Spiritistische religies — Waarom velen zich ertoe aangetrokken voelen. Moet u zich ermee inlaten?

Door Ontwaakt!-correspondent in Liberia

DE GROTE kathedraal is donker en leeg, maar vanuit een kerkje in een afgelegen straat stijgen luide klanken op. Gezang, ritmisch handgeklap, tamboerijngerinkel en kreten van „Prijs de Heer!” zijn in de stille avond ver te horen. Af en toe hoort men boven het lawaai uit de opgewonden stem van iemand die als een bezetene aan het preken is. Plotseling begint de met zijn armen zwaaiende leider in zijn extase woorden in een onbekende vreemde taal te uiten. Als iemand hierop antwoordt, voelen de aanwezigen aan dat er contact is gelegd met het bovennatuurlijke en verwacht men wonderbaarlijke genezingen en profetieën.

Met variaties komt dit tafereel, dat zich in een Afrikaanse „gebedsgenezings”-kerk voordeed, in veel landen algemeen voor. Sommigen zien hierin religieuze uitingen van een wijdverbreide charismatische beweging, die op ’s mensen vergrote geestelijke behoefte duidt. Grote aantallen mensen hebben de conventionele religie, waarin men de godsdienst louter automatisch en op rituele wijze uitoefent, de rug toegekeerd ten gunste van het bovennatuurlijke en „geestelijke werkelijkheid”.

Zullen zulke levendige emotionele ervaringen uw geestelijke behoeften bevredigen, of zullen ze u aan gevaarlijke invloeden blootstellen? Door alle narigheid in onze tijd worden velen ertoe gebracht een positief antwoord van de zijde van God te zoeken. Terwijl sommigen „gebedsgenezings”-kerken opzoeken, trachten anderen dit antwoord te verkrijgen door evenals koning Saul uit de oudheid via mediums met geesten in contact te treden. — 1 Sam. 28:4-8.

Spiritistische religies zijn echter misleidend en gevaarlijk, omdat men hierdoor niet met de ware God in contact komt, maar met boosaardige geestelijke schepselen, die door degene „die de gehele bewoonde aarde misleidt”, Satan de Duivel, worden bestuurd (Openb. 12:9). Het is spiritisme dat door God wordt veroordeeld (Deut. 18:10-12). En vergeet niet dat onchristelijke heidenen uit de oudheid ook de „geest” ontvingen, waardoor zij in staat gesteld werden te genezen, in onbekende talen te spreken en te „profeteren”! Kerken die voorgeven God te naderen door de bezoekers van hun kerkdiensten dermate op te zwepen dat zij in een toestand van extase of hysterie geraken, volgen de heidenen na. Laten wij eens beschouwen hoe dit in zijn werk gaat.

Opgeroepen extase

Extase kan onder andere worden opgeroepen door middel van drugs, zoals wordt uitgelegd in Tylors Religion in Primitive Culture:

„Door tabak te roken, brachten de tovenaars van Braziliaanse stammen, die tijdens hun orgieën krampachtige stuiptrekkingen hadden, zich in extase en zagen zij geesten . . . Noordamerikaanse Indianen beschouwden de roes die door tabak wordt veroorzaakt als een bovennatuurlijke extase en de dromen van mensen die in deze toestand verkeerden, als geïnspireerd.” — Deel 2, blz. 503.

Doordat men in spiritistische religies van tabak gebruik maakte om met de demonen in contact te komen, werd tabak het „heilige kruid” genoemd. Wanneer Tylor de door drugs opgeroepen extase vergelijkt met wat er in kerken gebeurt, zet hij uiteen dat fanatieke predikers tijdens „opwekkingsbijeenkomsten” vaak „precies dezelfde stuiptrekkingen en bezwijmingen [veroorzaken] waaraan heidense stammen talloze eeuwen achtereen een religieuze betekenis hebben toegekend”.

Tijdens kerkdiensten kan men tot een bezetenheid worden opgezweept, zodat sommigen in een hysterische toestand geraken, met omhoogrollende ogen en gebalde vuisten, waarbij de duim naar binnen is gekeerd, gevolgd door spiersamentrekkingen, gespartel en een wild heen en weer rollen. Komt zo’n toestand overeen met de eerste-eeuwse uitstorting van de heilige geest tijdens Pinksteren?

Absoluut niet! (Hand. 2:1-11) De bijbel laat in Galáten 5:22, 23 zien dat de werking van Gods geest geen onbeheerste hysterie voortbrengt, maar juist het tegenovergestelde, de vruchten zachtaardigheid en zelfbeheersing. In een hysterische toestand verliezen mensen hun zelfbeheersing, en van zulke personen is bekend dat zij „door visioenen zijn achtervolgd, terwijl hun fantasieën geesten opriepen wier namen zij uitgilden”.

