Mensen en huisdieren

Door Ontwaakt!-correspondent in Australië

„HET is jaren geleden, maar ik herinner het me als de dag van gisteren. Je hoorde een kreet van verrukking en dan verscheen mijn dochtertje met de trotse aankondiging: ’Er is wéér een babypoesje, mammie!’ En dan was ze weer verdwenen om de volgende baby af te wachten.

Het dierenleven fascineerde haar. Op een dag kwam ze naar me toe met een diertje van zo’n 2,5 centimeter lengte in de holte van haar handje. ’Kijk eens, mammie, ik heb een heel klein poesje.’

’Nee lieverd, dat is een rups’, legde ik uit.

’Nee’, was het nadrukkelijke antwoord, ’hij heeft allemaal zachte haartjes. Het is een klein poesje!’

Een tijdlang hadden wij zowel een poes als een cocker-spaniel. Als ik eraan terugdenk hoe ze met elkaar speelden, heb ik daar nog schik over. Soms legde de poes haar pootjes om de nek van de hond en likte zijn snuit. De hond lag dan in uiterste verrukking met zijn ogen dicht te genieten.”

Het verhaal van deze moeder bewijst dat huisdieren beslist populair zijn. In Australië hebben twee van de drie huisgezinnen op z’n minst één huisdier. Honden komen het meest voor, gevolgd door katten, vogels en vissen. Men houdt ook paarden en pony’s, wallaby’s (kleine kangoeroes), konijnen, Guinese biggetjes, muizen, schildpadden, hagedissen en slakken, om nog maar niet te spreken over ongewonere huisdieren zoals pauwen, slangen en vleermuizen.

Misschien hebt u een huisdier. Of misschien denkt u erover er één voor uzelf, uw kinderen of iemand anders aan te schaffen. Zelfs al heeft men alleen maar buren of kennissen met een huisdier, dan kan het toch nuttig zijn eens stil te staan bij de relatie tussen mensen en huisdieren.

Waarom hebben mensen huisdieren?

De Encyclopædia Britannica geeft het volgende commentaar: „Het houden van huisdieren bevredigt een sterke, universele menselijke behoefte, en huisdieren treft men bij elke trap van beschaving aan.”

Tijdens een onlangs in Australië gehouden enquête werd mensen gevraagd waarom zij een huisdier hadden. De voornaamste reden die men opgaf, was: om het gezelschap. Voor honden werd ook bescherming als reden genoemd, en in sommige gevallen het nuttige werk dat ze verrichten. Sommigen hielden huisdieren om ze te fokken. Anderen beschouwden hun huisdier als een hulp om zich te ontspannen.

Vele ouders zijn van mening dat het nuttig voor kinderen kan zijn een huisdier te hebben. Het kan plezier geven en gezelschap bieden en uit de eerste hand kennis over het dierenleven verschaffen. Wanneer kinderen zien hoe dieren paren, drachtig zijn, jongen voortbrengen en ervoor zorgen, kan dit hen helpen het wonder van de voortplanting te begrijpen. Aan de andere kant, wanneer een kind meemaakt dat een huisdier ziek wordt of zelfs doodgaat, kan dit ertoe bijdragen dat hij op de harde werkelijkheden van het huidige leven wordt voorbereid.

Huisdieren bieden de gelegenheid om kinderen ervan te doordringen dat een ander levend wezen van hen afhankelijk is. Het komt maar al te vaak voor dat ouders een huisdier voor hun enthousiaste kinderen kopen, om slechts te bemerken dat, als het nieuwtje eraf is, zij zelf voor het dier moeten zorgen. Maar de moeder wier verhaal aan het begin van dit artikel werd verteld, herinnert zich het volgende over haar dochtertje: „Toen ze zijderupsen had, moest zij geregeld verderop in de straat moerbeibladeren gaan plukken. Ook was het haar verantwoordelijkheid de hond te wassen, te verzorgen en eten te geven, hoewel wij soms wel bijsprongen. Wij leerden haar om nooit wreed voor dieren te zijn, en de hond te prijzen en een beloning te geven als hij braaf was. Wanneer zij dat deed, keek hij met zijn aandoenlijke ogen naar haar op en dan kwispelde letterlijk zijn hele lijf met dat korte stompje staart mee!”

