Een blik op de wereld
„Subtiele eigenschap van menselijke melk”
◆ Gedurende de afgelopen vijftien jaar is er heel wat onderzoek verricht waaruit is gebleken dat de voedingswaarde van moedermelk verre superieur is aan die van kunstvoeding. Maar de voordelen op het gebied van de voedingswaarde zijn niet de enige. Het Britse tijdschrift New Scientist bericht bijvoorbeeld: „Er is een subtiele eigenschap van menselijke melk waarmee geen enkele flesvoeding zou kunnen wedijveren. De moedermelk die wordt geproduceerd als een baby met een voeding begint, heeft namelijk een totaal andere samenstelling dan die welke hij aan het eind van die voeding krijgt. In de loop van een vijftien minuten durende voeding wordt bij menselijke melk de hoeveelheid vet vijfmaal zo groot, terwijl de hoeveelheid eiwitten bijna verdubbelt. Barbara Hall, die verbonden is aan het Londense Nuffield Institute of Comparative Medicine en daar met medewerking van zogende moeders een onderzoek heeft verricht, veronderstelt dat deze veranderingen deel uitmaken van een mechanisme om de eetlust van de baby te regelen. Naarmate de melk tegen het einde van een voeding aan één borst geconcentreerder wordt, wordt de honger van de baby gestild en houdt hij op met zuigen. . . . Zo’n mechanisme voor het regelen van de eetlust . . . kan niet verwezenlijkt worden met de uniforme samenstelling van flesvoeding.”
Gevaren van pruimtabak
◆ Aangespoord door een niet verslappende advertentiecampagne die suggereert dat tabak op een of andere manier „veiliger” is als ze niet wordt gerookt, is het gebruik van pruimtabak in de Verenigde Staten, vooral onder jonge mannen, toegenomen. Een Amerikaans tijdschrift voor tandheelkunde, The Journal of the American Dental Association, zegt hierover: „De advertenties suggereren dat de tabaksprodukten die niet worden gerookt, ’veilig’ zijn. Dat zijn ze niet.” Behalve nicotine-afhankelijkheid noemt het artikel de volgende mogelijke gevaren: „Van tabaksprodukten die niet bestemd zijn om gerookt te worden, is aangetoond dat ze kanker kunnen veroorzaken van de mondholte, de keelholte, het strottehoofd en de slokdarm. Een onderzoek van de medische en tandheelkundige literatuur heeft 646 gevallen opgeleverd van kanker die rechtstreeks in verband staat met tabak die niet werd gerookt. Het pruimen van tabak kan duidelijke effecten teweegbrengen aan de zachte en harde weefsels van de mond, waaronder een slechte adem, verkleurde tanden en restauraties, buitengewone afslijting (uitschuring) van de incisale en occlusale vlakken van de tanden en kiezen, afgenomen smaak- en reukzin, terugtrekken van het tandvlees, een vergevorderde periodontale vernietiging van de zachte en harde weefsels, erytheem van de zachte weefsels, leukoplakie en kanker.”
Russisch synthetisch bloed
◆ Gedurende de afgelopen paar jaar is door wetenschapsmensen in verscheidene landen een synthetisch bloedvervangingsmiddel ontwikkeld en bij een klein aantal patiënten in Japan en de Verenigde Staten toegepast. Onlangs bracht het in de Sovjet-Unie verschijnende tijdschrift Sputnik het volgende verslag uit: „Hematologen zijn tot de conclusie gekomen dat koolstoftetrafluoriden de beste bloedvervangingsmiddelen zijn. Deze organische verbindingen hebben unieke eigenschappen: enerzijds zijn ze biologisch inert, en dus onschadelijk; anderzijds lossen gassen, inclusief zuurstof, er goed in op. Door koolstoftetrafluoriden te mengen met laagmoleculaire chemische verbindingen kan men een emulsie verkrijgen met deeltjes die kleiner zijn dan één tiende van een micron. Deze deeltjes kunnen worden beschouwd als een ’model’ van de erytrocyten — de rode bloedlichaampjes. . . . Moskouse hematologen hebben een nieuw preparaat weten te verkrijgen, dat zij perfluorbutylamine noemen. Proeven bij dieren hebben de werkzaamheid ervan bevestigd. Volgens de geleerden heeft dit nieuwe bloedvervangingsmiddel misschien zelfs een stimulerende uitwerking op de reacties waarmee het lichaam zich beschermt en herstelt.”
