Zijn hun redenen deugdelijk?

GELOOFT u dat de mens voort kan zonder God erbij te halen? Het mag waar zijn dat hij het op deze manier probeert, maar slaagt hij erin?

Wat u thans in de wereld ziet gebeuren, is het gevolg van de pogingen van de mens het zonder God te stellen. Toegegeven, enkele wereldleiders maken er aanspraak op gelovig te zijn, maar de Franse filosoof Voltaire merkte eens terecht op: „De meeste grote mannen in deze wereld leven alsof zij atheïst zijn. . . . Kennis omtrent een God, zijn bestaan en zijn rechtvaardigheid heeft niet de minste invloed op hun oorlogen, hun verdragen, hun ambities, belangen, of genoegens, al die zaken waar zij volledig in opgaan.”

Wat zijn de vruchten geweest van dit ’leven alsof zij atheïst zijn’? Honger, onderdrukking, misdaad, ziekte en ellende. Het menselijk bestaan wordt ondraaglijk gemaakt door vervuiling en overbevolking. In een kranteartikel van 6 maart 1979 werd een aantal landen vermeld waarvan de totale bevolking een kwart van de mensheid vertegenwoordigde en die op die specifieke dag verwikkeld waren in terroristische activiteit, burgertwisten of regelrechte oorlog.

De bijbel beweert met stelligheid dat de mens zichzelf niet zonder hulp succesvol kan besturen. In Jeremia 10:23 staat: „De weg van een mens wordt niet door hemzelf beheerst, noch ligt het in de macht van de mens . . . om zijn schreden te richten” (The Jerusalem Bible). De gebeurtenissen vandaag de dag bevestigen de waarheid hiervan. De bijbel zegt ons echter dat Gods leiding beschikbaar is voor degenen die dat werkelijk wensen.

Hebben wij God in emotioneel opzicht nodig?

Atheïsten menen dat de mens ’emotioneel . . . voort kan zonder God erbij te halen’. Is dat zo?

Het bewijsmateriaal toont aan dat de mens van nature godsdienstig is. Door de hele geschiedenis heen hebben alle beschavingen een of andere vorm van aanbidding te zien gegeven.

En wat gebeurt er wanneer mensen weerstand bieden aan wat als hun „behoefte om te geloven” is beschreven? Zij kunnen aanbidders van geld, macht, wetenschap, politieke dogma’s of zichzelf worden. Zelfs atheïsme kan een godsdienst worden. Psychiater Stafford-Clark zegt over hen die ten gunste van het atheïsme argumenteren: „De hartstocht waarmee zij dit zullen verdedigen . . . is alleen maar een verder bewijs van de emotionele behoefte om te geloven.”

Hoe staat het in verstandelijk opzicht?

Is het niet zo dat de mens het bestaan der dingen kan verklaren zonder God erbij te halen? Dat wordt wel geprobeerd. Er bestaat een groeiende beweging om God naar de achtergrond te schuiven.

Bent u het daarmee eens? Zo ja, denkt u dan eens een ogenblik na. In hoeverre is dit het gevolg van uw eigen denken? En in welke mate is dit het gevolg van het „intellectuele klimaat” dat thans in de wereld heerst?

De filosoof Leslie Dewart zegt, zoals zijn woorden in het boek Religion in a Secular Age worden geciteerd, dat ’de huidige mens . . . door de wetenschappelijke beschaving van onze tijd wordt gevormd, zoals de middeleeuwse mens door de theologische beschaving van zijn dagen werd gevormd’. In de middeleeuwen geloofden de meeste mensen in God. Dat was toen de aard van de maatschappij. Daar kwam bij dat het veelal gevaarlijk was om niet te geloven! Vaak echter ging hun geloof niet gepaard met beredenering maar wel met bijgeloof. De „theologische beschaving” van die tijd droeg er soms toe bij dat de wetenschappelijke vooruitgang werd tegengehouden. Vandaar dat toen Galileï met zijn revolutionaire ontdekkingen kwam, de toenmalige religieuze leiders probeerden hem ertoe te brengen een en ander te herroepen (ofschoon datgene wat hij had ontdekt, de bijbel feitelijk op geen enkele wijze tegensprak).

Tegenwoordig zijn de rollen als het ware omgekeerd. Er is bijna evenveel druk om niet in God te geloven als er vroeger was om wel in hem te geloven. Zelfs geestelijken distantiëren zich van gedeelten van de bijbel ten gunste van moderne theorieën als de evolutie. Enkelen verwerpen zelfs morele maatstaven van de bijbel en keuren zaken als homofilie en hoererij goed.

Is een van beide situaties, die uit de middeleeuwen of de huidige, de juiste? Het feit dat de middeleeuwse bijgelovige zienswijze onevenwichtig was, maakt de huidige materialistische zienswijze nog niet juist. Er is bijvoorbeeld uit de mond van Dr. Wernher von Braun, een vooraanstaand Amerikaans raketdeskundige, opgetekend: „Het is voor mij net zo moeilijk om een geleerde te begrijpen die niet erkent dat achter het bestaan van het universum een superieur denkvermogen aanwezig moet zijn, als om een theoloog te begrijpen die de vooruitgang van de wetenschap zou ontkennen.”

