Aan de dreiging van alcoholmisbruik het hoofd bieden
WANNEER het om alcoholmisbruik gaat, is „voorkomen” zeker „beter dan genezen”. Het is veel en veel beter niet afhankelijk te worden dan wel verslaafd te raken — met alle gevolgen van dien.
En dat „voorkomen” dient al te beginnen in de kinderjaren. Jongeren behoren van hun ouders de juiste kijk op alcoholgebruik te krijgen. Ouders hebben via wat ze doen en zeggen een enorme invloed op hun kinderen. Wanneer zij zelf bij het drinken van alcoholische dranken nooit de perken van matigheid te buiten gaan, zullen hun kinderen niet opgroeien met de gedachte dat zwaar en geregeld drinken voor volwassenen normaal is.
En wanneer ouders op een bepaald moment zouden beslissen dat hun zoon of dochter oud genoeg is om af en toe iets alcoholhoudends te drinken dan is het gepast zorgvuldig uit te leggen waarom voorzichtigheid met alcohol geboden is. Kinderen zijn bijzonder onervaren, hun lichaam is kleiner en niet gewend aan alcohol, en zij kunnen het daarom minder goed verdragen.
„Voorkomen” wanneer men volwassen is
Ook voor volwassenen is „voorkomen beter dan genezen”. Daarvoor is het nodig dat zij alcoholhoudende dranken zien voor wat ze zijn: dranken die een bepaalde vreugde aan het leven kunnen toevoegen, maar bij onjuist gebruik een dodelijke dreiging inhouden.
Wanneer u de gastheer bent van een gezellig avondje, voel u dan niet verplicht ongelimiteerd alcoholische dranken te schenken. Biedt ze in bescheiden mate aan, zo u ze al aanbiedt. Heb ook wat niet-alcoholische dranken bij de hand, en laat een gast zich vrij voelen een „frisdrank” te drinken. En heeft iemand al één of twee glazen op, blijf dan niet onbeperkt dranken aanbieden. Tracht uw gasten niet tot drinken te pressen, door hun glas bijvoorbeeld al weer ongevraagd bij te vullen.
En als gast hoeft u zich niet verplicht te voelen te blijven drinken wanneer de gastheer doorgaat met serveren. Indien een gastheer te veel aandringt, kunt u zijn aanbiedingen beleefd afwijzen met woorden als: „nee dank u, dat is mijn maat”, of: „op dit ogenblik niet meer”, Schenkt de gastheer ondanks die weigering toch in, dan bent u niet verplicht dat op te drinken. Laat uw „Nee” ook werkelijk „Nee” zijn. Een goede gastheer zal dit respecteren.
Vooral wanneer het al wat later op de avond wordt en gasten met de auto zijn gekomen, dient een gastheer voorzichtig te worden. Maar doorgaan met drankjes aanbieden of een gast „nog eentje voor onderweg in te schenken” is geen daad van vriendelijkheid. Het kan hem zijn leven kosten — om nog maar te zwijgen van andere mogelijke slachtoffers.
Het aantal mensen dat onder invloed een auto bestuurt, neemt toe naarmate het later op de avond wordt. Wees daarom extra voorzichtig wanneer u omstreeks die tijd rijdt, vooral tijdens de weekeinden en feestdagen, wanneer mensen geneigd zijn meer te drinken dan goed voor hen is.
Sta tijdens het rijden ook niet op uw „rechten”. Mensen die onder invloed van alcohol verkeren, houden zich vaak niet aan de verkeersregels. Bedenk dat ongeveer de helft van het aantal slachtoffers dat bij verkeersongevallen om het leven komt, „in hun recht stond”. Maar dat vormt geen waarborg tegen de dood.
Wat de voorkoming van alcoholproblemen betreft, hiervan werd begin vorig jaar een goed voorbeeld gegeven door de bevelvoerend generaal van de Amerikaanse troepen in Europa. Hij bracht zijn officieren het volgende onder de aandacht: „U weet allemaal dat het alcoholmisbruik onder de Amerikaanse troepen in Europa zo’n omvang heeft aangenomen dat we gezamenlijk de krachten moeten bundelen om dit probleem rechtstreeks aan te pakken.” En om „het gebruik van alcohol minder te benadrukken en niet meer te verheerlijken”, beval hij dat het „Happy Hour” dat in geheel Europa in legerkantines in acht werd genomen, diende te worden opgeheven. Dit was een periode van ongeveer twee uur aan het begin van de avond, één dag per week, waarin alcoholhoudende dranken voor de helft van de prijs werden geschonken. Deze afschaffing door hem was een poging het alcoholmisbruik tegen te gaan.
