Een wetenschappelijke basis voor wichelroedelopen?

ER LIJKT geen wetenschappelijke basis aanwezig voor sommige van de reacties waarop naar water speurende wichelroedelopers aanspraak maken. In sommige gevallen schokt de gevorkte tak wild heen en weer, in andere gevallen wordt er zo sterk aan getrokken dat de tak breekt. Andere wichelroedelopers beweren water te kunnen lokaliseren door eenvoudig hun techniek boven een kaart van het gebied te beoefenen. Dergelijke berichten roepen het vermoeden op dat er demonische krachten in het spel zijn. Het tijdschrift De Wachttoren bevatte in zijn uitgave van 1 september 1963 een interessant artikel over het onderwerp van goddeloze geesten en hun activiteiten. Er werd gesteld dat het heel goed mogelijk is dat demonenkrachten betrokken zijn bij deze ervaringen.

Het artikel zei echter ook: „Hoewel tot op heden verrichte wetenschappelijke onderzoekingen niet bevestigen dat het zoeken van water met een V-vormige tak op de werking van natuurwetten berust, betekent dit nog niet dat dergelijke onderzoekers het absoluut bij het rechte eind hebben. De mogelijkheid bestaat dat er toch bepaalde fundamentele natuurwetten bij betrokken zijn.”

In deze zelfde lijn ligt nu, 16 jaar later, een interessant artikel dat is verschenen in een wetenschappelijk tijdschrift van naam, New Scientist (8 februari 19793. Onder de titel „Wichelroedelopen verwerft nieuwe geloofwaardigheid”, geeft de ondertitel te kennen: „Uit de Sovjet-Unie afkomstige berichten over succesvolle wetenschappelijke experimenten met de oude kunst van het speuren naar water en mineralen met behulp van een wichelroede hebben het noodzakelijk gemaakt opnieuw te gaan zoeken naar een mogelijke praktische toepassing van de techniek.” De betrokken sovjetgeologen „beklemtoonden de verdiensten van één speciale methode die onlangs in de Sovjet-Unie is ontwikkeld en die bekendstaat als ’BPM’”. Het artikel in de New Scientist voegde eraan toe: „BPM (bio-physical method, biofysische methode) blijkt eenvoudig een respectabele nieuwe naam te zijn voor wichelroedelopen!”

Aangevallen door de kerk

„Het eerste authentieke bericht over wichelroedelopen”, vermeldt de Encyclopedia Americana, „is afkomstig uit het Duitsland van de middeleeuwen: in 1556 publiceerde Georgius Agricola in zijn De re metallica een beschrijving van wichelroedelopen door Teutoonse mijnwerkers ten einde mineralen en erts te lokaliseren. Maarten Luther en andere geestelijken waren van mening dat roedelopen mogelijk satanische bindingen had. Ondanks kerkelijke verbodsbepalingen verspreidde roedelopen zich van Duitsland naar andere Europese landen.” De Americana beschrijft vervolgens de methode:

„Het traditionele hulpmiddel, en ook nog steeds het populairste, is een Y-vormige gevorkte stok. In iedere hand houdt men een uiteinde van de vork. De handpalmen worden naar boven gehouden. Het eind van de stok wijst naar voren en wordt in een horizontale of iets opgeheven positie gehouden. Wanneer het einde van de stok naar beneden beweegt, wijst dat op de aanwezigheid van het gewenste voorwerp. In het verleden gaf men de voorkeur aan takken van de hazelaar. Nu worden allerlei houtsoorten gebruikt, alsook wichelroeden van walvisbalein, nylon en metaal.”

Na gesteld te hebben dat wichelroedelopen vanaf het begin controversieel is geweest en vaak door de kerk is aangevallen, bestreed de New Scientist de beweringen dat alleen bepaalde personen deze macht zouden bezitten. Op grond van een onderzoek met normale personen schijnt het „dat het vermogen om dergelijke reacties te verkrijgen veel wijder verbreid is dan voorheen is gedacht. . . . Met gebruik van deze hulpmiddelen die net als de traditionele hazelaartak eenvoudig mechanische versterkers zijn die bij kleine handbewegingen een grote uitslag geven, hebben honderden mensen ontdekt dat zij wichelroedereacties konden ervaren”. Het is dus niet de tak die door het water of het erts wordt aangetrokken. De wichelroede versterkt eenvoudig kleine onmerkbare handbewegingen en maakt die zichtbaar. Dit bevestigend zei de Americana: „Sommige wichelroedelopers beweren voorwerpen te kunnen opsporen met alleen hun handen.”

Het artikel in de New Scientist berichtte over een onderzoek dat is uitgevoerd door twee aanvankelijk zeer sceptische geleerden van het Water Research Laboratory van de universiteit van de Amerikaanse staat Utah. Zij gebruikten geen gevestigde wichelroedelopers maar „testten de bekwaamheden van 150 beginnelingen in het roedelopen, van wie de meesten stafleden en studenten van de Utah State University waren. . . . De onderzoekers van Utah kwamen tot de belangrijke conclusie dat meer dan 99 percent van de mensen die zij testten, wichelroedereacties ervoeren”.

