Waar het gevaar schuilt
VOOR veel mensen heeft de maatschappij waarin zij momenteel leven, meer weg van een slagveld. De vele misdaad maakt hen zelfs bang om uit huis te gaan.
In Amerika bleek bij een recent opinieonderzoek dat 45 percent van de Amerikanen ’s avonds niet meer in hun eigen buurt op straat durft te lopen, terwijl in grotere steden meer dan drie op de vier vrouwen zei bang te zijn ’s avonds alleen de deur uit te gaan. Van alle maatschappelijke problemen, werd MISDAAD boven aan de lijst geplaatst, nog boven zelfs werkloosheid en hoge levenskosten. Terecht of ten onrechte?
Afgaand op een onderzoek van het bekende Technologische Instituut van Massachusetts, terecht. Uit dat onderzoek bleek namelijk dat het aantal moorden in Amerikaanse steden zo snel toeneemt dat „een stadsjongen die in 1974 is geboren, meer kans loopt een gewelddadige dood te sterven dan een Amerikaanse soldaat in de Tweede Wereldoorlog”, Het lijkt misschien te fantastisch om waar te zijn, en toch is dat de ernst van de situatie!
Twee jaar geleden kwamen 20.500 Amerikanen door moord om het leven, hetgeen tweemaal zoveel is als in 1965, precies negen jaar daarvoor! Wanneer deze toename zich op dezelfde voet blijft voortzetten, moet men aan het begin van de jaren ’80 al rekening gaan houden met 40.000 moorden per jaar, waarna het nog maar zes of zeven jaar hoeft te duren of het totale aantal moordslachtoffers in de V.S. ligt hoger dan het aantal Amerikaanse soldaten dat in de Tweede Wereldoorlog is gesneuveld (292.131)!
Ja, er bestaat geen twijfel over dat de misdaad een reële en toenemende bedreiging van het leven vormt.
Over de hele wereld stijging van de misdaad
Moord is echter niet het enige gevaar; de kans op mishandeling, verkrachting of beroving vormt een even wezenlijke, zo niet grotere dreiging, dan moord. Deze misdrijven zijn nog sneller in aantal toegenomen dan moord!
In 1974 steeg in de V.S. het aantal misdrijven, vergeleken met 1973, met de verbijsterende hoeveelheid van 17 percent — de grootste toename aller tijden — terwijl het eerste kwartaal van 1975 zelfs een toename van 18 percent liet zien, vergeleken met dezelfde periode in 1974! Het hoofd van het Amerikaanse departement van justitie, de heer Levi, noemde deze stijging „een van de schrikaanjagendste maatschappelijke feiten die we als normaal zijn gaan aanvaarden”.
En hoewel de grote steden de gevaarlijkste plaatsen zijn om te wonen, heeft de toename van de misdaad zich op het platteland en, ook aan de rand van de grote steden in nog sneller tempo voltrokken: met 20 percent in de buitenwijken en met 21 percent op het platteland (in 1974), terwijl in de eerste drie maanden van 1975 in steden van tussen de 10.000 en 25.000 inwoners alleen al het aantal berovingen met een verbazende sprong van 53 percent de hoogte is ingeschoten!
Meer dan 10 miljoen misdrijven werden in 1974 in Amerika ter kennis van de politie gebracht, en het afgelopen jaar zal dit aantal waarschijnlijk de 12 miljoen dicht zijn genaderd. Toch was dat nog slechts het topje van de ijsberg. Uit een steekproefonderzoek bleek meer dan twee derde van alle ernstige misdrijven nooit te worden aangegeven. Waarom niet? Hoofdzakelijk omdat de slachtoffers menen er toch niets wijzer van te worden.
De schokkende conclusie van dit onderzoek was dat er in de Verenigde Staten jaarlijks 37 miljoen ernstige misdrijven worden gepleegd — meer dan driemaal zoveel als waarvan bij de politie aangifte wordt gedaan — wat neerkomt op zeventig misdrijven (moorden, aanrandingen, mishandelingen en allerhande diefstallen) per minuut — meer dan één per seconde!
Land na land ervaart een soortgelijke misdaadgolf. Over de situatie in Italië bericht The Guardian: „Het begint erop te lijken dat er niemand in Rome is zonder een familielid dat wel eens beroofd is.”
De Franse krant L’Aurore meldt: „Het klimaat is hier niet langer hetzelfde. Ontspannen zijn de mensen niet meer wanneer zij ’s nachts in de ondergrondse reizen. Ze haasten zich. . . . Op straat kijken zij veelvuldig over hun schouder.”
Bescherming — een gezocht „artikel”
Hun eigen veiligheid en die van hun bezittingen is het voornaamste geworden waar de zorg van mensen naar uitgaat. Kenschetsend is wat dit betreft het commentaar van een winkelier in de stad New York: „Dertig jaar geleden opende ik mijn zaak en maakte ik me alleen zorgen over de winst; nu is mijn voornaamste zorg dat ik de dag door kom zonder beroofd te worden of mijn leven te verliezen.”
