Wat u dient te weten over verbrandingen

HET is moeilijk te geloven dat er in sommige jaren bijna 12.000 Amerikanen aan verbrandingen sterven en bijna 100.000 dermate ernstige brandwonden oplopen dat zij in een ziekenhuis moeten worden opgenomen. „Ofschoon de meeste mensen het niet beseffen, is dit werkelijk een epidemie”, zegt een deskundige op het gebied van verbrandingen. Reader’s Digest van juni 1979 deed de opzienbarende uitspraak: „Verbranding vormt thans de voornaamste doodsoorzaak voor personen beneden de veertig jaar, terwijl ze voor alle leeftijdsgroepen als doodsoorzaak de derde plaats inneemt.”

Wellicht denkt u dat het u nooit zal overkomen, maar de statistieken geven te kennen dat u een reële kans loopt een verbrandingsslachtoffer te worden. En als dit gebeurt, zal het waarschijnlijk onverwachts, zonder enige waarschuwing plaatsvinden. Wat dient u te doen? Kunt u iets doen om de schade tot een minimum te beperken of mogelijk zelfs ongedaan te maken?

Dat kunt u inderdaad.

Koude bij verbrandingen?

Een hoofdartikel in het tijdschrift Burns (Verbrandingen) van juli 1976 merkte op: „Veel verbrandingsgevallen hebben als zij in het ziekenhuis aankomen, weinig of geen juiste eerste hulp ontvangen. De bewijzen blijven zich opstapelen dat voldoende en onmiddellijke koeling bij verbrandingen verreweg de beste methode is die in het ziekenhuis of daarbuiten kan worden toegepast.” — Wij cursiveren.

In literatuur die tot de jaren ’60 op het gebied van eerstehulpverlening bestond, werd deze eenvoudige behandelingsmethode over het algemeen genegeerd. In feite zouden veel mensen u gezegd hebben een verbranding geen koudebehandeling te geven, omdat hierdoor de hitte nog verder naar binnen zou slaan. Zelfs tegenwoordig beseffen velen niet hoe belangrijk het is een verbranding onmiddellijk af te koelen. Op de een of andere wijze wordt hier gewoon geen nadruk op gelegd. Een verbrandingsslachtoffer verklaarde: „Het personeel van het brandwondencentrum sprak vaak met patiënten over voorkoming van verbranding en eerstehulpverlening, maar ik kan me niet herinneren dat er ook maar één woord werd gerept over de toepassing van koud water of ijs.”

Het is interessant dat in 1960 Dr. Alex G. Shulman in The Journal of the American Medical Association schreef dat de toepassing van koude bij verbrandingen reeds „bij de ouden bekend was, maar zowel door de arts als de leek verlaten schijnt te zijn. Ofschoon deze behandelingsmethode door de verspreid voorkomende verwijzingen in de literatuur eenstemmig wordt geprezen, wordt ze thans niet algemeen meer toegepast. De meeste artsen zeggen inderdaad: ’Dat wordt niet meer gedaan’, hoewel niemand precies weet waarom”.

Veel mensen wisten op het moment dat zij het ongeluk kregen, niets van deze eerstehulpmaatregel. Enkelen hebben zich sindsdien afgevraagd of hun verwondingen zo ernstig geweest zouden zijn wanneer die eerste hulp onmiddellijk was verleend. In een recente uitgave van Family Safety wordt opgemerkt: „Koud water maakt een einde aan de verwoesting van het weefsel, die zich nog lange tijd nadat men de verbranding heeft opgelopen, kan voortzetten.”

De waarde van de behandeling met koude

Reeds in 1966 bracht het tijdschrift Ontwaakt! de waarde van koude bij verbrandingen onder de aandacht van de lezers.a Het tijdschrift haalde Dr. Omero S. Iung en Dr. Franklin V. Wade aan en verklaarde: „Wanneer een brandwond ontstaat, wordt niet alle beschadiging onmiddellijk toegebracht. Het ziekteproces schrijdt voort. . . . Wij geloven dat toepassing van koude deze opeenvolging van gebeurtenissen kan vertragen of zelfs doen ophouden.”

