Kunt u met minder rondkomen?

DE PRIJZEN blijven slechts in één richting gaan — de hoogte in! De stijgende kosten van het levensonderhoud dreigen alle spaargelden te consumeren die men moeizaam bijeen heeft gegaard. Vooral mensen met een vast inkomen verkeren in een lastig parket.

Is er iets dat u kunt doen om het effect van stijgende prijzen te neutraliseren? Laten we eens aandacht schenken aan enkele benaderingen van het probleem die bepaalde mensen praktisch hebben bevonden.

Hebt u het nodig?

Het zal bijvoorbeeld winstgevend blijken indien u zich telkens wanneer u iets wilt kopen, afvraagt: „Heb ik het werkelijk nodig?” Weegt bijvoorbeeld het nut van een automobiel op tegen het bedrag dat u ervoor moet neertellen, het bedrag dat u voor de verzekering opzij moet leggen, de kosten van benzine en onderhoud, om nog maar te zwijgen van de waardedaling door afschrijving? En als u werkelijk een auto nodig hebt, kunt u het gebruik ervan dan beperken door boodschappen van tevoren te plannen of zo af en toe van het openbaar vervoer gebruik te maken? En wat te denken van „car-pooling”, niet alleen door samen met collega’s naar het werk te gaan, maar ook misschien door plannen te maken om met vriendinnen in één auto naar de markt te gaan of andere activiteiten samen te doen?

Kunt u met minder kosten aan uw kledingbehoeften voldoen? Toen een huisvrouw in Santiago op een dag constateerde dat haar overjas volkomen versleten was, was ze ten einde raad, want een nieuwe jas kopen kon ze niet. Ze vertelt: „Maar op een dag maakte ik een prijzende opmerking over de jas van een vriendin. ’Oh’, zei mijn vriendin, ’dat is gewoon mijn oude winterjas die ik binnenste buiten heb gekeerd.’ Ik probeerde hetzelfde en ontdekte dat het niet al te moeilijk is een jas uit elkaar te tornen en dan weer met de binnenkant naar buiten in elkaar te naaien. Door gewoon de oude zoomlijnen te volgen en kleine veranderingen in zakken en kraag aan te brengen, had ik weer een als nieuwe jas.”

En toen deze zuinige huisvrouw opmerkte dat de mouwen van bepaalde truien bij de ellebogen dun werden, draaide ze de mouwen eenvoudig om, zodat de plaats van de ellebogen door een niet versleten plek werd ingenomen. Zouden zulke maatregelen ook uw portemonnaie ten goede komen?

Kunt u het voor minder kopen?

En zelfs wanneer iets nieuws kopen onvermijdelijk is, is het toch vaak mogelijk met minder toe te komen door op koopjes te letten. In sommige landen zijn er jaarlijks terugkerende „uitverkopen” en door uzelf met de perioden daarvan vertrouwd te maken, is het mogelijk geweldig veel geld te besparen.

Hoewel de betere winkels ook de betere uitverkoop hebben, zijn er bovendien zaken die zo af en toe door het houden van een één- of tweedaagse verkoop tegen sterk verlaagde prijzen hun omzet krachtig pogen te stimuleren. In verband daarmee echter één maning tot voorzichtigheid: let op de kwaliteit. Produkten die lang mee moeten en waarvan veel wordt geëist — pakken bijvoorbeeld — zullen als ze van betere kwaliteit zijn, op de lange duur minder prijzig blijken dan kleding van slechtere kwaliteit die minder kost.

Nog verdere besparingen in verband met kleding zijn mogelijk als u kledingstukken koopt waar iets aan mankeert en die thuis repareert, of tweedehands stukken bemachtigt, die vaak van een betere kwaliteit zijn dan nieuwe en duurdere kleding.

Afdingen, hebt u dat ooit geprobeerd? Een huisvrouw die zich een ervaren koopster mag noemen, vertelt het volgende hierover:

„Na twee jaar in landen te hebben gewoond waar afdingen een dagelijkse marktgewoonte was, keerde ik terug naar de Verenigde Staten, waar deze gewoonte praktisch onbekend is. Omdat ik verscheidene lampen nodig had, liep ik de advertenties in verschillende kranten na om te zien of er koopjes aangeboden stonden. Ten slotte ontdekte ik een aanbieding die mij beviel, afkomstig van een bekend warenhuis. Ik knipperde echter wel met mijn ogen toen ik de totale prijs hoorde van de lampen die ik op het oog had.