In Louisville, in de Amerikaanse staat Kentucky, werd een restauranteigenaar in zes maanden tijds driemaal beroofd, waardoor hij zich gedwongen zag een gewapende lijfwacht te huren. „Betalen voor bescherming, daar gaat het op neerkomen”, aldus zijn commentaar. Ook gewone burgers nemen soortgelijke maatregelen; zij huren privé-beschermers en kopen allerhande beveiligingsapparatuur.
Een bloeiende handel in inbraakalarmsystemen is daarvan het gevolg. Er schijnen in de Verenigde Staten thans 6000 fabrikanten van beschermingsapparatuur te zijn, vergeleken met ongeveer 1000 vijf jaar geleden! Hun jaarlijkse verkoop wordt geschat op meer dan één miljard dollar.
Veel huizen hebben de aanblik van een fort gekregen. Tralies beschermen de ramen en schijnwerpers verlichten de muren. „Ik bracht tralies voor mijn ramen aan”, zo vertelt een weduwvrouw in Detroit. „Dat geeft je eerst wel een wat opgesloten gevoel, maar langzamerhand raak je er toch aan gewend.” Het is een prijs die steeds meer mensen voor hun veiligheid willen betalen.
Maar daarnaast blijven toch veel mensen bang hun huis onbeheerd achter te laten. „In onze stad (25.000 inw.) durf je je woning niet lang alleen te laten; er gaat geen dag voorbij zonder dat iemands huis leeggeroofd wordt”, aldus een inwoner van Californië. In sommige steden huren mensen dan ook al een „huisbewaker”, die op hun woning let wanneer zij met vakantie zijn.
Meestal is het wel duidelijk uit welke hoek men misdaadgevaar te duchten heeft; toch kan men zich vergissen.
Onverwachte bronnen van gevaar?
De meeste moorden worden bijvoorbeeld niet gepleegd door „misdadige elementen”, zoals inbrekers of straatrovers. Integendeel, bijna een derde van alle moordslachtoffers staan in een familieverhouding tot hun moordenaar, terwijl een ander derde deel door vriend of kennis wordt gedood — ofte wel: slechts een derde van alle slachtoffers wordt door een vreemde vermoord.
Een ander opmerkelijk feit is bovendien dat moorden gewoonlijk plaatsvinden in periodes met veel vrije dagen, in de kersttijd bijvoorbeeld. Bovendien bleek bij een studie van 588 moorden in Philadelphia (door de socioloog M. Wolfgang) dat ongeveer twee derde van het aantal slachtoffers tijdens een weekeinde gedood was. Hierover stond in Psychology Today: „Het hoeft geen verbazing te wekken dat wij worden gedood wanneer we ons het meest op ons gemak voelen. Per slot van rekening zijn dat de momenten waarop we met degenen verkeren door wie we het meest waarschijnlijk gedood zullen worden: onze familieleden, vrienden en drinkgenoten.” Wist u dat?
U zult wellicht ook verrast zijn te horen wie de meeste misdrijven begaan. Dat zijn jonge mensen. In de Verenigde Staten werd twee jaar terug bijna de helft (45 percent) van het aantal ernstige delicten — moord, verkrachting, beroving, etc. — gepleegd door jongeren van onder de achttien. Kinderen van onder de vijftien begaan meer misdrijven dan volwassenen van boven de vijfentwintig.
Zelfs oudere misdadigers hebben vrees voor de jongeren. Een roofovervaller uit Chicago liet zich ontvallen: „Die jonge misdadigers zijn gek. Ze hebben geen motief voor hetgeen ze doen.” En een Newyorker die in vier jaar tijds zesmaal het slachtoffer van geweld is geworden, waarschuwt: „Pas op voor de jongelui, zij zijn het gevaarlijkst.”
Daarnaast brengen „witte boord”-vergrijpen, in de vorm bijvoorbeeld van diefstal door werknemers, de meesten van ons misschien nog wel grotere financiële schade toe dan de traditionele misdaad. N. Jaspan, een bekende deskundige op dit terrein van de criminaliteit, schat dat deze vorm van misdaad „de kosten van goederen en diensten wel met 15 percent de hoogte indrijft”. Bovendien zijn er de kosten van de georganiseerde misdaad. M. Nadjari, de speciale openbare aanklager van de staat New York, gelooft dat in Amerika „23 cent van elke bestede dollar in de zakken van de georganiseerde misdaad belandt”.
Ja, de misdaad bedreigt niet alleen onze veiligheid, maar rooft ook onze financiën. Toch bekende politiecommissaris R. J. DiGrazia van Boston nog niet zo lang geleden: „Wij kunnen de misdaad niet uitbannen of indammen. Dat gaat onze capaciteiten te boven.”
Maar hoe komt het dat de gerechtsdienaren zich bij hun strijd tegen de misdaad in zo’n kansloze positie bevinden? Het volgende verhaal van een politiefunctionaris in een grote stad zal u daarover misschien wat meer klaarheid verschaffen.
[Inzet op blz. 3]
Meer dan 300.000 misdrijven per jaar in Nederland, die ter kennis van de politie komen, en afgaand op een onderzoek in de V.S. misschien nauwelijks een derde van alle misdrijven die worden gepleegd.
[Inzet op blz. 4]
Familieleden en vrienden hebben de meeste moorden op hun geweten.