Een van haar effect beroofde therapie
◆ Er is een onderzoek verricht aan 112 personen die voor longkanker werden behandeld. Van dat aantal stopten er twintig met roken voordat zij vernamen dat zij longkanker hadden, 35 stopten toen zij de diagnose hoorden, maar 57 patiënten bleven tijdens de behandeling roken. Degenen die met roken gestopt waren voordat zij de diagnose hoorden, bleven gemiddeld het langst in leven, gevolgd door degenen die stopten met roken ten tijde van de diagnose. Maar degenen die bleven roken, schenen de therapie als het ware tegen te werken, want geen van hen bleef meer dan 96 weken in leven zonder opnieuw verschijnselen van de ziekte te krijgen. Maar zes van degenen die met roken stopten, zijn 103 tot 220 weken nadat de therapie begon, nog vrij van de ziekte. „Op grond van deze analyse”, zei The Journal of the American Medical Association, „komen wij tot de conclusie dat voortgaan met roken gedurende de behandeling samengaat met een slechte prognose voor patiënten met small cell [door kleine cellen gekenmerkte] longkanker.” — Vol. 244, no. 19, blz. 2175, 2179.
Kerk „zonder koers”
◆ Op een bijeenkomst in Inverness zei Jim Salmond, een geestelijke van de Schotse Kerk, volgens The Scotsman: „De Kerk is een monsterlijk gezwollen Toren van Babel geworden, groot gemaakt en opgeblazen door een minderheidsgroep van predikanten die noch namens God, noch namens de mens spreken, en wier deloyaliteit jegens het woord van God de Kerk theologisch gesproken steeds meer in de goot brengt.” Kerklidmaten, zo voegde hij eraan toe, willen een Kirk (Kerk) die weet waar ze staat en wat haar koers moet zijn. „Maar omdat de Kirk niet predikt en niet gelooft wat in de bijbel staat, schijnt ze nu niet veel meer voor te staan, om welke reden ze ook zonder koers is.”
Dieven met witte boorden
◆ Volgens een rapport van de FBI worden de banken in de Verenigde Staten van veel meer geld beroofd door misdadigers met een witte boord dan door roofovervallers. Het rapport toonde aan dat er gedurende de eerste zes maanden van 1980 3459 maal een bank werd overvallen, bij een bank werd ingebroken of een bank werd bestolen, waarbij de buit in totaal $22.100.000 (ruim ƒ 44 miljoen) bedroeg. Maar in diezelfde periode waren er 5174 gevallen van bankfraude en verduistering, wat de banken in totaal $103.300.000 (ruim ƒ 200 miljoen) kostte. Bankfraude en verduistering staan bijna bovenaan op de lijst van „witte boorden”-misdaden — ze worden slechts overtroffen door corruptie, gepleegd door staatsfunctionarissen en plaatselijke beambten.
Minder last van artritis?
◆ Er is veel gesproken over de voordelen voor de gezondheid die het met zich kan brengen wanneer men de hoeveelheid rood vlees in zijn dieet vermindert en meer voedingsmiddelen tot zich neemt die ruwe vezel en andere onverteerbare voedingsbestanddelen (ballaststoffen) bevatten. Een ander mogelijk voordeel werd genoemd door de Newyorkse arts Joseph Rechtschaffen. Sommigen van zijn patiënten die minder rundvlees gingen eten en meer voedingsvezel en ballaststoffen tot zich namen, zeiden dat zij minder last begonnen te krijgen van hun artritis. De dokter zette uiteen: „Het Amerikaanse dieet bevat zeer veel fosfor vanwege het rundvlees en de coladranken. De hoeveelheid calcium in het lichaam daalt wanneer [de opnamen van] fosfor toeneemt.” Hij is van mening dat „het niet meer gebruiken van cola en het bijna niet meer nuttigen van rundvlees verantwoordelijk kan zijn” voor de verbetering in de toestand van de artritispatiënten.
Precair voedselevenwicht
◆ „Het voeden van de wereld zal het komende jaar vergeleken kunnen worden met koorddansen zonder net”, zei The Wall Street Journal eind 1980. Er stond in: „Eén enkele misstap, zoals weer een zomer met slecht weer in de VS, zo zeggen deskundigen, zou voldoende zijn om het nummer uit zijn evenwicht te brengen, waardoor de hele wereld in een graantekort wordt gestort en sommige arme landen aan de rand van de hongerdood worden gebracht.” Hoewel de voedselproduktie de afgelopen paar jaar is gestegen, is het fundamentele probleem dat de voedselconsumptie zelfs nog sneller is toegenomen. De landbouwkundige John A. Schnittker uit Washington merkte op: „In de drie seizoenen die ons de grootste oogsten hebben opgeleverd die de wereld ooit heeft gehad, zullen wij een netto-achteruitgang hebben in de graanvoorraad van 56 miljoen ton.” En men verwacht voor 1981 een dieptepunt in de wereldgraanvoorraden zoals zich in vijf jaar tijd nog niet heeft voorgedaan, wanneer de consumptie opnieuw de produktie overtreft.