Het lichaam helpen
Het is ook nuttig te weten hoe het lichaam op alcohol reageert. Dan zal men het beter tegen alcoholmisbruik kunnen beschermen.
Alcoholische dranken worden niet op dezelfde wijze door het lichaam verwerkt als de meeste voedingsstoffen. De meeste voedingsstoffen worden langzaam aan in verschillende stadiums afgebroken, het eerst in de maag en dunne darm, waardoor ze in het bloed kunnen worden opgenomen en naar andere delen van het lichaam kunnen worden getransporteerd. De alcohol die we drinken, vindt echter nagenoeg onveranderd zijn weg via maag- en darmwand naar de bloedbaan en vervolgens naar de lever.
De lever heeft een bepaalde vastgestelde snelheid waarmee hij alcohol verbrandt of oxydeert tot water en kooldioxyde. Krijgt hij meer toegediend dan hij aan kan, dan zendt hij de rest weer onafgebroken mee met de bloedstroom. Zo komt de alcohol bij het hart en vandaar via de slagaders in andere delen van het lichaam, tot het ten slotte weer bij de lever arriveert, die opnieuw een deel verbrandt en de rest weer „doorstuurt”. Dit proces gaat zo voort tot alle alcohol volledig is geoxydeerd.
Wanneer men iets alcoholhoudends drinkt, of dit nu een glas sterke drank is, of een glas bier of wijn, zal de lever de alcohol gemakkelijker kunnen verwerken wanneer we langzaam drinken en niet alles snel naar binnen gieten. De lever krijgt de alcohol in „hanteerbare” hoeveelheden toegediend. En maar betrekkelijk weinig zal weer onverbrand in de bloedbaan terechtkomen.
Er bestaat geen enkele manier waarop de gemiddelde drinker het verbrandingsproces van de lever kan versnellen. Zwarte koffie, koude douches en het diep inademen van frisse lucht hebben geen enkele versnellende uitwerking. De beste hulp die het lichaam kan krijgen, is slechts een paar glazen te drinken, die men langzaam en met ruime tussenpozen nuttigt. En dit geldt niet alleen voor sterke drank maar ook voor een pul bier of een glas wijn, aangezien die bijna net zoveel alcohol bevatten als een „borreltje”.
Probleemdrinkers
Wat echter als het drinken reeds een ernstig probleem is geworden? Wat kan iemand dan doen om zichzelf te helpen? En wat kunnen anderen doen?
De probleemdrinker zal gewoon onder ogen moeten zien dat hij problemen heeft met alcohol. Hij dient zichzelf niet te misleiden met de gedachte dat hij kan stoppen wanneer hij wil. Maar al te veel alcoholisten blijven die illusie koesteren terwijl ze ondertussen maar voortgaan met drinken, hun gezondheid ondermijnen, en hun geestelijke vermogens vertroebelen, ja, tot het moment wellicht waarop ze zich letterlijk dood hebben gedronken.
De eerste stap die een probleemdrinker moet ondernemen, is tot de erkenning komen dat de drank voor hem een probleem vormt, zodat hij geholpen kan worden. Erkent hij dit niet, dan bestaat er weinig kans op dat hij er binnen afzienbare tijd vanaf zal komen. In de meeste gevallen zullen alcoholici echter niet willen erkennen dat ze alcoholicus zijn. Het geestelijke proces dat hen tot de alcohol brengt, verhindert dat ze er iets aan doen. Daarom moeten familieleden en vrienden hen proberen te helpen.
Kan er bij officiële instellingen voor oplossing van het probleem worden aangeklopt? Natuurlijk zijn er in diverse landen instellingen die een hulp kunnen zijn. Maar merk op wat het boek World Health hierover schrijft: „Het aantal landen waarin een enigszins doeltreffend apparaat voor de behandeling van alcoholproblemen is ingesteld, is tot dusver klein. Wanneer men ten opzichte van een infectieziekte die zulke rampzalige gevolgen zou hebben, een zelfde traagheid aan de dag zou leggen, zou dat als een grove, nalatigheid worden beschouwd, en een ’drug’-probleem van dergelijke omvang zou zeker ontsteltenis wekken.”
