Een blik op de wereld
Toenemende onveiligheid
◆ Henry Kissinger, aldus U.S News & World Report, „is de eerste minister van buitenlandse zaken die op tochten binnen zijn eigen land een gepantserde auto moet gebruiken”.
Opnieuw doden door gebruik van bloed
◆ In Seoul (Korea) vonden onlangs minstens drie personen de dood terwijl er vijf ernstig ziek werden na ontvangst van een transfusie met besmet bloed. „Dit betekent”, aldus de Koreaanse Times, „dat de patiënten vergif kregen onder het mom van bloed”. In een redactioneel commentaar werd daar nog aan toegevoegd: „Aangezien dit gebeurde bij de modern uitgeruste bloedbank van het Rode Kruis, vrezen wij dat zulke incidenten zich ook bij nog 100 andere, kleinere bloedbanken zullen kunnen voordoen. Bovendien kopen deze kleinere banken meestal bloed van mensen die in geldnood verkeren.”
Mensheid in „groot gevaar”
◆ Recente gebeurtenissen hebben de meeste landen op zijn minst tot de erkenning gedwongen dat ze onderling van elkaar afhankelijk zijn. Een ieder die dit weigert te erkennen, aldus de Egyptische Gazette, stelt zich bloot aan rampzalige gevolgen. „Er is duidelijk een nieuwe zienswijze nodig”, zo gaat dit blad verder, „een zienswijze die verder reikt dan etnologische of nationale belangen en strijdige ideologieën, die de menselijke belangen in de wereld in groot gevaar brengen. De werktuigen die tot dusver het voornaamste deel van de geschiedenis hebben bepaald — het zwaard, het geweer en de bom, de werktuigen van geweld — zullen moeten wijken voor die van bespreking en samenwerking, wil Armageddon worden vermeden.” Maar het Armageddon waarover de bijbel spreekt, kan niet worden vermeden, noch door besprekingen, noch door samenwerking alleen onder mensen.
Misdaad in Canada
◆ Toronto (Canada) wordt, evenals de meeste andere steden in de wereld, geteisterd door een toenemende criminaliteit — in 1974 lag het misdaadcijfer 12 percent hoger dan in 1973. In de Toronto Star stond onlangs het volgende commentaar op dit probleem: „De fundamentele oorzaak is bijna zeker gelegen in de grote sociale veranderingen die zich in Canada, evenals in de rest van de Westerse wereld hebben voltrokken. Enkele tientallen jaren geleden was dit land nog voornamelijk agrarisch. Het leven van de mensen werd niet alleen beheerst door de gewone wetten van het land, maar evenzeer door een netwerk van ongeschreven regels van gezinsdiscipline, religieus onderwijs en druk van de gemeenschap. Maar de veranderingen van de laatste generatie — snelle industrialisatie, de snelle groei van de grote steden, de toenemende afbreuk van het gezinsleven, de afnemende invloed van de religie — dat alles heeft deze beperkingen verzwakt.”
Wie heeft ze verwend? Waarom?
◆ Wanneer de jongere generatie zwak en verwend is, dan is dat te wijten aan het feit dat ze door ouders en andere volwassenen slechts verdragen en niet opgevoed is, zo schreef M. Decter in het tijdschrift Atlantic. „Wat de [onderwijzers] jullie niet vertelden, was dat hun verwoede ondersteuning van jullie houding, de manier was waarop zij voor zichzelf trachtten een invloedrijke en goed betaalde positie in de wereld te verwerven. . . . Geen wonder dat zij jullie verheerlijkten. . . . Zijn jullie misschien de meest verwende generatie in de geschiedenis? Ja, maar in tal van opzichten zijn jullie ook de meest verwaarloosde generatie, verwaarloosd juist door diegenen die constant beweerden dat ze zoveel om jullie gaven.”
Langzamer aan
◆ De sterfte ten gevolge van een hartaanval onder mensen die sneeuwruimen, „is het gevolg van een leven zonder activiteiten als juist sneeuwruimen en hardlopen”, aldus een adviseur van de Amerikaanse presidentiële raad voor lichamelijke opvoeding en sport. In een recente voordracht stelde hij dat de meeste bejaarde personen ten onrechte hun activiteiten verminderen, denkend dat lichamelijke inspanning schadelijk is voor mensen op hun leeftijd. Het resultaat, aldus zijn woorden, is lichamelijke aftakeling of „vermijdbare atrofie . . . een factor die mede de dood van oudere mensen verhaast” wanneer zij onder plotselinge stress komen te staan.
Een multimiljoenen-vraag
◆ „Bestaat er leven op Mars?” zo vraagt U.S. News & World Report. Het antwoord is van meer dan academisch belang. De Amerikaanse belastingbetaler moet er zwaar voor dokken. Het tijdschrift meldt namelijk: „Eeuwenlang heeft deze vraag geleerden, dichters en dromers beziggehouden. Nu heeft ze aanleiding gegeven tot een één-miljard-dollar-onderneming in de ruimte.” In de V.S. zouden met 1 miljard dollar ook 70.000 goedkope huizen gebouwd kunnen worden.