Ook geestelijk en lichamelijk gehandicapte kinderen hebben baat gevonden bij contact met huisdieren. Het kan de kinderen helpen te ontspannen en zich beter aan hun omgeving aan te passen.

Het is heel gewoon eigenaars van huisdieren aan te treffen onder echtparen van alle leeftijden, die geen kinderen in huis hebben. De uitdaging die het met zich meebrengt, samen met de speelsheid en genegenheid van een huisdier, vormt soms een vervanging voor het om zich heen hebben van kinderen. Heel wat eenzame en oudere personen hebben veel plezier en voordeel gehad van het gezelschap, de genegenheid, de trouw en soms de bescherming van hun huisdier.

Een droevig aspect van de achteruitgang in menselijke betrekkingen is dat oudere, alleenstaande mensen soms abnormaal sterk aan huisdieren gehecht kunnen raken. Een maatschappelijk werker rapporteerde: „Een oude heer had medische verzorging voor zijn geïnfecteerde teen nodig. Hij stelde het maandenlang uit medische hulp te zoeken omdat het misschien zou betekenen dat hij niet bij zijn hond zou zijn. . . . De man verloor zijn been omdat er gangreen was opgetreden, maar hij was gelukkig zolang hij zijn hond kon zien.” Van sommige oudere mensen is bekend dat zij zijn gestorven kort nadat zij een geliefd huisdier hadden verloren.

Maar afgezien van uitersten waarbij huisdieren overdreven worden vertroeteld en worden behandeld alsof ze mensen zijn, kunnen huisdieren op hun juiste plaats een geluk schenkende en nuttige rol in het leven van vele gezinnen en afzonderlijke personen spelen.

Voor een huisdier zorgen

Vaak wordt men plotseling de bezitter van een huisdier, misschien omdat een eigenaar van een huisdier een nest ongewenste jongen moet zien kwijt te raken. Maar naarmate het donzige balletje leven groeit, groeien ook de verantwoordelijkheden. De bijbel geeft in Spreuken 12:10 het volgende commentaar: „De rechtvaardige zorgt voor de ziel van zijn huisdier.” Soms is dat geen geringe zaak.

Uitgaven voor huisdieren omvatten kosten van voedsel en behandelingen door een dierenarts. Tot de laatste kunnen een wormkuur en inentingen behoren, alsook speciale verzorging bij ziekte en ongevallen.

Er is ook tijd bij betrokken. Verzorgen, wassen, eten geven, zindelijk maken, africhten, aandacht en genegenheid schenken en ook straffen, zijn allemaal dingen die tijd kosten. Natuurlijk varieert de hoeveelheid tijd, want huisdieren en ook de mensen die ze verzorgen, verschillen.

Dan is er de verantwoordelijkheid die men tegenover het huisdier en tegenover andere mensen heeft. Honden verlangen bijvoorbeeld naar het gezelschap van mensen en er moet tijd met hen worden doorgebracht. Als ze in een kennel zitten, moet die bij hun grootte passen. Ook werd door een autoriteit op dit gebied betreurd dat ’zoveel mensen op een bovenhuis Afghaanse windhonden en Deense doggen hebben’. En indien een omheining niet wordt onderhouden, kan een hond ontsnappen, wat vernieling van eigendommen, bevuiling van de straat en een gevaar voor het verkeer tot gevolg heeft. Soms kan het lawaai dat huisdieren maken, buren hinderen. Ongebruikelijke huisdieren zijn wellicht een tijdlang boeiend, maar ze zijn dikwijls niet geschikt om binnenshuis gehouden te worden. Zowel het dier als de eigenaar kunnen hier schade van ondervinden.

In het moderne stadsleven kan het vinden van geschikte huisvesting een groot probleem voor huisdiereigenaars vormen. Ook wanneer iemand een reis maakt, kan het moeilijk of kostbaar zijn in verzorging voor zijn huisdier te voorzien.