Waarom is dit het geval? World Health antwoord zelf: „In maar al te veel landen is [alcohol] de aanvaarde, geliefkoosde en letterlijk vereerde drug van de maatschappij. . . . Alcohol betekent plezier, gastvrijheid, vriendschap, feest, manlijkheid, romantiek, het is het stereotiepe zenuwtonicum, de drank die de koop bekrachtigt, de drank van de lach, het snobisme en het sacrament. Wat zouden we zonder moeten beginnen? Hoe zou het onze gezondheid kunnen schaden? Iedereen die er een andere mening op na houdt, wordt als een pretbederver aan de kant geschoven.”
Niettemin vormt alcoholmisbruik, zoals deze publikatie verder aantoont, een grote bedreiging voor de gezondheid, het geluk en het leven zelf. Men dient er echter niet vanuit te gaan dat de een of andere instelling het probleem wel zal oplossen.
Evenmin dient iemand te denken dat alcoholisme uiteindelijk wel medisch te genezen is. Er bestaat geen medische „genezing” van alcoholisme. Hoewel een aantal dingen nuttig kunnen zijn, zoals een verbeterde voeding, het genezen van een laag bloedsuikergehalte, het toedienen van bepaalde medicijnen en opname in het ziekenhuis, is er meer nodig. Het basisprobleem blijft toch gelegen in het hart en de geest van de persoon zelf.
De alcoholicus die alleen „medisch” behandeld is, zonder dat er voldoende aandacht aan zijn motivatie en andere factoren is geschonken, zal bijna altijd opnieuw tot alcoholisme vervallen. De hoofdfactoren voor herstel zijn: een vroege behandeling, het ernstige verlangen en het vaste besluit van de patiënt zelf om beter te worden en de hulp van personen die hem na staan.
Hoewel bepaalde psychiaters geloven dat het helpt wanneer men met een alcoholicus over zijn problemen spreekt en hem vertelt wat de alcohol in zijn lichaam aanricht, zodat hij van de noodzaak overtuigd raakt om met drinken op te houden, verklaart Dr. B. Kissin van New York: „Dat is mij hier in de kliniek niet erg bevredigend gebleken. Het is niet voldoende.” Hij voegde daaraan toe: „Wij trachten het levenspatroon te wijzigen.”
Het veranderen van iemands levenspatroon is ongetwijfeld van essentieel belang, net als trouwens het verbreken van ongezonde omgang, het kappen met personen die niet werkelijk iemands vrienden zijn, maar slechts tot zijn alcoholisme bijdragen. Vanwaar kan echter de krachtige motivatie komen die nodig is om iemands gehele levenspatroon te veranderen?
De krachtigste hulp
Er is één bron van onmiskenbare hulp die krachtiger is gebleken dan enige andere, een bron die velen heeft geholpen de juiste motivatie en de juiste mentale en emotionele instelling te verkrijgen. Die bron is de krachtigste van het gehele universum, namelijk de Almachtige God zelf.
Jehovah God heeft de mens geschapen. Hij weet het beste hoe de mens zijn problemen kan oplossen, hoe hij het beste aan druk en bepaalde gevoelens het hoofd kan bieden. Wanneer iemand derhalve op die bron een beroep doet, stelt hij zichzelf open voor de best mogelijke hulp.
Een van de manieren waarop die hulp tot ons komt, is via de voortreffelijke raad in het boek dat God tot gids voor de mensheid heeft laten schrijven, namelijk zijn Woord de bijbel. In de bijbel ontdekken wij wat de oorzaak is van alle problemen in het leven, en ook wat de prachtige oplossing is die God heeft beloofd. Dit boek vertelt ons dat het Gods voornemen is de huidige, onbevredigende, met moeilijkheden gevulde wereld tot een eind te brengen. Hij zal haar vervangen door een rechtvaardige nieuwe ordening, een paradijs op aarde, vrij van alle slechtheid die thans zo sterk naar voren treedt (Luk. 23:43; Openb. 21:4, 5). Deze kennis omtrent de zin van het leven en de toekomst vormt een bijzonder krachtige aansporing om ’een ander leven te gaan leiden’.
De bijbel laat zien dat personen die eens dronkaards waren, een verandering ondergingen toen ze een nauwkeurige kennis van Gods voornemens verwierven. De bijbel maakt melding van dronkaards, alsook hoereerders, afgodenaanbidders, dieven en anderen, en zegt dan: „Toch zijn sommigen van u dat geweest. Maar gij zijt rein gewassen, maar gij zijt geheiligd, maar gij zijt rechtvaardig verklaard.” — 1 Kor. 6:9-11.