Het is duidelijk dat extatische religieuze gevoelens gemakkelijk uit de hand kunnen lopen wanneer de beperkingen van het vlees worden genegeerd. Zoals in Hastings’ Encyclopædia of Religion and Ethics wordt erkend, heeft het christendom dan ook terecht de verantwoordelijkheid „extase op de achtergrond [te houden], als een toestand die gevaarlijk is voor de geest en de wil”.

Fixaties

De bijbel geeft christenen de raad ’in het gebed aan te houden’ en hun geest „gericht” of „gefixeerd” te houden „op de dingen die boven zijn” (Rom. 12:12; Kol. 3:2). Dit wil echter niet zeggen dat men zijn geest gedurende geruime tijd op een bepaalde gedachte of een bepaald voorwerp moet concentreren in de hoop een emotionele ervaring mee te maken. In sommige kerken knielen aanstaande bekeerlingen urenlang voor een „zondaarsbankje” ten einde in gebed om „religie” te vragen. Hierin schuilt echter een groot gevaar, want Jezus heeft deze gewoonte van religieaanhangers om hun geest onder herhaaldelijk opgezegde gebeden op één gedachte te richten, of te fixeren, juist krachtig veroordeeld (Matth. 6:7). Men kan hierdoor in trance, of een autohypnotische toestand, geraken. In zo’n toestand kan iemand ingevingen krijgen, terwijl de emotionele reactie zo levendig kan zijn, dat hij het gevoel heeft door God aangeraakt te zijn. Deze benadering komt overeen met de op bepaalde lichaamshoudingen gebaseerde concentratiemethoden van yoga, een vorm van spiritisme waardoor buitenzintuiglijke indrukken worden veroorzaakt.

Terwijl de bijbel in Filippenzen 4:6, 7 belooft dat God, als een verhoring van gebeden, ’onze geestelijke vermogens zal behoeden’, bemerken degenen die door vasten en fixaties „religie” trachten te vinden, dat zij hun geest leeg moeten maken en de remmen van hun geestelijke vermogens of hun redenatievermogen moeten afwerpen. „Uw geest is te rationeel. U krijgt het niet tenzij u zich laat gaan en de Heilige Geest laat binnenkomen”, gaf Marcus Bach in zijn boek The Day I Spoke in Tongues — the Inner Ecstasy toe.

Dit ’laten gaan’ werd eens als volgt aanbevolen:

„U moet de kunst verstaan uw geest te bedwingen, tot zwijgen te brengen. . . . Sta uw geest toe rond te dwalen of gewoon helemaal leeg te worden. . . . Fouten kunnen worden vermeden door elke dag tijdens het mediteren zorgvuldig naar de innerlijke stem te luisteren . . . en voor de hulp van hogere niveaus open te staan.”

Is dit bijbelse raad? Helemaal niet. In plaats daarvan is het de raad van een demonische „stem” aan een dame die gebruik maakte van een Ouijabord. Zoals door dit incident wordt aangetoond, zet iemand die door middel van onjuiste concentratie zijn geest leegmaakt, ten einde stemmen te horen of in emotioneel opzicht ’aangeraakt’ te worden, de deur van zijn geest wagenwijd open voor de aanstormende demonen. Zo’n ’schoongeveegde’ geest, die daarna niet opnieuw met geestelijk heilzame gedachten is gevuld, zou volgens Jezus juist door de demonen worden uitgekozen om er bezit van te nemen. — Luk. 11:24-26.

Spiritistische genezingen

Een psychometrische genezer (een soort helderziende) maakt gebruik van methoden die bij toverij algemeen voorkomen en vraagt wat haar, een stukje vingernagel of zelfs wat speeksel op een stukje papier, ten einde dit als een ’contactbrug’ te gebruiken voor het stellen van een diagnose en het bewerkstelligen van genezing. Zulke praktijken, alsook de genezingen als gevolg van de psychische krachten van yoga en de spiritistische genezingsbewegingen zoals die van Harry Edwards in Engeland, brachten één onderzoeker ertoe op te merken: „Magische genezing is de vorm die thans het meest voorkomt.”

In Afrika verricht een magische genezer zijn werk door middel van fetisjen of amuletten. In sommige gebieden maakt men gebruik van voorwerpen die aan Satan zijn gewijd, zoals stenen. Kunnen wij echter, indien dit beginsel van magie door „christelijke” kerken wordt overgenomen, van het standpunt uitgaan dat de kracht die erachter schuilt, nu van God komt, en niet van Satan?

