Een nacht aan boord van de „Ark”

Door Ontwaakt!-correspondent in Kenya

HOE zou u het vinden een nacht in de Ark door te brengen? Het is een uit drie verdiepingen bestaand en grotendeels van hout gemaakt geheel. Neen, deze ark werd niet door Noach gebouwd. Maar ongetwijfeld heeft zijn bouwwerk van meer dan 4300 jaar geleden, model gestaan voor deze Ark van nu.

De huidige Ark is gelegen op een 2316 meter hoge berguitloper in Kenya’s Aberdare National Park en omgeven door een bergwoud. De bezoekers kunnen vanuit de Ark naar de dieren buiten kijken. Dit is een deel van Kenya’s inspanning om mensen uit alle delen van de aarde in staat te stellen dieren in hun natuurlijke omgeving te observeren en te bestuderen, in gebieden die speciaal zijn bedoeld om allerlei in het wild levende diersoorten voor uitsterven te behoeden.

We maakten plannen om een nacht in de Ark door te brengen, te zamen met een aantal andere bezoekers. „Maar”, zo vraagt u, „hoe krijg je in de duisternis ook maar één dier te zien?” Wel, dat is mogelijk door gebruik te maken van krachtige schijnwerpers. Deze kunst-„manen” zijn zo ontworpen, dat ze zelfs de meest schuwe dieren geen schrik aanjagen of van streek maken.

De reis

In Nairobi, dicht bij de rand van de grote Afrikaanse Slenk, begint onze tocht. Na het ontbijt genieten we van een rustige rit door Kikuyu-land, welke drie uur duurt. Onze eerste stop is net even buiten de stad Nyeri, bij de Aberdare Country Club. Dat zal onze basis zijn — ingesloten tussen beboste hellingen, rijk aan nandiebloemen, Zuidafrikaanse kastanjes en jacarandabomen, waaronder kroonkranen en pauwen kuieren.

Kijken we over de vlakten naar het noorden, dan hebben we aan onze rechterhand een wondermooi gezicht op Mount Kenya, waarvan de twee met sneeuw bedekte pieken een hoogte van bijna 5190 meter bereiken. Aan onze linkerhand ligt het Aberdare National Park, dat zich uitstrekt tot een hoogte van meer dan 3960 meter. Na de lunch zullen we die richting inslaan.

Om de dieren niet te storen, mogen privé-auto’s aan deze kant het Nationale Park niet binnen. Allen die een bezoek aan de Ark brengen, worden in twee grote bussen vervoerd. De achttien kilometer lange trip voert ons door Kikuyu-dorpen en -velden, die aan het Park grenzen.

Langs de weg maken de zwart-witte franjeapen gekheid in de grote bomen. Daar zijn ze veilig voor de jagers die eens jacht op hen maakten vanwege hun huid, waarvan ceremoniële kleding en prachtige tapijten werden gemaakt. Kafferbuffels die bij massa’s in het bos zijn en soms de weg versperren, gaan zeer tegen hun zin uit de weg om ons door te laten. Af en toe komt er een neushoorn in ons gezichtsveld, zonder echter lang zichtbaar te blijven. Vooral de grote kudden olifanten moeten we echter in de gaten houden. Het is van deze dieren bekend dat ze soms dreigende uitvallen naar bussen doen, alhoewel ze nog nooit één bus daadwerkelijk hebben aangeraakt. Nou, dat is in elk geval al een hele ervaring om aan vrienden en kennissen te vertellen!

Wat we vanaf de Ark zagen

Eindelijk arriveren we bij de Ark. Na de bus verlaten te hebben, gaan alle bezoekers over een ophaalbrug het „achterdek” op en dan naar hun hutten, op een van de drie verdiepingen. Onze hut heeft twee kooien. Snel openen we het raam, zodat we uitzicht hebben over een zee van groen. We vragen ons af of er al enige dieren het dichtbijgelegen likzout zijn genaderd.

Wrattenzwijnen zijn er, zoals gewoonlijk, wel. Op hun knieën liggend, grazen ze het gras van de open plekken tot de grond toe af. Is er iets wat hun angst aanjaagt, dan rennen ze, met hun staart als een scheepsmast in de hoogte, het veilige kreupelhout in.

Tot nog toe hebben we telkens bij ons bezoek aan de Ark een bosbokantilope te zien gekregen. Een bijzonder elegante en sierlijke antilope, die nooit een moment zijn waakzaamheid verliest. En terecht! Want hij is een van de lekkerste prooien van het schrikwekkende jachtluipaard. De bosbokantilope heeft een ringvormige kale band rondom zijn nek. Volgens de traditie van de plaatselijke Kikuyu-stam dateert dit reeds uit de dagen van Noach. De bosbokantilope was koppig en Noach moest hem aan een touw de ark binnensleuren. Toen is al het haar op die plaats weggeschuurd.

Kafferbuffels slenteren toevallig langs de voorkant van de Ark en wentelen zich al spoedig door de modder van de drenkplaats, niet eerder tevreden tot ze van hoef tot horen onder de modder zitten. Alleen de olifanten kunnen deze koppige dieren van de drenkplaats verwijderen. Deze lompe dikhuiden willen geen andere dieren in hun buurt hebben wanneer ze drinken of met smaak het zout verorberen dat daar door het personeel van de Ark is neergelegd. Door luid te trompetteren en met hun grote oren te klapperen, zorgen ze er tevens voor dat de kleine Afrikaanse haas en de mungo uit hun buurt blijven.

