Wat een „pacemaker” voor mij deed
TOEN de dokter zich voorover boog en naar de hartslag van het ongeboren kind luisterde, wist hij onmiddellijk dat er iets heel ernstig mis was. Bij tijden bedroeg die slechts 48 slagen per minuut in plaats van de 120 slagen per minuut die voor een ongeborene normaal zijn. De dokter liet direct andere doktoren komen om de oorzaak van het probleem vast te stellen. Voor er een diagnose kon worden gesteld, werd ik een maand te vroeg op 11 september 1944 geboren. Ik had inderdaad een hartslag van slechts 48 tot 60 slagen per minuut. De oorzaak? Een ventriculair hartblok.
Een ventriculair hartblok klinkt erger dan het is. In mijn geval betekent het dat de boezems normaal slaan, maar dat de kamers de prikkel hiervan niet altijd doorkrijgen. Hierdoor trekken de kamers van mijn hart zich veel minder vaak samen, slechts een 30 tot 40 keer per minuut, terwijl de boezems dit 60 tot 80 maal per minuut doen. Daar de hartkamers de eigenlijke pompwerking van het hart verzorgen, was de bloedstroom die mijn lichaam ontving slechts de helft van die van de gemiddelde persoon. De dokter geloofde dat ik het eerste geregistreerde geval was bij wie deze hartkwaal al voor de geboorte werd ontdekt. Men vertelde mijn moeder dat ik waarschijnlijk maar kort te leven had, omdat de medische wetenschap voor dit probleem geen oplossing wist.
Na een erg moeilijk eerste jaar begon mijn toestand zich te stabiliseren en werd ik sterker. Het was noodzakelijk mijn lichamelijke activiteiten in mijn jeugd sterk te beperken. Ik moest regelmatig een dutje doen en kon op school niet meedoen met gymnastiek en sport. Mijn vriendenkring bestond bijna volledig uit Jehovah’s Getuigen, die altijd veel begrip en bezorgdheid toonden vanwege mijn speciale beperkingen, en mij toch betrokken in hun bezigheden. De volgende keer dat wij een dokter raadpleegden, was tegen het einde van mijn tienerjaren, maar hij zei dat er verder niets aan te doen was.
Ik begon in mijn lichamelijke beperkingen te berusten, daar ik wel inzag dat ik, wilde ik in leven blijven, in mijn manier van leven bepaalde grenzen in acht moest nemen. Nadat ik de middelbare school doorlopen had, bemerkte ik dat ik part-time werk kon verrichten, en dit droeg ertoe bij mijn onkosten in het gezin te vergoeden. Ongeveer anderhalf jaar lang kon ik om de maand „pionieren” door in die maanden ten minste 75 uur eraan te besteden mijn christelijke geloof met anderen te delen. Dit vormde een hoogtepunt in mijn jonge leven.
Ik kreeg een pacemaker
Eind 1965 kwam mijn tante, die verpleegster is, in contact met een hartspecialist die veel belangstelling had voor de vooruitgang die men boekte met zogenaamde pacemakers. Mijn tante informeerde bij deze dokter en legde hem mijn bijzondere omstandigheden uit. Zij vroeg of een pacemaker mij zou helpen. Er werd een eerste bezoek geregeld. Na enige vooronderzoeken zei deze ongewoon zorgzame dokter dat hij er vrijwel zeker van was dat een pacemaker mijn situatie sterk zou verbeteren.
De dokter legde uit dat de gangmaker een klein, op batterijen werkend elektronisch instrumentje is, dat gewoonlijk volledig ingekapseld zit in een huls van hardplastic, met een aansluiting voor draden die naar de hartspier gaan. Het keert de polariteit van de elektrische lading van de hartspier om waardoor de spier zich samentrekt er derhalve bloed pompt. Deze regelmatige elektrische impulsen naar de hartspier veroorzaken iedere keer een samentrekking, waardoor een redelijk normale hartslag ontstaat.
Er zijn verschillende soorten gangmakers in gebruik. De vroegere soorten hadden een vast ritme. Deze houden een van tevoren ingesteld ritme aan van gewoonlijk 72 slagen per minuut, zonder hiervan af te wijken. De meest gebruikelijke soort is echter het „on demand”-type (’op aanvraag’). Wanneer het prikkelgeleidingssysteem van het hart uitvalt, bespeurt het apparaat dit en neemt het die taak over. Maar als het hart zelf weer juist werkt, neemt het apparaat dit ook waar en springt het niet bij.