Sterftecijfers van Derde Wereld
◆ Nemen de sterftecijfers in de Derde Wereld nog steeds af? Nee, zegt het zesde rapport over de wereldgezondheidstoestand van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Sommige landen geven zelfs een stijging van het sterftecijfer te zien. Dit valt moeilijk te verklaren, zegt het WHO-rapport, „tenzij wij moeten veronderstellen dat de betreffende regeringen de problemen minder vastberaden aanpakken, of dat speciale omstandigheden (bijvoorbeeld intense armoede) een verdere verbetering van de gezondheid bijzonder moeilijk maken”.
„Grootste golf vluchtelingen”
◆ „De grootste golf vluchtelingen en ontheemden in de moderne tijd — veel groter dan die welke ontstond door de ontwrichtingen van de Tweede Wereldoorlog — zal dit jaar met ten minste twee miljoen personen toenemen”, aldus de Newyorkse Times Magazine. Dat brengt het totaal op 17 miljoen personen. Waardoor al deze mensen uit hun woonplaats verdreven worden? „Soms is het, zoals nu in delen van Oost-Afrika, de honger die de spooklegers [de vluchtelingen] op de been brengt”, zegt het verslag. „Vaker evenwel is het een andere van de Vier Ruiters uit de Apocalypse: oorlog. De geschiedenis van de afgelopen decennia laat zien dat oorlog vluchtelingen voortbrengt.” Het verslag voegde eraan toe: „Gedurende de laatste tien jaar is 90 procent van de kleine oorlogen in de derde wereld gestreden. Een decennium geleden kwam er in die delen van de wereld in totaal gemiddeld minder dan één nieuw conflict per jaar voor . . . Nu is dit 1,6 per jaar. . . . De derde wereld wordt dus steeds onstabieler, waardoor er steeds meer vluchtelingen bij komen.” — 23 november 1980, blz. 136, 138.
Oude zaden groeien
◆ Meer dan 100 jaar geleden begon de botanicus William Beal een experiment met plantezaden om te ontdekken hoe lang ze hun kiemkracht zouden blijven behouden. In de buurt van zijn laboratorium in East Lansing (Michigan, VS) begroef hij twintig flessen, elk met 1000 zaden van twintig plantenvariëteiten erin. Na vijf jaar groef hij een van zijn flessen op, plantte de zaden, en ze ontsproten. Dit deed hij iedere vijf jaar tot 1920, en hij ontdekte dat al zijn opgegraven variëteiten ontkiemden. Na zijn dood in 1924 zetten collega’s de experimenten iedere tien jaar voort. In 1980, meer dan 100 jaar later, werd weer een fles opgegraven en werden de zaden geplant. Negenentwintig zaadjes ontkiemden, hoewel er zes stierven. De 23 die verder groeiden, behoorden tot drie verschillende variëteiten.
Kinderen verkopen
◆ „Miljoenen gezinnen in de Derde Wereld gaan ertoe over hun kinderen te doden of te verkopen in slavernij of prostitutie om hun ongewenste nageslacht kwijt te raken”, zegt de Toronto Globe and Mail. Zo schreef de Engelse Guardian bijvoorbeeld dat de Britse strijder voor mensenrechten, Tim Bond, aan de Verenigde Naties vertelde dat er elke week in alleen al één stad in Zuidoost-Azië meer dan 500 kinderen in slavernij werden verkocht, en dat hijzelf voor $35 (ƒ 80) twee van die kinderen had gekocht om hen naar hun huis terug te brengen. Bovendien worden in de sloppen „van iedere grote stad” in Azië, Afrika en Latijns-Amerika ontelbare miljoenen kinderen op straat achtergelaten om voor zichzelf te zorgen, aldus mevrouw Page Wilson, een voormalig coördinatrice van het Bevolkings Crisis Comité in Washington. Volgens deskundigen is er voor deze deerniswekkende toestand geen verbetering in zicht omdat armoede, een van de belangrijkste oorzaken, toeneemt.