Samenwonen zonder huwelijk

„HET grootste voordeel van samenwonen zonder te trouwen is”, zei een 21-jarige studente, „dat je allebei weet dat het nog een hele tijd zal duren voordat je jezelf gevonden hebt, en je weet dat als je erg verandert, als je na een paar maanden of een paar jaar ontdekt dat je niet bij elkaar past, je geen definitieve verbintenis bent aangegaan.”

Steeds meer mensen zijn het met haar eens. Heeft zij gelijk? Is het beter samen te wonen dan te trouwen? Waarom gaan zovelen er eigenlijk toe over?

Enorme toename

Er is een buitengewone toename geweest in het aantal personen die samenwonen zonder te trouwen, dat wil zeggen, zonder dat zij ten overstaan van getuigen een verbintenis aangaan die zij op de juiste manier laten registreren. In de Verenigde Staten is dit aantal in zeven jaar tijd met 100 procent gestegen. In Japan is het aantal moeders wier huwelijk niet wettelijk geregistreerd was, in vijf jaar meer dan verdubbeld.

In Zweden lag het aantal ongehuwd samenwonenden in de jaren 1970 zo’n 35 procent hoger dan in de periode tussen 1950 en 1960. In Brazilië nam het aantal mensen die op die manier leven toe van omstreeks twee miljoen in 1970 tot dicht bij de vier miljoen thans.

Het is duidelijk dat er een enorme kentering is gekomen in de houding tegenover het huwelijk. Hoe komt dat?

Waarom zo populair?

Er zijn vele redenen voor aan te voeren. Een ervan is dat veel huwelijken een pijnlijke ervaring zijn, zoals blijkt uit het stijgende aantal echtscheidingen. Sommigen die een slecht huwelijk achter de rug hebben en daar emotioneel kapot van zijn, schrikken ervoor terug die stap nog eens te doen.

Gelegaliseerde abortus en zekerder methoden voor geboortenbeperking hebben een dergelijke levenswijze in veel landen gemakkelijker gemaakt. Ook de grotere tolerantie van de maatschappij voor de manier waarop mensen leven, maakt het gemakkelijker tot deze levenswijze over te gaan. En soms zijn er ook bepaalde financiële voordelen aan verbonden, zoals belastingwetten die voor alleenstaanden gunstiger uitvallen.

Er zijn ook innerlijke krachten aan het werk. Veel vrouwen in deze tijd vrezen door de man gedomineerd te worden. De vrees bestaat dat de verbintenis een dusdanige aanpassing vraagt dat de eigen identiteit eraan ten onder gaat. Vrouwen genieten thans ook grotere gelijkheid en velen van hen stellen meer belang in een carrière dan in het grootbrengen van een gezin. En dan is er nog de bezorgdheid dat een huwelijkspartner ten kwade zal veranderen.

Sommigen komen in opstand tegen hun ouders, of tegen een strenge morele gedragslijn. Anderen zoeken seksuele afwisseling zonder verantwoordelijkheid. Velen beschouwen het als een alternatief voor eenzaamheid. Een psychologische kant van de zaak is, dat sommigen van mening zijn dat het gevoel van persoonlijke mislukking niet zo groot is wanneer een stel „uiteengaat” als wanneer een huwelijk schipbreuk lijdt. En er zijn mensen die oprecht menen dat zij meer rekening met elkaar houden wanneer zij daar niet wettelijk toe verplicht zijn.

Brengt het samenwonen zonder getrouwd te zijn echter altijd het gevoel van vervulling en geluk dat men ervan verwachtte? Leidt het in het algemeen tot een betere levenswijze dan het huwelijk? Overweeg eens zorgvuldig het geval van een vrouw wier ervaring beslist geen uitzondering is onder degenen die deze levenswijze kiezen.