Vanuit een op grondhoogte aangebrachte observatiekamer heeft men het beste uitzicht op elk van de dieren die bij de drenkplaats komen. Voor een mens is het dan mogelijk om op minder dan een armlengte afstand te komen van olifanten, buffels, neushoorns of andere grote dieren die de drenkplaats naderen. Van olifanten is het bekend dat ze hun slurf door de kijksleuven van de kamer steken. Gelukkig is nog nooit iemand door die kijksleuven naar buiten getrokken.

Wat altijd weer indruk op ons maakt is, hoe deze grote dieren hun jongen beschermen. Bij een vorig bezoek kregen we een grote kudde olifanten te zien, die een jong kalfje beschermde van net twee weken oud. Dat kalfje verliet zijn veilig plaatsje, tussen moeders poten, nooit. We konden zien hoe gespannen de hele kudde was, vooral toen er nog een kudde aankwam. Direct werden de nieuwaangekomenen ervan doordrongen dat hun aanwezigheid niet op prijs werd gesteld. Ze bleven dus op afstand, totdat de eerste kudde weer verder trok.

Ongewone opwinding

Ook zijn er ’aan boord van de Ark’ af en toe bijzondere hoogtepunten. Dan stijgt de spanning ten top, bijvoorbeeld wanneer men de zeldzame en moeilijk te vinden bongo in het oog krijgt; de Ark is door de aanwezigheid van dat dier beroemd geworden. Het is een prachtige maar schuwe antilope, die verblijf houdt in het bergwoud en slechts zelden wordt waargenomen, behalve hier bij de Ark. De bongo heeft een rood-bruine vacht met twaalf à dertien verticale strepen op zijn zijden. Een ideale camouflage in de bossen waar hij thuis hoort! Wanneer de bongo tussen de bomen recht tegenover de wildobservatiezaal opduikt, wordt het helemaal stil. De aanwezigen houden dan hun adem in, uit angst dat het dier er anders weer vandoor zal gaan. Maar spoedig klikken en zoemen de camera’s om de bevallige gratie van dit dier op de gevoelige plaat vast te leggen. Het logboek van de Ark laat zien dat er maanden achtereen minstens eenmaal in de twee dagen bongo’s te zien zijn geweest. Wanneer zich een bongo of luipaard vertoont, gaat er een zoemer door de hele Ark om degenen die reeds naar bed zijn, hierop attent te maken. Die gebeurtenis zullen zij stellig niet willen missen.

Mocht er een nacht voorkomen waarin zich maar weinig dieren op het open terrein laten zien, dan zijn er nog altijd de nachtelijke bezoeken van een plaatselijke genetkatten-familie om afleiding te geven. Al sinds de opening van de Ark eind 1970 worden ze hier geregeld op de veranda met rauwe eieren en repen vlees gevoerd. Het nageslacht van het eerste paar genetkatten is al niet meer bang voor mensen en kan nu zelfs naar binnen worden gelokt om uit de hand te eten. Ze zijn de enige dieren die welkom zijn in de Ark, ofschoon ook de blauwapen soms wel de hutten binnenkomen, maar dan ongenodigd en alleen wanneer de ramen openstaan.

Maaltijden worden gelaten voor wat ze zijn, indien er buiten iets opwindends aan de hand is. Misschien jaagt een luipaard duidelijk zichtbaar op zijn prooi. Of twee buffelstieren strijden met elkaar om het leiderschap over de kudde. Hyena’s vallen soms niets vermoedende buffelkalveren of het biggetje van het reuzen-boszwijn aan. Het gillen van de jongen, gecombineerd met het grommen van de ouder-dieren dat ten doel heeft de aanvallers weg te jagen, zijn voldoende om elke bezoeker van tafel te laten rennen, ten einde nog een glimp van het gebeuren op te vangen.

Degenen die beslist niets willen missen, blijven soms de hele nacht wakker om wild te zien en worden rond een knappend haardvuur van warme dranken voorzien. Kort nadat de ochtend echter is aangebroken en de pieken van Mount Kenya glinsteren in de ochtendzon, ontschepen alle Ark-passagiers zich en volgen het bospad dat uit het wildpark voert. Na terugkeer op de basis, keren allen huiswaarts.

Leuke herinneringen

We zullen ons onze nacht van waken op de Ark nog lang heugen. Grappige momenten waren er ook. Toen een vrouw bijvoorbeeld een groep boszwijnen zag, was ze helemaal verrukt, omdat ze meende haar eerste neushoorns te zien. Anderen hebben de mungo wel voor een franjeaap versleten en een hyena voor een luipaard gehouden.

Enige voorbereiding is daarom zonder twijfel aan te bevelen. Uit een goed handboek over de dieren in de omgeving die u wilt bezoeken, kan al veel worden geleerd. En wie weet, misschien zult u ook nog eens in de gelegenheid zijn een raadselachtige nacht aan boord van de Ark door te brengen.