Een blik op de wereld
Verband tussen vet en borstkanker?
◆ Het aantal sterfgevallen ten gevolge van borstkanker „neemt evenredig toe met de hoeveelheid vet die men consumeert”, aldus een bericht van Canadian Press over opmerkingen door Dr. Kenneth K. Carroll, hoogleraar in de biochemie aan de universiteit van West-Ontario (Canada). Onderzoekingen bij vrouwen die uit Japan en Polen, landen met een laag kankersterftecijfer, naar Canada en de Verenigde Staten waren verhuisd, gaven een drastische stijging te zien in de frequentie van borstkanker nadat zij naar Noord-Amerika waren gekomen. Het feit dat er in Noord-Amerika meer vet wordt geconsumeerd, wordt als de oorzaak van de verandering gezien. Carroll, die als een van de belangrijkste onderzoekers op dat terrein wordt beschouwd, beweert dat het aantal sterfgevallen ten gevolge van borstkanker wel eens gehalveerd zou kunnen worden als de hoeveelheid vet die wordt geconsumeerd ook met 50 procent wordt verminderd.
Vervuiling meester geworden
◆ De eens dode rivier de Theems in Engeland is weer tot leven aan het komen nu de vervuiling die haar eens verstikte, verdwijnt. „Maar het ontbreken van verontreiniging was ook een aanmoediging voor minder aantrekkelijke levensvormen”, aldus de Londense Daily Mail. Het schijnt dat mosselen, zeepokken en andere kleine waterdieren een oorzaak van verstoppingen zijn in de watertoevoeropeningen en andere pijpen van fabrieken die gebruik maken van rivierwater. In hout borende, onder water levende schepselen zijn aan het werk gegaan in kaden en andere houten constructies. En het toenemende zuurstofgehalte van het water maakt dat metaalconstructies eerder gaan roesten. De succesvolle reiniging van de Theems „inspireert milieubeschermers over de hele wereld”, zo zegt een zoöloog die verbonden is aan het Natuurhistorisch Museum van Londen. „Maar wanneer je weer levensmogelijkheden schept, moet je zowel de destructieve als de goede organismen aanvaarden.”
Sluipmoordenaar uit 1914 sterft
◆ Er is nog maar één man in leven van de revolutionairen die in 1914 aartshertog Frans Ferdinand van Oostenrijk vermoordden, nu onlangs Cvetko Popovic op 85-jarige leeftijd is gestorven. De moord in Sarajevo (Joegoslavië) ontketende de Eerste Wereldoorlog. De enige die nu nog in leven is, de geschiedkundige Vasa Cubrilovic, is 83 jaar. Dit is weer een bewijs dat het „geslacht” van personen die deze gebeurtenissen zagen, nog niet verdwenen is, maar toch wel ten einde loopt. — Zie Matthéüs 24:3, 7, 34.
Cubaanse Getuige
◆ Onlangs verschenen er in de Boston Globe interviews met enkele Cubaanse vluchtelingen die ondergebracht zijn in het kamp bij Fort Chaffee (Arkansas, VS). Er werd een gezin geïnterviewd dat uit vier personen bestond en vanwege hun religie vervolgd was: „Het echtpaar zei dat hun kerk vijf jaar geleden was gesloten, maar dat zij hun religie in hun eigen huis bleven beoefenen. ’In Cuba is het zo dat als je niet met de regering samenwerkt, geen vrijwilligerswerk doet en een van Jehovah’s Getuigen bent, je geen goede baan kunt krijgen’, zei [Luis Ernesto] Fuerte, die taxichauffeur was.
Als hij solliciteerde, werd hem gevraagd of hij een religie had. Fuerte antwoordde dan bevestigend en kwam er dan, zo zei hij, niet meer voor in aanmerking. Op de vraag waarom hij niet over zijn religie loog, keek Fuerte heel verbaasd. ’Dat zou een leugen zijn, en de bijbel zegt dat je niet mag liegen’, zei hij.”