De dokter zei dat hij graag had dat ik naar het ziekenhuis kwam voor enige speciale onderzoeken, waaronder een hartcatheterisatie. Bij dit laatste onderzoek werden er in mijn armen kleine insnijdingen gemaakt en door mijn aderen buizen helemaal tot in mijn hart gebracht. Dit gebeurde niet onder narcose, en al die tijd was ik mij volledig bewust van wat er gebeurde!
Op een gegeven moment waren er vier catheters tegelijk bij mij ingebracht, twee in elke arm. Aldus waren de doktoren in staat de wanden en kamers van mijn hart op openingen en misvormingen te onderzoeken. Zij konden zelfs de draden van een pacemaker helemaal in de hartspier inplanten en testen of de pacemaker mijn probleem zou verhelpen. De resultaten toonden dat de pacemaker mijn hartblok teniet zou doen en mijn hartslag zou opvoeren tot de normale snelheid die vooraf in de pacemaker was vastgelegd. De doktoren vonden geen andere misvormingen in mijn hart.
Een maand later, 23 januari 1966, was de datum die was vastgesteld om de pacemaker in mijn lichaam in te planten. In mijn buik werd een insnijding gemaakt en de verwisselbare pacemaker werd ingeplant. De reden waarom hij in de buikstreek werd aangebracht, was dat ik toentertijd slechts 43 kilo woog, en dat was het dikste gedeelte van mijn lichaam! Een tweede insnijding werd tussen mijn middelste ribben gemaakt. Deze was nodig om de draden van de pacemaker aan het hart te bevestigen. De draden werden zelfs aan het hartkamerweefsel vastgenaaid om goed contact te maken voor de elektrische impulsen van de pacemaker.
Er begon een nieuw leven
Ik herstelde snel en kon binnen tien dagen het ziekenhuis verlaten. Mijn vrienden en familie merkten op dat ik zo rood als een biet was vanwege de extra hoeveelheid bloed die nu door mijn bloedvaten stroomde. Na een herstel van zes weken ging ik weer naar mijn werk, maar daar moest ik bemerken dat mijn baan in mijn afwezigheid was opgeheven. Na korte tijd kon ik ander werk vinden, en dit was niets te vroeg, want ik begon nu nieuwe doeleinden en een nieuwe instelling te ontwikkelen.
Het eerste wat ik deed was mijn instelling om te zetten van „Neen, dat kan ik niet” in „Ja hoor, ik denk van wel”. O ja, ik had nog mijn beperkingen, maar ik begon vooral op het gebied van lichamelijke activiteiten mijn grenzen te verleggen. Ik kon nu hele dagen werken. Uiteindelijk betrok ik mijn eigen flat, en voor het eerst in mijn leven dacht ik aan trouwen.
Ik had mijn toekomstige vrouw de avond voor de eerste implantatie van een pacemaker ontmoet. Zij spreekt er nog wel over hoe zij dacht dat deze jongeman wel een erg fantastisch verhaal ophing, maar hoe zij er later achter kwam dat het allemaal volledig waar was. Ik ging erg hard werken om zo’n $2000 (ƒ 4000) aan allerlei medische kosten af te betalen, en om bovendien na ons huwelijk een huis voor ons in te richten. Ik kon mijn familie en vrienden bewijzen dat ik lichamelijk in staat was een vrouw en gezin te onderhouden.
Wij trouwden in 1967. De verwachte komst van ons eerste kind bracht echt wel wat bezorgdheid met zich. Dit omdat wij ons zorgen maakten of ons kind mijn hartgebrek zou erven. Mijn dokter was van mening dat de kans daarop zo gering was dat wij daar niet over in hoefden te zitten, maar dat deden wij natuurlijk toch. Toen ons dochtertje uiteindelijk kwam, had zij een gezond hart en waren wij enorm opgelucht.
Nieuwe pacemakers
Mijn pacemaker was er één voor 24 maanden, daar de batterijen slechts zo lang meegingen. Die twee jaar schenen erg kort. Toen moest ik terug naar het ziekenhuis voor een nieuw exemplaar. Dit keer was de operatie veel eenvoudiger. Alles wat de dokter moest doen, was een insnijding maken, het vlees van de pacemaker wegsnijden, de draden ervan losmaken, hem verwijderen en de nieuwe aansluiten. Daarna naaide hij de wond dicht. Deze ingreep vond onder narcose plaats en duurde ongeveer een uur. Ik bleef drie dagen in het ziekenhuis en kon binnen een week weer aan het werk gaan.
