Waarom zij niet geloven

„Geen God”

Geen Schepper

Evolutie

Menselijk lijden

„WIJ leven in een maatschappij waarin God geen rol van betekenis speelt in het leven, de gedachten of de handelingen der mensen; de mens weet thans dat hij in praktisch, emotioneel en verstandelijk opzicht voort kan zonder God erbij te halen.”

Deze woorden van een filosoof die zich in het probleem van ongeloof heeft verdiept, staan aangehaald in het boek Religion in a Secular Age. Bent u het met hem eens?

Indien dit het geval is, beschouwt u zichzelf ongetwijfeld als een atheïst, iemand die ervan overtuigd is dat God niet bestaat. Of misschien bent u een agnosticus en stelt u zich op het standpunt dat God al dan niet zou kunnen bestaan, maar dat wij dat niet te weten kunnen komen en het daarom ook niet al te veel uitmaakt. Ook is het mogelijk dat u, zoals de Encyclopædia Britannica dat noemt, een „feitelijke atheïst” bent. U gelooft misschien wel in God, maar uw geloof maakt feitelijk geen verschil in uw leven.

Hoe u zichzelf ook beschrijft, waarom zou u niet een ogenblik pauzeren en nadenken? Als er een God is, en hij werkelijk een voornemen met u heeft, zou het dan niet een ernstige zaak zijn als u zijn bestaan ontkent? Zou het niet te vergelijken zijn met de situatie dat u als een inwoner van een land weigert het bestaan van de regering van dat land te erkennen? U zou al heel gauw moeilijkheden met de regering krijgen. En u zou niet kunnen profiteren van allerlei diensten, bescherming of voordelen waarin de regering voorziet.

U moet daarom zeker van uw zaak zijn. En wij dringen er bij u op aan uw eigen gedachten over deze aangelegenheid ernstig te overwegen. Indien u niet in God gelooft, wat is dan de reden? Is het een beslissing die u zelf hebt genomen? Komt het door uw opvoeding? Of komt het door de invloed van mensen om u heen? Wat zijn enkele van de meest voorkomende redenen waarom mensen niet in God geloven?

In de Oriënt

Indien iemand in de Sovjet-Unie woont, zou de meest voor de hand liggende reden waarom hij niet in God gelooft, zijn dat hij zo is grootgebracht. Het beleid van de regering daar is erop gericht godsdienst te ontmoedigen, en atheïsme wordt officieel op school onderwezen.

Indien iemand nog oostelijker woont, zou het door zijn religieuze achtergrond kunnen komen. Religieuze achtergrond? Ja, heel wat oosterlingen zijn weliswaar zeer godsdienstig, maar hun religies onderwijzen vaak geen geloof in een Almachtige, scheppende God.

Een van de meest wijdverbreide religies in de Oriënt is bijvoorbeeld het boeddhisme. Volgens één standaardwerk is deze godsdienst van invloed geweest op het denken van „misschien een vierde van alle mensen die gedurende de 2500 jaar sinds Boeddha’s dood hebben geleefd”. Dat is een massa mensen! Over deze invloedrijke man schrijft men: „Hij predikte een praktische religie zonder enig ritueel, en hij bande filosofische speculatie uit, waarbij hij zelfs de vraag over Gods bestaan onbeantwoord liet.” (Wij cursiveren.) Zo komt het in sommige landen voor dat boeddhisten heiligdommen bezoeken om hun voorouders eer te bewijzen, terwijl zij toch vaak geen enkele voorstelling hebben van een Almachtige God die alles heeft geschapen.

Met enkele andere oosterse godsdiensten is het precies zo. Zelfs het hindoeïsme, met z’n miljoenen goden en godinnen, wordt in datzelfde standaardwerk als volgt beschreven: „Het is mogelijk niet in God te geloven en zich toch een hindoe te noemen.”

In het Westen

Als u in het Westen woont, zult u beslist wel begrijpen wat er met de formulering „Almachtige God” wordt bedoeld. De meeste westerse godsdiensten maken er aanspraak op God te aanbidden en leren dat hij alles heeft geschapen. Maar het Westen geeft ook de toon aan met betrekking tot het modernisme en wetenschappelijke vooruitgang. Deze invloeden dragen ertoe bij dat men religie beziet als iets wat ouderwets is en moedigen ertoe aan dat men naar de mens opziet voor de oplossing van de problemen. Veel kerkgangers constateren daarom dat hetgeen zij in de kerk horen, in strijd is met wat zij uit andere bronnen vernemen. De gevolgen kunnen heel verrassend zijn.

Een onlangs in Australië gehouden enquête liet zien dat ongeveer een derde van de lidmaten van de protestantse denominaties in dat land — en één op elke vijf geestelijken — hun twijfels over het bestaan van God hebben. Die situatie geldt niet alleen voor Australië. En als dit waar is ten aanzien van kerkgangers, is het ongetwijfeld nog sterker het geval bij hen die niet naar een kerk gaan.

Misschien hebt u een persoonlijke reden

De meesten van hen naar wie hierboven wordt verwezen, geloven niet in God vanwege de invloed die de gemeenschap waarin zij leven, op hen heeft. Maar als u niet gelooft, zou u daar een meer persoonlijke reden voor kunnen hebben. U hebt wellicht zelf een tragedie ervaren of u hebt nagedacht over al het lijden in de wereld. Wellicht bent u tot de slotsom gekomen dat er geen God kan bestaan, omdat hij, als hij wel zou bestaan, hier iets aan gedaan zou hebben.

Of hebt u misschien een verstandelijke beslissing genomen? Bent u van mening dat er, in het licht van ’s mensen enorm toegenomen begrip van het universum, en in het bijzonder met het oog op de evolutieleer, geen plaats meer is voor geloof in een Opperwezen, een Schepper?

Indien u in het bovenstaande op een of andere manier uw eigen denkwijze herkent, moedigen wij u ertoe aan de volgende artikelen te lezen.