en gepijnigd en waar doden vallen . . . jaarlijks ondergaan zo’n acht miljoen Amerikanen mishandelingen door leden van hun eigen gezin.”
Gegevens uit Engeland onthullen dat een van de acht moorden een kwestie is van mannen of vrouwen die hun eigen huwelijkspartner doden.
Dus alweer de vraag: Wat is er met natuurlijke genegenheid gebeurd?
Natuurlijke genegenheid voor bejaarde ouders
Als kleine kinderen groter worden, kan de natuurlijke genegenheid die de meesten van hen voor ouders en grootouders bezaten, verkoelen. Plotseling „hebben die oude mensen geen idee meer wat er omgaat” en zijn ze „hopeloos ouderwets”; ja, ze worden wat „te veel”. Maar al te vaak worden zij verbannen naar bejaardentehuizen of instellingen, niet altijd omdat dit noodzakelijk is maar omdat het beter uitkomt.
Met betrekking tot deze gang van zaken schreef een Zwitserse krant: „Tehuizen voor oude mensen zijn niet in de eerste plaats sociale instellingen maar vormen een weerspiegeling van ons sociale denken en gedrag. De wijze waarop wij onze bejaarden achting betonen — of misschien nalaten achting te betonen — onthult tot in welke mate wij praktische menslievendheid beoefenen. In de zogenoemde ’onderontwikkelde’ landen genieten oude mensen het hoogste respect. In deze landen vinden wij geen bejaardenhuizen, niet althans in die landen die nog niet overspoeld zijn met onze beschaving. In dit opzicht hebben wij nog iets te leren. Heel veel in feite.”
Nogmaals, hoe terecht de vraag: Wat is er toch met natuurlijke genegenheid gebeurd?
Waarom neemt de natuurlijke genegenheid af?
Gods oorspronkelijke voornemen was dat alle mensen tot één enkele verenigde menselijke familie zouden behoren waarbinnen genegenheid voor hem en voor elkaar alleen maar een natuurlijke zaak zou zijn geweest. Gods tegenstander, Satan de Duivel, verbrak deze eenheid destijds in de tuin van Eden en maakt tegenwoordig gebruik van elk mogelijk middel om Gods voornemen deze eenheid door zijn koninkrijk te herstellen, te dwarsbomen.
Vooral sinds de Eerste Wereldoorlog is de maatschappij door politieke en sociale onrust ontwricht. In vele landen worden materiële bezittingen boven menselijke betrekkingen gesteld. Morele en godsdienstige maatstaven zijn vaak zozeer achteruitgegaan dat men bijna kan zeggen dat ze zijn verdwenen. „IK” wordt steeds meer met hoofdletters geschreven — gij, de ander, met kleine letters. Al deze factoren hebben een diepgaande invloed op de gezinnen van nu.
Dat er steeds minder natuurlijke genegenheid wordt betoond, vooral binnen het gezin, is zoals de bijbel in 2 Timótheüs 3:1-5 uitlegt, een van de duidelijke bewijzen dat wij in de „laatste dagen” van dit samenstel van dingen leven. Een nieuwe-wereldmaatschappij van Gods maaksel zal spoedig in de plaats treden van de huidige maatschappij van mensen die ’geen natuurlijke genegenheid hebben’.
Verneem wat God vraagt van degenen die deel wensen uit te maken van die nieuwe-wereldmaatschappij. Sla acht op zijn vermaning in Spreuken 4:4: „Onderhoud mijn geboden en blijf leven.” Dan zult u inderdaad blijven leven en zult u kunnen leven in een tijd waarin het tonen van genegenheid voor personen die u na aan het hart liggen, de natuurlijkste zaak ter wereld zal zijn.
[Voetnoten]
a Ellen Key was een Zweedse schrijfster en opvoedkundige wier boek De eeuw van het kind (gepubliceerd in 1900 en vertaald in het Nederlands in 1903) haar wereldberoemd heeft gemaakt.