Waarop te letten bij het bezoeken van zieken

Door Ontwaakt!-correspondent in Canada

WEGENS een zware hartaanval moest een van Jehovah’s Getuigen een tijdlang in een ziekenhuis verblijven. Hij was erg bekend en geliefd en werd zeer gewaardeerd door alle gemeenten in zijn streek. Letterlijk honderden van zijn vrienden wilden hem beslist komen opzoeken. Maar rust en stilte waren van overwegend belang voor zijn herstel. Zijn vrouw die hier met de dokter over sprak, vertelde hoe dit haar bezig hield, want, zoals zij zei, „Jehovah’s Getuigen hebben een heel apart probleem in zulke omstandigheden omdat wij zo bijzonder veel liefhebbende vrienden hebben”. „In feite”, legde zij uit, „zijn wij leden van een wereldwijde familie die zich werkelijk om elkaar bekommeren en persoonlijke belangstelling voor elkaar hebben.”

Deze oprechte genegenheid ontlokt vaak commentaar aan het verplegend personeel en de andere patiënten. Typerend is het geval van een vrouw uit een afgelegen gebied die in een stadsziekenhuis ver daarvandaan een operatie moest ondergaan. De plaatselijke gemeente van Jehovah’s Getuigen was op de hoogte gebracht van haar komst. En hoewel zij haar in die stad niet echt persoonlijk kenden, vertelde ze: „Ik keek altijd met verlangen uit naar de bezoekuren, mij afvragend wie er nu weer binnen zouden komen; en ik werd nooit teleurgesteld. In de regel kwamen er twee of soms zelfs zes broeders en zusters om mij op te monteren en mijn dag op te vrolijken. Anderen op de afdeling zeiden wel: ’Nou zeg, u bent populair. U krijgt veel bezoek!’” Deze korte bezoekjes droegen veel bij tot het aankweken van een ontvankelijke geest bij patiënten die voordien hadden geweigerd naar Jehovah’s Getuigen te luisteren.

Is het met het oog op zulke verblijdende resultaten nog wel nodig ergens voor op te passen wanneer men een zieke bezoekt? Ja, toch wel. Het kan gebeuren dat er gewoon te veel bezoekers zijn of dat de bezoeken te lang duren. Sommigen geven de voorkeur aan eenzaamheid wanneer ze ziek zijn. Anderen voelen zich tegenover bezoekers onprettig of verlegen wanneer ze bepaalde fysieke problemen hebben of een bepaalde behandeling ondergaan. Soms ook komt men te vroeg na een ernstige ziekte of operatie op bezoek.

Gedurende de eerste twee of drie dagen na een operatie is het gewoonlijk het beste wanneer alleen maar de naaste familie op bezoek komt. Hun aanwezigheid aan het bed kan geruststellend werken zonder dat er conversatie is vereist. Het verplegend personeel toont vaak waardering voor de attente zorg die familieleden in kleine dingen betonen, door de patiënt bijvoorbeeld met drinken of eten te helpen.

Gewoonlijk zullen familieleden of intieme vrienden van de patiënt anderen wel kunnen vertellen wanneer meer bezoekers welkom zijn. Ook dan blijft echter onderscheidingsvermogen nodig. De enthousiaste conversatie van een uitbundige bezoeker kan vermoeiend zijn voor de patiënt. Zelfs luisteren en zich concentreren kunnen tijdens de eerste stadia van het herstel een te grote inspanning vergen.

De meeste ziekenhuizen stellen bepaalde bezoekuren vast en leggen beperkingen op aan het aantal bezoekers die bij het bed van de patiënt mogen. Hoewel dit voor hen die op bezoek komen, onplezierig schijnt, is het in het belang van de patiënt wanneer zulke regels in acht worden genomen. Tien of twaalf bezoekers die om een bed heen drommen, kunnen een hele belasting vormen voor een patiënt die na een ingrijpende operatie of een ernstige ziekte nog erg zwak is.

Wanneer de patiënt niet overeind kan zitten, is het voor hem uitputtend wanneer bezoekers zich aan beide zijden van zijn bed scharen. Terwijl de conversatie zich van de ene naar de andere kant verplaatst, moet hij voortdurend zijn hoofd op zijn kussen heen en weer draaien. Het zou veel rustiger voor hem zijn alleen maar naar één kant te hoeven kijken, zonder zijn hoofd en ogen te moeten bewegen alsof hij een tenniswedstrijd volgt.

Wanneer de belangen van de patiënt iemand ter harte gaan, dient hij het te vermijden op bezoek te komen als hij keelpijn heeft, of een verkoudheid of een ander symptoom van infectie. Bovendien ziet het ziekenhuispersoneel uit hygiënisch oogpunt, alsook wegens het ongemak voor de patiënt, niet graag dat bezoekers op de rand van het bed gaan zitten. Als er niet genoeg stoelen zijn, getuigt het van empathie en liefdevolle bezorgdheid voor de patiënt in zo’n geval te blijven staan.

Ook met betrekking tot de lengte van het bezoek dient onderscheidingsvermogen te worden gebruikt. De verhouding waarin men tot de patiënt staat en de fysieke conditie van de patiënt spelen hierbij een rol. Tien minuutjes rustige plezierige conversatie kunnen voor een patiënt erg opbouwend zijn. Maar als hij betrokken raakt bij een discussie van een half uur of langer, is het heel goed mogelijk dat dit hem uitput of misschien zelfs een inzinking veroorzaakt.

