Zij storten zich volledig op ontspanning
DE BRUILOFT trok honderden toeschouwers. Bij het passeren van de bruiloftsstoet zongen toeschouwers de bruidsmars. De burgemeester hield zijn toespraak in iets andere bewoordingen dan normaal, en de reden daarvan was voor iedereen duidelijk. Het betrof niet het huwelijk van twee mensen maar van twee heremietkreeften.
De hele affaire was op touw gezet door inwoners van Ocean City in de Amerikaanse staat New Jersey als een amusante manier om vrije tijd door te brengen. Het onderstreept heel duidelijk hoezeer vrije tijd en vrijetijdsbesteding een obsessie aan het worden zijn. Velen hebben het vaste besluit genomen zich volledig op ontspanning te storten.
In Amerika wordt de vrijetijdsbesteding wel de belangrijkste industrie genoemd. Ondanks enorme stijgingen in de kosten van levensonderhoud is het bedrag dat aan vrijetijdsbesteding is uitgegeven, gestegen van $58.300.000.000 in 1965 tot $160.000.000.000 in 1977. „Amerika is een vrijetijdsmentaliteit aan het ontwikkelen”, is de opmerking van een onderzoeker van recreatiepatronen aan het Amerikaanse ministerie voor Handel. „Deze huidige nadruk op ontspanning vertoont nog helemaal geen tekenen van verzwakking.” Men neemt aan dat de Amerikanen tegen 1985 een $300.000.000.000 per jaar aan vrijetijdsbesteding zullen uitgeven.
Nieuw vermaak uitdenken
De laatste jaren hebben een opmerkelijke toename te zien gegeven in het aantal verschillende manieren waarop mensen de uren buiten hun werktijd doorbrengen. Zo heeft een bepaalde groep bijvoorbeeld een „primitief kampement” opgezet waar alleen voorwerpen gebruikt mogen worden die vóór 1820 bekend waren. De kampeerders brengen daar dan twee weken door in kleding die karakteristiek is voor de tijd van de oorlog tegen de Franse kolonisten en de Indianen.
Dan is er het Genootschap voor Creatieve Anachronismen. In hun vrije tijd kleden de leden zich als in de middeleeuwen en leven ook zoals dat bij die tijd hoort. Zij zijn verdeeld in vier „koninkrijken” die weer onderverdeeld zijn in kleinere gebieden zoals baronieën en provincies. Onder andere voert men gevechten in volledige wapenrusting maar met stomp gemaakte wapens. Iemand is daarbij als scheidsrechter uitgekozen om te oordelen of een slag zou hebben verminkt of dodelijk zou zijn geweest als hij met een echt wapen zou zijn toegebracht.
Een andere speelse nieuwigheid vormen de ’badkuip-races’. Bij het Saranac meer (staat New York) hangen allerlei lieden buitenboordmotoren achter badkuipen en tuffen daarmee op het meer rond. Op hetzelfde vlak liggen de activiteiten van de Wedstrijdvereniging van de Watervlooien van Amerika. Alleen gebruikt deze organisatie geen badkuipen om de golven te doorklieven, maar afgedankte Volkswagen-„kevers”. Het dak wordt eraf gehaald en het voertuig wordt waterdicht gemaakt, en dan bevestigt men een schroef aan de drijfas.
Waarom zo’n belangstelling voor vrijetijdsbesteding?
Waarom bestaat er zoveel belangstelling voor activiteiten in de vrije tijd? Sommigen geven een onverwacht antwoord. „Werk is iets anders gaan betekenen”, merkt Dr. J. W. Churchill op die verbonden is aan de afdeling voor vrijetijdsonderzoek van de universiteit van Maryland. „Ik denk dat we een drang voelen om produktief te zijn, iets te bereiken, iets voort te brengen. Ik geloof dat dat een heel fundamentele behoefte is. Aangezien zoveel mensen dat niet meer in hun werk kunnen bereiken, is dan hun vrije tijd het enige terrein waarop zij succesvol kunnen zijn.” Dr. Churchill ziet de huidige nadruk op vrije tijd als „een verschuiving naar meer produktiviteit” in plaats van een ontwikkeling dat men zich ervan afkeert.
Een andere reden waarom de belangstelling voor vrije tijd tegenwoordig is toegenomen, is dat velen succes niet meer bezien in termen van inkomen of status in de gemeenschap. In plaats daarvan menen zij iemand te zijn als zij opvallen door bizarre vrijetijdsbezigheden. Zij verlangen niet alleen een leven van spel, maar willen erkenning vinden door de stunts die zij voor hun vermaak uithalen.
Een dieper liggende reden voor zoveel belangstelling voor vrijetijdsbesteding ligt in het feit dat plotseling zeer velen zo sterk met hun eigen „ik” bezig zijn. Maar is het verkeerd belangstelling voor zichzelf te hebben? En steekt er kwaad in om dat te tonen door plezier te hebben? Niet noodzakelijkerwijs. Een bepaalde mate van belangstelling voor onszelf en gezonde ontspanning is heilzaam. Maar — en dat zal het volgende artikel aantonen — vaak loopt het najagen van plezier uit de hand