„Slimme” zalm
◆ Door de reusachtige uitbarstingen van de Mount St. Helens in de Amerikaanse staat Washington zijn grote hoeveelheden modder en puin terechtgekomen in bergstromen waarlangs normaal trekvissen naar hun paaigronden terugkeren. Biologen van de afdeling wildbeheer vreesden dat dit zou leiden tot ernstige verliezen onder de bekende quinnats. Maar „het schijnt dat deze vis veel slimmer is dan wij dachten”, zei een staatsfunctionaris voor visserijzaken. „Vroeger nam iedereen aan dat zalmen zouden blijven proberen bepaalde hindernissen te nemen tot ze eraan te gronde zouden gaan en dat ze per se naar de rivier van herkomst zouden willen terugkeren.” In plaats daarvan werd ontdekt dat de zalmen een veiliger rivier in de buurt opzwommen. „Ik heb met heel wat mensen op het departement gesproken, maar dit heeft nooit eerder op grote schaal plaatsgevonden”, merkte de functionaris vol verwondering op.
Patiënten die het rode potlood hanteren
◆ De in Brits Columbia (Canada) verschijnende Vancouver Sun besprak onlangs een nieuw boek, getiteld „The Canadian Patient’s Book of Rights” (De rechten van de patiënt in Canada), dat werd geschreven door de voorzitter van de Commissie inzake de Gezondheidswetten van de Canadese Orde der Advocaten. In de recensie staat: „Als u niet het risico wilt lopen na een operatie voor een verrassing te staan, zo zegt [de schrijver], onderteken dan geen formulier om toestemming te geven voor een operatie voordat u het zorgvuldig hebt gelezen en elke zinsnede waar u het niet mee eens bent, hebt doorgestreept of gewijzigd.”
Het boek zegt dat „niets de patiënt kan verhinderen het formulier te wijzigen of er restricties bij te voegen”. En, vervolgt de Sun, „vrouwen die een borstoperatie moeten ondergaan, schrijven er vaak bij: ’geen mastectomie’, en Jehovah’s Getuigen voegen de woorden ’geen bloedtransfusie’ toe”.
Nasleep van de oorlog
◆ Gedurende de laatste drie jaar van de oorlog in Zimbabwe zijn langs de grens met Mozambique duizenden landmijnen gelegd om guerrilla-aanvallen tegen te gaan. Maar hoewel de oorlog afgelopen is, „betalen de wilde dieren van Afrika nog steeds met hun leven voor de dwaasheid van mensen”, zegt de Londense Daily Mail. „Op de oude wildsporen en wissels die de dieren eeuwenlang instinctief hebben gevolgd, vinden ze nu [de mijnen].” De daaruit voortvloeiende slachting heeft gieren aangetrokken, die dik worden door de overvloed van voedsel. „Af en toe treft de gieren hetzelfde lot als hun slachtoffers”, schrijft het artikel. „Te dik om te vliegen, lopen ze van de maaltijd weg, raken een mijn en exploderen in een wolk van karmozijnrode veren.” Jachtopziener Mike Bromwich zegt over de mijnen: „Ze zullen nog jarenlang dood en verderf blijven zaaien.”