Omdat alcoholisme beslist overwonnen kan worden, geeft de bijbel de raad: „Legt de oude persoonlijkheid met haar praktijken af en bekleedt u met de nieuwe persoonlijkheid, die door middel van nauwkeurige kennis wordt vernieuwd naar het beeld van Degene die ze schiep” (Kol. 3:9, 10). Die nauwkeurige kennis van Gods Woord kan de vereiste motivatie verschaffen om een verandering in het levenspatroon aan te brengen.
Er is echter nog iets anders. Wanneer iemand oprecht van alcoholmisbruik wil afkomen, kan hij God ook smeken een bepaalde mate van Zijn kracht als hulp te mogen ontvangen. Gods actieve, werkzame kracht, zijn heilige geest, is beschikbaar voor allen die erom vragen. Jezus Christus verklaarde: „Blijft vragen, en het zal u gegeven worden; blijft zoeken, en gij zult vinden; blijft kloppen, en u zal opengedaan worden. . . . de Vader in de hemel [zal] heilige geest geven aan hen die hem erom vragen!” — Luk. 11:1-13.
In dit verband hebben we uit een grote reeks van ervaringen de ervaring gekozen van een man in een Zuidamerikaans land, wiens leven volledig door zijn drankzucht werd geruïneerd. Hij was vaak dronken, verloor goede betrekkingen, verkwistte zijn geld en bracht zijn gezin tot armoede. Vaak maakte hij „kroegentochten” van verscheidene dagen, die steevast in de gevangenis eindigden. Herhaaldelijk bedreigde hij zijn vrouw met geweld. En zij dreigde dan met tegenmaatregelen, onder andere dat ze met de drie kinderen weg zou lopen.
Toen begon de vrouw echter met een van Jehovah’s Getuigen de bijbel te bestuderen. Ze vernam uit Gods Woord wat de beste manier is waarop een vrouw zich ten opzichte van haar echtgenoot, ook al is dat een dronkaard, dient te gedragen. Ze begon hem beter te behandelen. Na verloop van tijd viel hem dit op en hij wilde weten wat zulke voortreffelijke veranderingen in haar had teweeggebracht. En zo begon ook hij de bijbel te bestuderen. Naarmate hij meer leerde, werd hij steeds minder van de drank afhankelijk.
Daarna stemde hij in met een medische behandeling van zijn alcoholisme. Maar voordat de behandeling klaar was, stopte hij er al mee. Waarom? Hij verklaarde dat hij vanwege hetgeen hij had geleerd, nu genoeg wilskracht had om met drinken op te houden. En inderdaad stopte hij er volledig mee. Ook in zijn omgang bracht hij veranderingen aan en hij weigerde nog langer mee te doen aan de drankfestijnen die zijn voormalige vrienden nog altijd aanrichtten.
Het gevolg is nu dat zijn hele leven een verbetering heeft ondergaan. Hij geniet een veel gelukkiger gezinsleven, heeft een betere verstandhouding met anderen, weet nu zijn werk te behouden en was ook in staat betere huisvesting te verkrijgen. Interessant is hierbij vooral dat het volgens zijn eigen woorden niet de medische behandeling is geweest die hem heeft geholpen, maar zijn eigen vastbeslotenheid die hij met behulp van de bijbel, het gebed, de steun van zijn vrouw en opbouwende omgang heeft weten te verwerven.
En zijn geval staat geenszins alleen. Een groot aantal soortgelijke ervaringen uit verschillende delen van de wereld tonen aan dat alcoholisme overwonnen kan worden.
Wanneer iemand echter eenmaal zijn afhankelijkheid van alcohol heeft overwonnen, dient hij grote voorzichtigheid te betrachten. Voor de meeste alcoholici is de beste raad: raak geen alcohol meer aan! Bijna alle autoriteiten zijn het erover eens dat voor een voormalige alcoholicus volledige onthouding van alcohol de beste handelwijze is. Maar een betrekkelijk klein percentage kan weer zover komen dat ze voldoende zelfbeheersing hebben om slechts een beperkte hoeveelheid te drinken en dan te stoppen. De meeste anderen kunnen dat niet.
Hoewel dus alcoholische dranken het leven in bepaalde zin kunnen veraangenamen, dient men ermee om te gaan zoals men met explosieven zou omgaan: met de uiterste voorzichtigheid. Anders zal de „explosie” die dan volgt, problemen kunnen veroorzaken, zo erg dat ze iemands hele leven kunnen verwoesten.
[Illustratie op blz. 15]
Ken uw maat; als een gastheer te opdringerig is met drank, weiger dan beleefd