Toen dacht ik aan de mogelijkheid van afdingen. Na de verkoper van de zaak geroepen te hebben, legde ik hem uit wat ik nodig had en wat ik van de kosten dacht. Wij konden het over een lagere prijs eens worden. Denk niet dat het van slechte manieren getuigt om op deze manier op de prijs af te dingen. Als winkeliers er geen bezwaar in zien prijzen te verhogen, hoeven klanten zich niet bezwaard te voelen wanneer ze minder willen betalen.”

Woont u in een land waar u dingen per postorder kunt kopen? Dit te doen levert soms aanzienlijke besparingen op wanneer het gaat om koopjes van het vorige seizoen, of om produkten die niet goed van de hand zijn gegaan.

Veel plaatsen kennen gratis verspreide wijkkranten met „kleine advertenties” waarin plaatselijke bewoners dingen te koop of te ruil aanbieden tegen maar een gering deel van de oorspronkelijke prijs.

Voedsel opslaan door zelf te wecken

Vooral de voedselkosten zijn in deze tijd erg hoog. Kunt u geld besparen door voedingsmiddelen op te slaan? Wecken is een goedkope manier hiertoe. Bij het weckproces worden gisten, schimmels en bacteriën gedood, terwijl het ook chemische reacties voorkomt die een verslechtering van het voedsel zouden veroorzaken.

Wecken doet men in glazen potten voorzien van een goed sluitend deksel dat met een gummiring de pot luchtdicht kan afsluiten. In sommige landen gebruikt men metalen deksels die op de potten worden geschroefd, maar waarbij eveneens een gummiring voor een luchtdichte, afsluiting moet zorgen. Woont u in een streek waar dergelijke weckmiddelen niet in de handel verkrijgbaar zijn, dan is het aanleggen van een eigen weckuitrusting heel goed te improviseren. Eén huisvrouw geeft daarvoor de volgende adviezen, die ze persoonlijk heeft beproefd:

„Spaar potten met schroefdeksels. Maar ga altijd eerst met uw vinger over de bovenrand van de pot om er zeker van te zijn dat deze volledig glad is. Elke bobbel of oneffenheid verhindert een juiste sluiting. En snijd dan uit bijvoorbeeld een kapotte binnenband ringen die op de potopeningen passen. Test uw werk door het deksel vast te schroeven, Sluit hij goed? Kunt u de potten halfvol met water vullen en dan omgekeerd houden zonder dat er water uitloopt? Zo ja, dan bent u klaar om te gaan wecken.”

Het bewaren van voedingsmiddelen met een geringe zuurtegraad, zoals vlees, gevogelte, vis en gewone groenten, vereist een speciale weckuitrusting waarmee onder druk kan worden gekookt. Maar voedingsmiddelen met een hoge zuurtegraad, waaronder bijna alle soorten van fruit en de meeste (hoewel niet alle) soorten tomaten vallen, kunnen eenvoudig met kokend water worden geweckt.

Was ten eerste alle potten, gummiringen en deksels in heet sop. Spoel dit gerei daarna af, kook het en zet het dan op een tochtvrije plaats te drogen.

Wees er zeker van dat het fruit dat u uitzoekt, van goede kwaliteit is, zonder beurse plekken en niet overrijp. Doe het fruit in de flessen, stevig aangedrukt, en voeg daar kokende vloeistof aan toe, tot ongeveer een centimeter van de bovenrand. De vloeistof mag zijn: sap van het fruit, helder water, of water voorzien van een snufje zout of een schepje suiker voor de smaak. Bij het wecken van tomaten is geen toevoeging van vloeistof nodig. Pak ze dicht op elkaar in een pot, tot ze door hun eigen sap overdekt zijn.

Kijk nog even of het afsluitoppervlak vrij is van voedselresten die een hermetische afsluiting zouden kunnen verhinderen en schroef dan de deksels er stevig op — op voorwaarde dat het deksels zijn die de druk tijdens het koken kunnen laten ontsnappen. De gevulde potten gaan dan in een ketel kokend water, diep genoeg om de potten met een laag van vijf centimeter water te bedekken en nog daarboven een rand van vijf centimeter vrij te laten, om het water krachtig te kunnen laten koken. De potten dienen op een rooster te rusten, zodat het kokende water er onderdoor kan circuleren.