Longkwalen bij mijnwerkers
◆ Drie onderzoekers van het Medisch Centrum van de Universiteit van West-Virginia (VS) geloven dat longkwalen bij mijnwerkers in kolenmijnen hoofdzakelijk veroorzaakt worden door roken. De hoofdauteur van het rapport, W. Keith C. Morgan, die nu verbonden is aan het Academisch Ziekenhuis in London (Ontario, Canada), schatte al in 1975 dat meer dan 80 procent van de ziekten van de ademhalingswegen bij mijnwerkers in verband staat met het roken van sigaretten. De 200 mijnwerkers die invaliditeitsuitkering hadden aangevraagd en die bij het onderzoek waren betrokken, waren allen rokers. Er was ook kritiek op het rapport, en onder andere werd de tegenwerping gemaakt: „Het zou een misvatting zijn om te concluderen dat mijnwerkers niet te maken zouden hebben met ademhalingsproblemen ten gevolgde van kolenstof.” Maar Dr. Morgan zette uiteen: „Wij zeggen niet dat pneumoconiose [stoflongen] geen ziekte is of dat die ziekte zich niet bij mijnwerkers ontwikkelt. Maar wij ontdekten dat bij mijnwerkers die klaagden over longkwalen, de oorzaak meestal niet gelegen was in kolenstof, maar in roken.” The Journal of the American Medical Association die het rapport publiceerde, zei in een redactioneel commentaar: „De belastingbetaler wordt tweemaal benadeeld; ten eerste door de tabakskwekers te subsidiëren, en ten tweede door de uitkeringen aan mijnwerkers die roken.”
China’s talrijke fietsen
◆ China wemelt van de fietsen — afgelopen jaar naar verluidt ongeveer 77 miljoen, waarvan de meeste in eigen land gemaakt waren. In Beijing (Peking) zijn wellicht meer fietsen dan in enige andere stad ter wereld — ongeveer drie miljoen! Daar hebben twee van elke vijf personen een fiets. In spitsuren passeren op de belangrijke kruispunten ongeveer 500 fietsen per minuut. En op de lederwarenfabriek van Beijing gaan 1100 van de 2100 arbeiders op de fiets naar hun werk. Het tijdschrift China Reconstructs zei hierover: „In China neemt men de fiets niet in de eerst plaats om energie te sparen of vervuiling te vermijden. China is een ontwikkelingsland; in verhouding tot haar enorme bevolking zijn er nog maar weinig motorvoertuigen, en die er zijn, zijn staatseigendom.”
Tandentip
◆ Volgens tandartsen hoeft nog niet alles verloren te zijn wanneer iemand per ongeluk een tand wordt uitgeslagen. Als de tand binnen een half uur weer geïmplanteerd wordt, is de kans op herstel wel 90 procent. Een verslag in Clinical Pediatrics beschrijft hoe u moet handelen in het geval van een uitgeslagen tand. Het verslag zegt dat u de tand zorgvuldig bij de kroon moet oppakken — de wortels niet aanraken — en hem onder de koude kraan moet schoonspoelen zonder hem af te boenen. Indien mogelijk moet de tand dan worden teruggeplaatst in de tandholte. Is dit niet mogelijk, dan kan de tand onder de tong van het slachtoffer of van iemand anders worden bewaard, daar de wortels door vers speeksel beschermd moeten worden. Ga vervolgens zo snel mogelijk naar een tandarts, daar de kans op herstel voor een tand die pas na twee uur of meer opnieuw geïmplanteerd wordt, nog maar ongeveer 5 procent is.
Waarom dolfijnen springen
◆ Als dolfijnen bang zijn en ervandoor gaan, maken ze vaak herhaalde sprongen boven water. Twee biologen bestudeerden de kwestie om erachter te komen waarom ze dit doen. Door de waterweerstand en andere factoren te meten, ontdekten zij dat springen in werkelijkheid energie bespaart. „Aangezien dolfijnen dicht onder de oppervlakte zwemmen om te ademen, verspillen ze energie doordat ze golven maken”, zegt het verslag in het tijdschrift Newsweek. „Hoe sneller ze zwemmen, hoe meer energie ze verspillen.” Wanneer ze dus met een snelheid van meer dan tien knopen (18,5 km/uur) zwemmen, wordt het energetisch voordeliger om hun weg door de lucht te kiezen.
Televisieverslaafden
◆ In het eerste kwartaal van 1980 werd in de Verenigde Staten per dag gemiddeld 7 uur en 25 minuten televisie gekeken — een nieuw record. Dit was een toename van 57 minuten per dag ten opzichte van 1979. In 1969 werd hier gemiddeld 5 uur en 50 minuten per dag aan besteed.