In diezelfde uitgave van Ontwaakt! werd eveneens melding gemaakt van Dr. Stephen R. Lewis’ succesvolle methode om verbrandingen te behandelen. Hij zei: „De algemene door ons toegepaste methode bij een lichte verbranding aan een hand of de uiteinden der ledematen, is deze eenvoudig gedurende vijftien minuten in ijswater onderdompelen. Dit zal gewoonlijk de pijn verlichten. . . . Neem ze na vijftien minuten eruit en doe ze zo vaak erin en eruit totdat de pijn buiten het ijswater volkomen verdwenen is. Dit gebeurt bij het gebruik van ijs meestal binnen het tijdsbestek van ongeveer drie uur.”b

In de maanden die op de verschijning van dit artikel volgden, ontving de redactie van Ontwaakt! brieven van dankbare lezers, die deze behandeling met succes hadden toegepast. Een moeder in Californië schreef:

„Op een zondag besloot mijn zoon de schokbrekers van zijn auto te lassen. De hydraulische cilinders werden zo heet dat ze explodeerden, waardoor zijn hele bovenlichaam onder de kokende olie kwam. Ik dacht onmiddellijk aan dat artikel. Ik herinnerde mij dat koud water het beste was en om hier zeker van te zijn keek ik vlug het artikel door, terwijl mijn man steeds maar koud water over hem heen liet lopen. Toen belde ik de arts. . . .

Hij gaf mij in verband met de behandeling geen andere suggesties. . . . Wij bleven dus steeds maar ijskoude doeken op hem leggen, omdat hij nog steeds in een shocktoestand verkeerde en er zo veel warmte van hem afstraalde dat de doeken binnen een minuut warm waren. Om een lang verhaal kort te maken, de volgende dag zag hij er verschrikkelijk uit, met zijn hele gezicht en armen vol grote blaren. Maar in één week had hij overal nieuwe rozerode huid gekregen; het was ongelofelijk. Ik weet dat het koude water daar veel toe bijgedragen heeft.”

De volgende brief kwam van een echtpaar in Michigan. De vrouw schrijft:

„Toen mijn man op zondag [tijdens een congres van Jehovah’s Getuigen] de laatste portie aardappelpuree klaarmaakte, morste hij kokend water op zijn borst, gezicht en arm. Zijn bovenkleding werd verwijderd en de broeders, die de inlichtingen uit het ’Ontwaakt!’-artikel toepasten, legden ijskompressen op de verbrande plek. Zij bleven hier een hele tijd mee doorgaan. Ik reed hem naar huis en zette de ijs- en koudwaterbehandeling voort totdat de pijn ophield. Alles wat de arts hoefde te doen was de plek na te kijken.”

De snelle toepassing van koude gaat klaarblijkelijk de uitbreiding van de verbranding tegen en voorkomt dat er diepere en ernstigere wonden ontstaan. In overeenstemming hiermee schreef Dr. Shulman: „Mijn ervaring wijst uit dat patiënten die eerst een ijswaterbehandeling krijgen, ongeacht de therapie die erop volgt, er beter aan toe zijn dan patiënten bij wie dit niet gebeurt.”

Bij ernstige verbrandingen is er echter voorzichtigheid geboden bij het toepassen van deze behandeling. Wanneer grote delen van het lichaam te koud worden, kan de lichaamstemperatuur te veel dalen, hetgeen shock veroorzaakt.

Vloeistofvervanging in geval van nood

Wanneer er binnen een half uur geen medische hulp beschikbaar is, dient men, ter voorkoming van shock door vochtverlies, het verbrandingsslachtoffer een oplossing van zout en zuiveringszout te drinken te geven. Roer een theelepel zout en een halve theelepel zuiveringszout door een liter water. Deze oplossing is ongeveer gelijk aan de vloeistof die het slachtoffer verliest.