Dek de ketel af en laat de inhoud koken. De vereiste kooktijd zal van produkt tot produkt verschillen. Voor tomaten is tien minuten voldoende. Inlichtingen over juiste weckmethoden treft u aan in goede kookboeken of handleidingen van fabrikanten van weckgerei.

Zet de potten, na ze uit het water te hebben gehaald, rechtop, op een doek of rek om af te koelen. En kijk dan of tijdens het afkoelen de deksels hol komen te staan. Zo ja, uitstekend. Uw voedsel kan dan maanden behouden blijven, mits de potten met enige voorzichtigheid worden behandeld. Komt een deksel niet hol te staan, eet de inhoud van de bewuste pot dan snel op, want zonder koelkast zal die niet lang houdbaar blijven.

Kan een vriezer u helpen besparen?

Na wecken is diepvriezen een van de meest verbreide methoden om voedsel lang te bewaren. Kan een vriezer u helpen met minder rond te komen?

Dat hangt van diverse factoren af. In de mei-uitgave (1974) van het blad Changing Times werd hierover het volgende opgemerkt:

„Om winst op te leveren zal een diepvriezer [in het gebruik] minder moeten kosten dan hetgeen hij u bespaart op speciale produkten die u kunt aanschaffen omdat u een diepvriezer bezit of doordat u groenten verbouwt die diepgevroren kunnen worden.”

Als u alles in uw diepvriezer slechts tegen de gewone winkelprijs hebt gekocht, is het erg onwaarschijnlijk dat hij u enig geld zal besparen. Verbouwt u echter uw eigen voedsel of kunt u het goedkoop in grote hoeveelheden kopen, voordeel trekkend van speciale seizoenaanbiedingen, dan is de kans op besparing zeker aanwezig.

Voedsel bewaren door drogen

Een groot deel van de aardbevolking bewaart haar voedsel door middel van droging. En daar is geen enkele uitrusting voor nodig. Bijna alles kan op een schoon oppervlak worden gelegd of worden opgehangen, misschien overdekt met een dunne doek om de vliegen weg te houden. De lucht en de zon doen dan de rest. Maar als het klimaat hier nu te vochtig voor is? De volgende ervaring, verteld door een vrouw uit het westen van Amerika, is wat dat betreft interessant:

„Ik had wat vijgen op een rek te drogen gelegd. Maar omdat de vochtigheid hier bijna 84 percent bedroeg, waren sommige al gaan rotten. Op een keer had ik echter gebakken en de oven was nog warm. Plotseling bedacht ik dat de lucht daarin droog genoeg moest zijn. Dus gingen de vijgen 10-15 minuten de gloeiend hete oven in. Daarna liet ik de oven nog een uur lang laag aanstaan, waarna ik hem uitdraaide en de vijgen erin liet liggen tot hij koud was.

Toen uit sommige vijgen nog sap kwam, mengde ik dit met gelijke delen suiker, bracht dit aan de kook en doopte elke vijg daarin, waarna ik ze op het rek teruglegde voor nog een korte droogtijd in de oven. Wanneer vijgen kleverig droog zijn, kunnen ze, hangend in een zak (liefst van stof), goed bewaard blijven . . . wel maandenlang.”

Maar u hebt zelfs geen oven nodig om voedsel te drogen. Roy Dycus schreef in Organic Gardening and Farming hierover het volgende: „Een kartonnen doos kan in een droger worden omgetoverd, voor appels, perziken, bonen, pompoenen, vlees, rozijnen, pruimen en tomaten. En als u haast hebt, kunt u zelfs zaad en kruiden erin drogen.” Hoe is dat mogelijk?

In het artikel werd verder uitgelegd dat het aan parten gesneden voedsel aan stokken kan worden gehangen die van de ene zijde naar de andere zijde van de doos lopen. De warmte voor het drogen is van een gloeilamp afkomstig die aan één kant door de dooswand steekt. Eenvoudig?

Geld sparen terwijl de prijzen stijgen, is inderdaad een uitdaging. Maar bent u bereid gemak voor inspanning te ruilen, dan ligt ’met minder rondkomen’ ook stellig binnen uw bereik.

[Illustratie op blz. 17]

Veel huisvrouwen vinden dat wecken helpt