In het begin voelde de pacemaker aan als een grote gesp van een riem om mijn middel, en stak hij enigszins uit mijn maagstreek naar voren. Mettertijd, toen mijn gewicht van 43 kilo op 59 kilo was gekomen, kon de dokter het volgende exemplaar wat dieper aanbrengen, en viel het minder op.
De volgende vervanging ging in de grond der zaak net als de vorige in zijn werk. Maar toen, in 1972, begon de dokter van een nieuwe werkwijze gebruik te maken. Ik ging als poliklinisch patiënt naar het ziekenhuis, en de operatie werd verricht terwijl ik bij bewustzijn was; ik kon ernaar kijken! Eerst werd ik plaatselijk verdoofd. Daarna werd er een insnijding gemaakt en werd de oude pacemaker door de nieuwe vervangen. Dit duurde bijna een uur, en behalve de eerste insnijding en de injecties voor de verdoving bracht het geen werkelijk ongemak met zich. Maar het zal duidelijk zijn dat bij bewustzijn een operatie ondergaan toch wel een bepaalde spanning kan geven.
Ik vond iets om mij aan vast te klampen en hield dat zo stevig vast dat mijn handen er later pijn van deden. Ik probeerde mijn gedachten af te leiden van wat er gaande was door dat uur aan één stuk door te praten. Elke geringe beweging die de dokter maakte, werd in mijn lichaam versterkt. Het was alsof hij al mijn ingewanden aan het verplaatsen was, hoewel er in werkelijkheid maar heel weinig gebeurde. Toen het uur om was, waren wij grapjes aan het maken en aan het lachen. Daarna kleedde ik mij aan en liep ik naar de auto om naar huis te rijden.
Deze nieuwe werkwijze is veel minder duur, daar het verblijf in het ziekenhuis achterwege kan blijven. Bovendien herstelt men sneller, daar het lichaam niet de gevolgen van een volledige narcose te boven hoeft te komen. Binnen drie dagen kon ik weer gaan werken.
Een ander voordeel van de nieuwe pacemakers is dat de dokter bepaalde dingen van buiten het lichaam kan instellen. Het vereiste aantal slagen per minuut bijvoorbeeld kan met behulp van een elektronisch doosje worden ingesteld op 60, 70, 80 of 90. Ook de intensiteit van de elektronische impuls kan op laag, middelmatig of hoog worden gezet. Derhalve kan de hartslag, als er vanwege een medisch probleem of een periode van extra activiteit enige verandering nodig is, tijdens het spreekuur worden bijgesteld. In 1973 kon ik naar Israël reizen met een tour die door de Watchtower Bible and Tract Society was georganiseerd. De dokter verhoogde mijn hartslag tot 80 slagen per minuut en dit bleek zo goed te voldoen dat wij die sindsdien op 80 hebben gelaten.
Zegeningen gevolgd door een droevige gebeurtenis
Dit was een erg gelukkige tijd in mijn leven. Ik had een vrouw uit duizenden, twee knappe dochtertjes, een fijn huis en een baan die mij voldoende tijd liet voor christelijke activiteiten. Ook diende ik als een ouderling in de christelijke gemeente. Velen van mijn christelijke broeders en zusters hadden geen enkel vermoeden dat ik eerder in mijn leven zo ernstig gehandicapt was geweest, of dat een pacemaker mijn hartslag regelt.
Natuurlijk had ik nog niet al de energie die ik graag had willen hebben. Derhalve moest ik mijn krachten verdelen over de verschillende bezigheden — een deel voor mijn werelds werk, een deel om tijd met mijn gezin door te brengen, alsook een deel voor christelijke vergaderingen, lezingen voorbereiden, en met mijn mede-Getuigen deelnemen aan de van-huis-tot-huisprediking. Dit betekende gewoonlijk dat ik, van mijn werk thuisgekomen, even een dutje deed voordat ik naar onze vergaderingen ging. Ik was niet zoals de meeste mensen; ik had geen reserve wanneer ik te ver zou gaan. Maar ik bracht de nodige mentale aanpassingen aan om evenwichtig te zijn in mijn zienswijze en bezigheden.