Conversatie die opbouwt

Sterke gezonde mensen deinzen er soms voor terug om zieken op te zoeken. Wellicht omdat zij zich niet op hun gemak voelen en niet weten wat ze moeten zeggen. Aan de andere kant kunnen mensen die vaak ziek zijn geweest en soms zelf ernstige operaties hebben ondergaan, de neiging hebben deze zaken tot in de kleinste details te bespreken, hetgeen erg deprimerend kan zijn. Ons inspannen om opbouwend te zijn is daarom zeker gewenst.

Onder Jehovah’s Getuigen hoeven opbouwende gespreksonderwerpen nooit te ontbreken. Dingen die de gemeente betreffen, toepasselijke schriftuurlijke gedachten, opgedane ervaringen bij de prediking van het „goede nieuws” en nog vele andere aanmoedigende dingen kunnen met de patiënt worden gedeeld (Matth. 24:14). Zijn leeftijd en omstandigheden kunnen natuurlijk bepalend zijn voor de richting waarin de conversatie gaat. Als er sprake is van ontmoediging wegens inactiviteit en zwakheid, zou de bezoeker hem kunnen herinneren aan de gebeden van anderen ten behoeve van hem, alsook de waarde van zijn eigen gebeden ten behoeve van de gemeente en dat zijn geestkracht en geduld in deze ziekte getuigen van zijn sterke geloof en hoop. Zelfs jonge mensen krijgen af en toe met ziekte en operaties te maken. Gewoonlijk is hun herstel alleen maar een kwestie van tijd. Daarom kan het heel aanmoedigend zijn, al pratend daarnaar vooruit te zien. Natuurlijk dient men rekening te houden met de gevoelens en opvattingen van andere patiënten in dezelfde kamer, zodat datgene wat zij wellicht horen, hen niet in verlegenheid brengt of van streek maakt.

Ziekenbezoek doet meer dan alleen maar de patiënt ten goede komen. Jongeren kunnen, terwijl zij door hun bezoek vreugde verschaffen aan een bejaarde of zieke vriend, zelf geholpen worden om medegevoel en deernis te ontwikkelen. Het voortreffelijke voorbeeld van volharding van de patiënt kan bezoekers aanmoedigen die niet op dezelfde manier lijden hebben meegemaakt. De opgewekte aard van een bejaarde, blinde vrouw, lijdend aan gewrichtsontsteking, had altijd deze bemoedigende uitwerking op degenen die haar kwamen opzoeken.

Attent zijn bij de keuze van geschenken

Een bezoeker voelt soms de behoefte om een klein geschenk mee te brengen als een bewijs van zijn liefde en medeleven. In vele delen van de aarde zijn snijbloemen of een plantje voor dit doel uitstekend geschikt. De ruimte bij het bed is echter vaak beperkt. En de sterke geur van sommige soorten bloemen kan voor iemand die ziek is, heel onprettig zijn, en voor allergische personen soms zelfs alleen maar een extra kwelling vormen. Natuurlijk kan men altijd bij de familie navraag doen en zich laten leiden door hun suggesties. Een boek over een hobby van de patiënt of over iets waar hij speciale belangstelling voor heeft, zoals fotograferen, houtsnijden of tuinieren, zou erg op prijs gesteld kunnen worden. Een geschenk is echter niet het belangrijkste. Het feit dat iemand de moeite heeft genomen om een kort bezoek af te leggen, is op zichzelf al een hele aanmoediging.

Zieken thuis bezoeken

Iets dat niet verwaarloosd mag worden, is de zieken opzoeken die thuis zijn. Hun behoefte aan aanmoediging is net zo groot als van degenen die in een ziekenhuis vertoeven. Het hele gezin kan invloed ondervinden van de extra eisen die een zieke stelt. Dus behalve de geestkracht van alleen maar één persoon te versterken, kan een attente bezoeker misschien ook een manier ontdekken om het hele gezin te helpen. Bedenk eens hoe een zieke moeder het zou waarderen een uur bij haar huishoudelijk werk geholpen te worden! Kleine daden van vriendelijkheid gedurende een gezinscrisis blijven lange tijd in de herinnering. Maar een telefoontje vooraf zou misschien wel verstandig zijn. Dan kan een geschikte tijd voor het bezoek worden afgesproken. Als het echter wegens een besmettelijke ziekte of om een andere reden beter is niet persoonlijk te komen, zou u ook met een opgewekt briefje of zelfs met een blijk van medeleven via de telefoon de patiënt een hart onder de riem kunnen steken.

Degenen die ziek zijn geweest en de liefdevolle aanmoediging van hun vrienden en geestelijke broeders hebben ontvangen, hoort men vaak met waardering spreken over hun uitgebreide familie van metgezellen. Het probleem van bijzonder veel vrienden en bezoekers kan dus een heel plezierig probleem zijn, dat met onderscheidingsvermogen op een prettige wijze is op te lossen. En die oplossing is vooral hierin gelegen dat men Jehovah tracht na te bootsen, de God die „zeer teder in genegenheid en barmhartig is”. — Jak. 5:11.

De geest van de Heer Jehovah is op mij, omdat Jehovah mij heeft gezalfd om de zachtmoedigen goed nieuws te vertellen. Hij heeft mij gezonden om de gebrokenen van hart te verbinden, om vrijheid uit te roepen tot de gevangen genomenen en het wijde openen van de ogen zelfs tot de gevangenen; om uit te roepen het jaar van goede wil van de zijde van Jehovah en de dag der wraak van de zijde van onze God; om alle treurenden te troosten. — Jes. 61:1, 2.