In het verleden zijn bloedtransfusies aanbevolen om bij verbrandingsgevallen shock tegen te gaan. Het medische leerboek Current Therapy 1972 verklaart echter: „Tenzij patiënten rechtstreeks bloed verliezen doordat zij nog bijkomende letsels hebben opgelopen, is het toedienen van volledig bloed niet nodig.”

Voortreffelijke vooruitgang op het gebied van behandelingsmethoden

In 1963 merkte het tijdschrift Industrial Medicine and Surgery betreffende uitgebreide verbrandingen op: „De bereikte vooruitgang is vooral te zien geweest in een verlenging van het leven en niet in een hoger aantal overlevenden over de hele linie. Het sterftecijfer heeft de laatste 50 jaar geen verandering van betekenis ondergaan.”

Gedurende vele jaren scheen de problematiek rondom de behandeling van verbrandingsslachtoffers ondoorgrondelijk te zijn. Patiënten stierven gewoonlijk ondanks de pogingen hen te helpen. Daarom waren weinig artsen geneigd de nodige tijd opzij te zetten om patiënten met brandwonden te verzorgen en werd er jammer genoeg praktisch geen researchwerk op het gebied van verbrandingen verricht. Het Brooke Army Medical Center in San Antonio, Texas, was tot 1960 de enige plaats in de Verenigde Staten die toegerust was om gevallen van ernstige verbranding te behandelen.

Thans hebben wel zo’n 200 van de ruim 7000 ziekenhuizen in de Verenigde Staten een afdeling waar verbrandingen worden behandeld. Bovendien bestaan er ongeveer 15 speciaal toegeruste brandwondencentra waar een omvangrijk team van brandwondenspecialisten voorhanden is. Verbrandingsslachtoffers kunnen er tegenwoordig dankbaar voor zijn dat er op het gebied van brandwondenbehandeling belangrijke vooruitgang is geboekt en dat er een grote kans bestaat dat er zich in hun omgeving een goed toegerust behandelingscentrum bevindt.

In het midden van de jaren ’60 vond er op het gebied van infectiebestrijding bij brandwonden een belangrijke doorbraak plaats. Er werd een verdunde zilvernitraatoplossing geïntroduceerd, die zonder levend weefsel te beschadigen de groei van bacteriën tegenging. Ongeveer terzelfder tijd begon men ook met succes infectie te bestrijden door het gebruik van nieuwe soorten crème, die zilversulfadiazine en andere sulfapreparaten bevatten. Het tijdschrift Burns van december 1978 merkt op dat men in China bij verbrandingen gebruik maakt van samengestelde plantaardige extracten, en dat deze een goede antibacteriële werking hebben.

De laatste jaren is er ook voortreffelijke vooruitgang geboekt in de wijze waarop in de unieke voedselbehoefte van patiënten met brandwonden wordt voorzien en hun vloeistofverlies wordt gecompenseerd.

Ook zijn er vorderingen gemaakt in de techniek van huidtransplantaties. Thans kan men stukjes huid die van onbeschadigde lichaamsdelen van het slachtoffer genomen zijn, een flink stuk vergroten door ze te perforeren en uit te rekken en vervolgens als gaas over de brandwond te leggen. Ten einde de verbrande plek tijdelijk te bedekken, gebruikt men gewoonlijk varkenshuid of huid van dode mensen. Bij ernstige brandwonden wordt ook weefsel van het amnion, het binnenste vruchtvlies dat een embryo omgeeft, als verband gebruikt, en er zijn vorderingen gemaakt om uit dierlijk weefsel kunsthuid te vervaardigen.

Door de vooruitgang die geboekt is, hebben thans zelfs mensen die over vijftig percent van hun lichaam diepe brandwonden hebben opgelopen, een goede kans in leven te blijven wanneer zij worden verpleegd in een ziekenhuis dat ervoor is toegerust brandwonden te behandelen. Maar hoeveel beter is het als men vermijdt het slachtoffer van een verbranding te worden! Deskundigen op het gebied van verbrandingen zeggen dat 50 percent of meer van alle gevallen van verbranding voorkomen zouden kunnen worden. Er zijn een paar eenvoudige voorzorgsmaatregelen die wij allen in acht kunnen nemen.