Toen kwam er een zondagmiddag in de zomer van 1975 dat mijn vrouw en ik naar het huis van mijn schoonmoeder reden om de kinderen op te halen. Zij hadden bij haar gelogeerd. Een jongeman die de andere kant op reed, viel in een bocht in slaap en botste frontaal tegen ons op! Verbazingwekkend genoeg werden wij niet gedood, maar wij hadden beiden ernstige verwondingen. Mijn enkel werd verbrijzeld daar ik mijn voet nog op de rem had toen wij op elkaar botsten.
De ambulance bracht ons naar een plaatselijk ziekenhuis. Op de afdeling voor behandeling van spoedgevallen liet ik de doktoren eerst mijn pacemaker controleren. Deze werkte nog regelmatig en had niet te lijden gehad van het ongeluk. Mijn lip werd gehecht en er werd een foto gemaakt van mijn voet en been. Toen de orthopeed over mijn voet kwam spreken, vroeg ik hem: „Kunt u hem weer goed krijgen?”
„Ik denk van wel”, antwoordde hij.
„Zal ik weer kunnen lopen?”, wilde ik weten.
„Daar valt in dit stadium nog niets over te zeggen.”
„Kunt u zonder bloedtransfusie opereren, daar ik een van Jehovah’s Getuigen ben?”
„Neen”, zei hij.
„Kunt u een andere dokter voor mij vinden die dat wel wil doen?”
Onze huisdokter had iemand in gedachten. Toen ik deze dokter de bovenvermelde vragen stelde, kreeg ik dezelfde antwoorden, behalve op de derde vraag. Hij zei: „Het is zonder bloed iets riskanter, maar als u het wenst zal ik het doen.” Dus zei ik: „Laten wij dan maar beginnen.”
De dokter kon meer tijd aan de operatie besteden, omdat er gezien de regelmatige, door de pacemaker beheerste hartslag minder kans was dat zich complicaties zouden voordoen. De operatie duurde ongeveer vier uur en er waren twee schroeven en twee metalen pinnen voor nodig om de enkel bijeen te houden. Terwijl onze familie en vrienden in de plaatselijke gemeente liefdevol het werk in huis deden en onze maaltijden bereidden, herstelden mijn vrouw en ik gestaag. Ik ben blij te kunnen zeggen dat ik weer kan lopen.
Gelukkige vooruitzichten
In die tijd woonden wij in het zuidwesten van Californië. Maar na het met plaatselijke reizende vertegenwoordigers van Jehovah’s Getuigen besproken en het onder gebed beschouwd te hebben, besloten wij naar een plattelandsgebied in het noorden van Arizona te verhuizen, waar wij van groter nut zouden kunnen zijn bij het bevorderen van het predikingswerk van Jehovah’s Getuigen. De afgelopen paar jaar konden zowel ik als mijn vrouw zo af en toe in het „pioniers”-werk delen. Wij ontvingen vele zegeningen bij het brengen van de bijbelse boodschap aan onze buren en het samenwerken met onze christelijke broeders en zusters.
Een kunstmatige gangmaker heeft ongetwijfeld mijn leven verlengd, en onbetwistbaar ook verbeterd. Door de problemen met mijn hart ben ik waarschijnlijk beter bekend geraakt met de werking van het hart dan de meeste mensen. Het is waar, er zijn nog veel dingen die ermee verkeerd kunnen gaan, en ook verkeerd gaan, en in het gunstigste geval kan een kunstmatige gangmaker slechts tijdelijk bepaalde problemen verhelpen. Maar wanneer de wonderen van het hart worden bestudeerd, blijkt dat het hart het vermogen bezit eeuwig te blijven slaan.
Het bezit dit vermogen omdat onze Schepper, Jehovah God, oorspronkelijk van plan was mensen eeuwig in geluk op aarde te laten leven. En dat voornemen zal zeker worden vervuld, precies zoals de bijbel belooft: „God zelf zal bij hen zijn. En hij zal elke traan uit hun ogen wegwissen, en de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch geschreeuw, noch pijn zal er meer zijn. De vroegere dingen zijn voorbijgegaan” (Openb. 21:3, 4). Naar welk een groots vooruitzicht kunnen wij daarom uitzien! Ja, er is een nieuw samenstel nabij waarin allen een blakende gezondheid zullen genieten, zonder ook maar het geringste spoortje van problemen met hun hart of enig ander deel van hun lichaam! — Ingezonden.
[Illustratie op blz. 13]
Gangmaker die in de buikwand is ingeplant, en waarvan elektroden op de hartwand zijn aangebracht