Zwerfhonden en -katten, dikwijls van gezinnen waar niet voor het huisdier wordt gezorgd, vormen in veel steden een groot probleem. In Australië (met een bevolking van 14 miljoen mensen) worden ieder jaar ongeveer 50.000 zwerfhonden of ongewenste honden, en nog veel meer katten afgemaakt. Daarom laten veel eigenaars van een kat of een hond hun huisdier castreren of steriliseren wanneer zij niet van plan zijn ze te fokken. Hierdoor hebben de dieren, vooral de mannetjes, ook niet meer de neiging om weg te lopen.

Ziekten die van huisdieren op mensen worden overgebrachta

Nu en dan kunnen ziekten van huisdieren op mensen worden overgebracht, soms met ernstige gevolgen. Indien er redelijke voorzorgsmaatregelen worden genomen, is er geen reden om bang te zijn. Het is echter verstandig iets over de meest voorkomende ziekten te weten.

Rabies (hondsdolheid) vormt in sommige delen van de wereld een ernstig probleem. In gebieden waar hondsdolheid veel voorkomt, is het gebruikelijk huisdieren ertegen in te enten.b

Toxacariasis, een parasitaire ziekte die wordt veroorzaakt door een spoelworm en die gewoonlijk bij honden en katten wordt aangetroffen, is in Australië steeds meer in de belangstelling komen te staan nadat er onlangs een kind door deze ziekte blind is geworden. Huisdieren in stadsgebieden zijn vaker geïnfecteerd, terwijl jonge dieren de ergste boosdoeners zijn.

Er worden grote aantallen wormeitjes via de faecaliën (uitwerpselen) van het huisdier overgebracht. Daar ze kleverig zijn, blijven ze in de vacht van het dier hangen, en ook aan vloerkleden, in grasperken of aan speelgoed. Vandaar kunnen ze via ongewassen handen naar de mond worden gebracht. Indien men ze toevallig binnenkrijgt, begeven de onrijpe wormen uit de eitjes zich naar de lever, het zenuwstelsel en de hersenen.

Zelfs al heeft men geen huisdier, toch is het belangrijk deze gevaren te kennen. De eitjes kunnen jarenlang in de grond in leven blijven. Tijdens een recent onderzoek in Engeland werden ze in de grond van vele parken en speelweiden aangetroffen.

Lintwormen (blaaswormziekte) kunnen op dezelfde wijze worden overgebracht. Huidziekten kunnen rechtstreeks (zoals in het geval van ringwormen) of via mijten worden overgebracht.

Vogels in gevangenschap, met inbegrip van papegaaien, duiven en pluimvee, kunnen psittacosis (ornithosis) bij zich dragen. Zelfs al lijken de vogels gezond, toch kan deze ziekte griep en longontsteking veroorzaken. Ze wordt bevorderd wanneer te veel vogels in één ruimte bijeen zijn en door kunstmatige omstandigheden, en ze kan worden overgebracht door het inademen van stof dat gedroogde vogeluitwerpselen bevat of door contact met een zieke of dode vogel.

Wanneer u op verstandige wijze hygiëne in acht neemt, zullen huisdieren op hun juiste plaats worden gehouden. Ze zullen nog steeds een grote bron van genoegen vormen, maar geen bedreiging voor de gezondheid van uw gezin.

Een evenwichtige kijk bezitten

Voor veel mensen is de zorg voor een huisdier een dierbaar onderdeel van hun leven. De genegenheid en trouw van het dier, zijn individuele karaktertrekken en het vermogen op de eigenaar te reageren, zijn dingen die veel genoegen schenken.

Anderen zijn van mening dat de tijd of de voorzieningen die zij een dier zouden kunnen bieden, beperkt worden door hun omstandigheden, wensen of manier van leven, en daarom nemen zij de beslissing geen huisdier aan de schaffen of te houden.

Ja, huisdieren kunnen de mens beslist veel vreugde schenken. Maar het is goed een evenwichtige kijk te behouden, omdat huisdieren nooit een goede verhouding tot andere mensen kunnen vervangen of evenaren.

[Voetnoten]