Een mogelijke wetenschappelijke basis

Sommige biologische systemen zijn „opmerkelijk gevoelig voor heel kleine veranderingen in omringende magnetische en elektromagnetische velden”, volgens geleerden aan de universiteit van Illinois en de staatsuniversiteit van Moskou. Experimenten hebben aangetoond dat postduiven het magneetveld van de aarde waarnemen en hun koers erop richten. Ook honingbijen nemen het waar, en recente experimenten schijnen aanwijzingen op te leveren dat zelfs sommige slakken er gevoelig voor zijn. Kan de menselijke hand reageren op variaties in het magnetische veld? Als dat het geval zou zijn, hoe zou dat dan iets uit te staan hebben met de aanwezigheid van water? Het artikel in de New Scientist legt uit:

„Hoe zou een dergelijke theorie een verklaring kunnen leveren voor het verschijnsel van het vinden van water of erts met een wichelroede of BPM zoals dat door de sovjetgeleerden wordt toegepast? Mineraaladers en stromend grondwater houden beide verband met geologische discontinuïteiten als breuken, breuk- en schuifzones, belangrijke spleten, oude stroomkanalen, oplossingsholten in kalksteen, lavagangen in vulkanisch gesteente, enzovoort. Deze discontinuïteiten veroorzaken kleine geofysische storingen, bijvoorbeeld in de magnetische veldsterkte, die verantwoordelijk zouden kunnen zijn voor de wichelroedereacties. Dit is wat de sovjetgeleerden geloven die meer dan tien jaar gebruik hebben gemaakt van BPM en wier werk in het westen meer bekendheid verdient.”

Volgens deze theorie denkt men dat het niet de aan- of afwezigheid van water of mineralen is die een reactie geeft bij het wichelroedelopen, maar de variatie in magnetische veldsterkte die door deze geologische formaties wordt veroorzaakt. Deze formaties bieden echter een goede kans een ertsader of een opeenhoping van water aan te treffen. Er zijn vele voorbeelden gegeven van succesvolle toepassing van wichelroeden, zowel voor het lokaliseren van ertshoeveelheden als water.

In de reeds genoemde experimenten van de Utah State University kregen de 150 amateur-wichelroedelopers elk 30 houten blokjes en liepen zij langs voorgeschreven testroutes. Zij moesten een blokje laten vallen op iedere plek waar zij een reactie ervoeren. Ieder liep de route alleen, en voordat de volgende langskwam, werden de blokjes weggehaald nadat was opgetekend waar ze hadden gelegen. Vaker dan volgens kansrekening te verwachten was, liet men de blokjes op dezelfde plekken vallen. Hierna vervolgt het artikel in de New Scientist:

„Deze resultaten suggereerden dat het de moeite waard was om te onderzoeken of de wichelroedereacties verband hielden met kleine variaties in het magnetische veld langs de testroute, zoals opgemeten door cesiumdamp-magnetometers. Er werd een bepaalde samenhang gevonden: Wichelroedelopers ervoeren vaker reacties langs gedeelten van het traject waar de gradiënt van het magnetische veld sterker veranderde. Chadwick en Jensen concludeerden dat de mogelijke koppeling tussen wichelroedereacties en veranderingen in magneetveld die met stromend grondwater samenhingen, de basis konden vormen voor toekomstig onderzoek.”

Conclusie

De New Scientist komt tot de slotsom: „Als de wichelroedereactie zo algemeen is, en als de Russische beweringen ten aanzien van de doelmatigheid van BPM als een techniek voor het speuren naar erts zonder meer geaccepteerd kunnen worden, dan lijkt er alle reden te zijn om het zoeken naar water en mineralen door middel van wichelroeden het onderwerp te maken van een gezamenlijke research inspanning. . . . als de oplossing van een eeuwenoud mysterie dat vaak met helderziendheid en het occulte in verband is gebracht, nu ten slotte toch louter een kwestie van grondige analyse zou blijken te zijn, dan zou dat een te rechter tijd komende demonstratie zijn van de waarde van de wetenschappelijke methode.”

Zelfs als bewezen wordt dat er reacties optreden op veranderingen in het elektromagnetische veld die sommigen aan de aanwezigheid van water toeschrijven, vormt dat nog geen verklaring voor de extreme reacties bij sommigen die beweren dat de tak of roede wild heen en weer rukt en soms breekt door de heftigheid van de reactie. Ook bestaat er geen verklaring voor de bewering dat sommigen de roede over een kaart van het gebied kunnen bewegen en zo water kunnen lokaliseren. In dergelijke gevallen kunnen nog steeds demonische krachten aan het werk zijn. Goddeloze geesten grijpen soms normale reacties aan en vervormen die buiten alle proporties, of nemen een waarheid en drijven die tot een dergelijk uiterste dat het een grove leugen wordt.