Hoe verbrandingen te voorkomen

In de eerste plaats zou het, wanneer u iemand bent die rookt, verstandig zijn met roken op te houden. Het tijdschrift Burns van januari 1976 merkte op: „Lucifers en tabak zijn aangeduid als de meest algemene oorzaak van brand.” En de waarnemend directeur van een brandwondencentrum, Dr. Carlos Silva, zei dat roken in bed verreweg de belangrijkste oorzaak is van ernstige brandwonden. Eén slachtoffer van verbranding verklaarde: „In het brandwondencentrum waar ik werd verpleegd, hadden op z’n minst 3 of 4 van de 18 patiënten bij het roken brandwonden opgelopen.”

Toch laten de statistieken zien dat de meeste verbrandingen niet door vuur, maar door hete vloeistoffen worden veroorzaakt. En heel vaak zijn het kleine kinderen die hier het slachtoffer van zijn. In de meeste gevallen hadden hun verbrandingen voorkomen kunnen worden wanneer hete vloeistoffen altijd buiten hun bereik waren gehouden, wanneer zij niet met heet badwater alleen waren gelaten, wanneer men het handvat van een pan hete vloeistof niet buiten de rand van het gasfornuis had laten uitsteken, enzovoort.

Eén verstandige veiligheidsmaatregel zou zijn om de temperatuur van uw boiler zo in te stellen dat niemand zich aan het water uit de kraan zal branden. De regering van de Verenigde Staten heeft in 1979 de maatregel afgekondigd dat het water in bedrijfsgebouwen niet boven de 41° Celsius mag komen. Het navolgen van dat voorbeeld zou niet alleen kostbare energie besparen, maar wellicht kunnen voorkomen dat er zich een geval van ernstige verbranding bij u thuis voordoet.

Het is eigenlijk vooral een kwestie van vooruitdenken. Wanneer u een openbaar gebouw binnengaat, denk er dan over na hoe u eruit kunt komen ingeval er brand uitbreekt. Mensen proberen bijna altijd dezelfde weg naar buiten te nemen als waarlangs zij zijn binnengekomen, waardoor er een opstopping ontstaat en zij de dood vinden. Bij de rampzalige brand vele jaren geleden in het Iroquois theater in Chicago werden van de tien uitgangen slechts drie benut — 575 mensen kwamen om!

Wat valt er over uw eigen huis te zeggen? Hoe zou u uit uw huis komen wanneer er vannacht brand zou uitbreken? Gewoonlijk kunt u het beste via een raam vluchten, vooral wanneer u ’s nachts wakker wordt gemaakt. Een brandweerman adviseerde: „Wanneer u vanavond in uw slaapkamer komt, sluit dan uw ogen of doe een blinddoek voor en probeer de weg naar het raam te vinden. En probeer dan of u het open kunt krijgen.” Uw leven kan ervan afhangen of u dit tijdens een brand vlug voor elkaar krijgt.c

Wanneer wij er allen meer op ingesteld zouden zijn om verbrandingen te voorkomen en zouden weten hoe wij ze onmiddellijk moeten behandelen als ze zich zouden voordoen, zouden minder mensen het slachtoffer worden van ernstige verbrandingen.

[Voetnoten]

[Inzet op blz. 18]

Te sterke afkoeling van een te groot deel van het lichaam kan shock tot gevolg hebben

[Inzet op blz. 18]

Geef een verbrandingsslachtoffer een oplossing van zout en zuiveringszout te drinken als er niet snel medische hulp beschikbaar is

[Kader/Illustraties op blz. 19]

TER VOORKOMING VAN VERBRANDINGEN

Niet roken in bed

Steel van een pan niet buiten de rand van het fornuis laten uitsteken

Temperatuur van de boiler niet te hoog stellen

[Illustratie op blz. 17]

Bij verbrandingen snel afkoeling met ijswater toepassen