Kan evolutie geloof in God vervangen?

Voordat Darwin de evolutietheorie tot populariteit bracht, veronderstelden de meeste mensen dat er een God moest zijn, aangezien er geen andere manier was om het bestaan der dingen te verklaren. Maar met de aanvaarding van de evolutietheorie waren velen kennelijk van mening dat de noodzaak voor geloof in God had afgedaan.

Indien u in evolutie gelooft, zult u echter geïnteresseerd zijn in de commentaren die in een recente uitgave van Harper’s magazine verschenen met betrekking tot datgene wat vorm gaf aan Darwins denken. Was het werkelijk op een objectieve analyse van levensvormen en van het fossielenverslag gebaseerd? Stephen J. Gould, hoogleraar in de biologie aan de Harvard-universiteit, wordt als volgt geciteerd: „Geleidelijke opeenvolging van de soorten was van het begin af aan een veronderstelling a priori — men had het nooit in de gesteenten ’gezien’; het was een uitdrukking van de culturele en politieke vooroordelen van het negentiende-eeuwse liberalisme.” Met andere woorden, Darwins denken werd bepaald door de maatschappij waarin hij leefde. Karl Marx moet hebben gezegd: „Het is opmerkelijk hoe Darwin onder de dieren en planten zijn Engelse samenleving herkent, met haar werkverdeling, competitie, [enzovoort].”

Veel hedendaagse geleerden werpen ernstige vragen op ten aanzien van de deugdelijkheid van de theorieën die ter ondersteuning van de evolutie worden verschaft. Waarom wordt er dan nog steeds geloof in Darwins leer bepleit? Het artikel vervolgt: „Er zijn personen die redeneren dat wanneer men het mechanisme, de manier waarop de evolutie te werk zou zijn gegaan, laat vallen, dit onherroepelijk zou leiden tot de twijfel of de evolutie eigenlijk ooit wel heeft plaatsgevonden. Ongetwijfeld wordt Darwin daarom nog steeds zo krachtig verdedigd . . . omdat [zijn aanhangers] materialisten zijn.”

Maar hun onwil om een alternatief te beschouwen, betekent niet dat evolutie per se juist moet zijn, niet waar?a Evenmin als de koppigheid van de religieuze leiders in Galileï’s dagen inhield dat hij per se ongelijk had. Geleerden kunnen net zo gemakkelijk door emoties en vooroordeel worden verblind als religieuze leiders erdoor verblind kunnen worden.

De waarheid is dat veel mensen, ondanks de druk van het „modernisme” om geloof in God op te geven, of hem op zijn minst naar de achtergrond te schuiven, krachtig van het bestaan van God overtuigd zijn. En de huidige toenemende wetenschappelijke kennis versterkt hun overtuiging alleen maar.

[Voetnoten]

[Kader op blz. 6]

Geleerden opperen twijfel

Wordt evolutie eenstemmig door de geleerden aanvaard? Dit is wel de indruk die men bij velen heeft gewekt. Maar alleen al in de Verenigde Staten zijn er duizenden goed bekend staande geleerden die op wetenschappelijke gronden evolutie verwerpen of betwijfelen, terwijl geleerden die wel voorstanders van de evolutietheorie zijn, vaak zelf toegeven dat de theorie ernstige gebreken vertoont. Merk op wat er over enkele hiervan gezegd wordt:

„In de afgelopen decennia zijn verklaringen over ’s mensen oorsprong zo drastisch gewijzigd, dat voorzichtigheid geboden is wanneer men beweringen doet over de vraag hoe en wanneer de mens is ontstaan. Tal van geleerden praten de ’officiële leer’ na. Maar er zijn voldoende gronden om los van enige religieuze vooronderstellingen evolutie te betwijfelen.” — Wayne F. Friar, bioloog aan het King’s College.

„Het is geen kwestie van wetenschap, maar van dogmatisme. In termen van de huidige wetenschappelijke kennis valt evolutie niet te begrijpen.” — John N. Moore, Michigan State University, faculteit van natuurwetenschappen.

„Ik moet de lezer eraan herinneren dat enkele van de oudste en lastigste vragen omtrent menselijke evolutie onbeantwoord blijven. . . . Net als in het verleden kunnen ook nu de voorstanders van de verschillende hypothesen ongelijk hebben op juist die punten waarop zij zich het zekerst voelen. . . . alle zienswijzen omtrent menselijke evolutie zijn opgebouwd rond schijnbare feiten die enorm verschillen in hun graad van betrouwbaarheid.” — Sherwood L. Washburn, hoogleraar in de fysische antropologie aan de Universiteit van Californië te Berkeley.

Zou enige microscopische levensvorm die naar men veronderstelt uit levenloze materie evolueert, zich kunnen voortplanten?

„Het is vooral van betekenis om te wijzen op een minder bekende publikatie waarin de eminente theoretisch fysicus Eugene P. Wigner met behulp van groepentheorie een elegant en sluitend bewijs heeft geleverd dat de waarschijnlijkheid voor een spontaan bestaan van een zichzelf reproducerende eenheid van welke soort maar ook nul is.” — Edward A. Boudreaux, lector in de scheikunde aan de Universiteit van New Orleans.