In werkelijkheid maakt men zelfs in sommige kerken van de christenheid van verscheidene tovermiddelen gebruik om genezingen te bewerkstelligen. Hastings’ Encyclopædia of Religion and Ethics merkt hierover op: „In de westerse christenheid neemt de Geloofsbelijdenis van de Apostelen een even belangrijke plaats in als het Onze Vader. Het wordt voor genezingen gebruikt, vooral bij exorcisme.” Gebeden, religieuze formules, en bijbelteksten zijn tot magische toverformules herleid, net zoals dit in heidense religies gebeurt. „Christian Science”-genezers gebruiken bijbelteksten gecombineerd met autosuggestie. Velen zijn nog steeds zo bijgelovig om het kruisteken als de „beste verdediging tegen demonen en de remedie voor alle kwalen” te beschouwen, zo zegt Dr. Kurt Koch in zijn boek Demonology Past and Present.

Magnetiseurs en „warme hand”-genezers

Dan zijn er magnetiseurs, met sterke krachten, die beweren iemands gezondheid te kunnen herstellen door eenvoudig strijkende handbewegingen te maken. Iemand die zelf als magnetiseur werkzaam is, heeft echter gezegd: „Wie met behulp van genezende magnetische krachten meer dan twee personen per dag kan behandelen, is aangesloten met de onderwereld.” Moeten wij dan aannemen dat degenen die het zwakke „natuurlijke” magnetisme bezitten, geen demonische invloeden hebben ondergaan? Zulke genezers liefhebberen misschien niet rechtstreeks in het spiritisme en zijn misschien wel „in de naam van Jezus” werkzaam. Hier wordt enig licht op geworpen door het feit dat Dr. Koch gedurende 30 jaar waarin hij met gevallen van occulte vatbaarheid te maken had, steeds wanneer hij iemand ontmoette die een magnetische „gave” bezat, ontdekte dat hetzij zijn ouders, grootouders of overgrootouders in magie of spiritisme hadden geliefhebberd!

In Duitsland ontdekte een kerklidmaat dat hij door middel van zijn „warme hand” kon „genezen”. De predikant van de kerk noemde dit vermogen goedkeurend een „gave van God”. Maar wat valt er dan te zeggen over een bepaalde tovenaar op de Filippijnen die, door middel van occulte krachten, zijn hand naar believen „warm” kan maken? En er is ook een yogaleraar (goeroe) die door autosuggestie de circulatie in zijn hand dermate laat toenemen, dat er bloed uit de poriën komt, een door concentratie bereikte prestatie die een verandering in zijn lichaam teweegbrengt. Zou de predikant ook deze laatstgenoemde spiritistische verschijnselen goedkeurend ’gaven van God’ noemen? Zo’n religieuze leider biedt weinig bescherming tegen gevaarlijke spiritistische religies.

Genezen door suggestie

Veel gebedsgenezers bedienen zich van het beginsel van suggestie. Hierbij gaat het in werkelijkheid helemaal niet om goddelijke gezondmaking; hun succes hangt veeleer af van de mate waarin iemands emotionele toestand verandering kan teweegbrengen in zijn fysieke toestand. Zulke „genezingen” zijn gewoonlijk niet blijvend. Tijdens een emotioneel geladen opwekkingsbijeenkomst overtuigt een gebedsgenezer een artritispatiënt in een rolstoel van het feit dat hij is genezen. Op basis van die krachtige suggestie staat de bevende invalide op en loopt om later evenwel in een nog ergere fysieke toestand terug te vallen.

Ook als de gebedsgenezer in zulke gevallen niet onder demonische invloed staat, stelt hij het toch op misleidende wijze voor alsof religieuze suggestie in werkelijkheid goddelijke gezondmaking zou zijn die door de macht van de heilige geest tot stand wordt gebracht. Iemand die hierbij betrokken is, zal van zijn zijde moeten beproeven of de verklaringen van de gebedsgenezer werkelijk hun oorsprong vinden bij God. (Vergelijk 1 Johannes 4:1.) Ware aanbidding is niet op een leugen gebaseerd, maar ’ware aanbidders zullen de Vader met geest en waarheid aanbidden’. — Joh. 4:23.

Uw geestelijke nood bevredigen

Als u naar God zoekt, wat zou u dan nog meer kunnen vragen dan de bron te vinden waar u ’vervuld kunt worden met de nauwkeurige kennis van Gods wil in alle wijsheid en geestelijk onderscheidingsvermogen’? Dan zal uw geestelijke nood volledig worden bevredigd. Dit betekent dat iemand die zich bewust is van zijn geestelijke nood, krachtsinspanningen in het werk moet stellen om met een ontvankelijke geest de bijbel zelf te onderzoeken. Als u dit doet, zult u de waarheid leren kennen, die, zoals Jezus zei, ’u vrij zal maken’. — Kol. 1:9; Joh. 8:32; Matth. 5:3.