De aarde is anders
◆ Wat doet de aarde verschillen van de nabijgelegen planeten? In een recent Science-verslag stond: „Alleen de aarde heeft van de binnenplaneten een vaste satelliet, een satelliet die wellicht verantwoordelijk is voor de betrekkelijke stabiliteit van het aardse klimaat en mogelijk ook voor haar sterke magnetische veld.” Het artikel voegt eraan toe: „De Apollo-astronauten berichtten dat de blauwe lucht van de aarde met haar witte wolken, haar tot verreweg de meest aantrekkelijke plaats in het heelal maakten die zij konden zien. De toenemende gegevens over andere planeten in het zonnestelsel vormen alleen maar een bevestiging van deze zienswijze.”
„Het oordeels-decennium”
◆ ’Onze tijd onderscheidt zich in niets van andere tijden’ — tenminste, dat zeggen sommige mensen. Max Lerner, rubriekschrijver voor verschillende bladen, is het daar niet mee eens. „Eén ding waarvan we zeker kunnen zijn, is dat dit decennium anders is dan elk ander dat de wereld ooit heeft gekend, anders wat zijn verbijsterende onthullingen van corruptie op hoog niveau betreft, zijn samengaan bovendien van nieuwe en onverwachte crisissen op het gebied van de energievoorziening, de voedselproduktie en het gebruik van andere hulpbronnen en de gevaarlijke oorlogssituaties”, zo schrijft hij. „Niemand van ons kan de stormloop ontkennen die er nu bestaat, een stormloop van harde gebeurtenissen die dit decennium tot het oordeels-decennium maken en het op zijn best de geschiedenis in zullen zenden als de ’net gehaalde jaren zeventig’.”
De druk van wetenschappelijke trots
◆ Heel wat geleerden belijden in het openbaar dat zij in evolutie geloven, hoewel zij privé toegeven dat de feiten er geen ondersteuning voor bieden. Waarom blijven ze dan toch aan deze leer vasthouden? Een antwoord hierop verschafte Dr. E. Blick van de universiteit van Oklahoma, die volgens Orbit Magazine het volgende moet hebben gezegd: „Veel mensen realiseren zich niet dat er onder geleerden heel wat ’beroepstrots’ huist en dat er maar weinigen zijn, vooral in de zogenaamde levenswetenschappen, die bereid zijn hun beroepsreputatie te riskeren door voor schepping uit te komen . . . Er zijn bijvoorbeeld enkele doctoraalstudenten hier op de universiteit die mij hebben verteld . . . dat een openlijke ondersteuning van de scheppingsgedachte hun carrière in gevaar zou brengen.”
Op de TV komen?
◆ Het blad Industry Week bericht dat in deze tijd meer bestuursfunctionarissen dan ooit gedwongen zijn op de TV te verschijnen. Hoe kunnen zij zich het beste op een dergelijk evenement voorbereiden? Het blad geeft de volgende suggesties: „Wees kort, loop al vooruit op vragen die u gesteld kunnen worden. Neem geen standpunt in als u onzeker bent van de feiten. Laat u nooit door een interviewer intimideren; stel zo nu en dan zelf vragen of verstrek vrijwillig informatie. Gebruik aantekeningen alleen als uw verhaal ingewikkeld van aard is. . . . Verlies nooit uw humeur. Wees ontspannen, maar ga er altijd vanuit dat u in het beeld bent totdat de opnamen voorbij zijn. Ga gekleed in halfdonker kostuum en pastelkleurig of wit overhemd.”
„Popcorn” uit de oceaan
◆ Franse geleerden die midden op de Atlantische Oceaan stenen boven water haalden, afkomstig van de Middenatlantische rug, waren verrast toen sommige kiezelstenen „met een geluid als van poffende maïs (corn)” uit elkaar ploften. De kleine, glasachtige stenen bleven „ploffen”, één of twee tegelijk, wel drie dagen achtereen. Geleerden geloven dat de gassen die onder hoge druk in deze stenen opgesloten zaten, het „ploffen” hebben veroorzaakt. De stenen kwamen van bijna 2,5 kilometer diep onder het wateroppervlak, waar de druk 300-maal zo groot is als op zeeniveau.
Aanranders afweren
◆ Wat is de beste handelwijze wanneer men tegenover een aanrander komt te staan? Moet een vrouw zich vlug onderwerpen aan zijn wil, om lichamelijk letsel te voorkomen? Moet ze rustig praten? Of schreeuwen? „Bied luid en krachtig verzet — en vooral vroeg”, is de raad van de directeur van het Centrum voor Onderzoek van Geweld aan het Algemene Ziekenhuis van Denver. Hij schrijft in Psychology Today dat aanranders gewoonlijk onzekere personen zijn die ’de volgzaamheid van het slachtoffer’ zullen testen door haar schrik aan te jagen. „Het is belangrijk dat een vrouw vanaf het vroegste begin weerstand biedt”, zo zegt hij, aangezien het „voor een aanrander dan gemakkelijker is naar een gewilliger slachtoffer te gaan omzien”. Hij citeerde ook nog de raad van een Californische politiefunctionaris: „Schreeuw moord en brand. Dat zal de aanrander en hopelijk ook de omliggende buurt alarmeren.”
Een „ziekte”?
◆ Vaak worden alcoholisme en een asociale persoonlijkheid door psychiaters beschouwd als een erfelijkheidsziekte in plaats van een voorkoombare geestelijke verslaving, zoals ook roken dat is. Een medicus die een bezoek bracht aan een door rook bezwangerd vergadervertrek, waar door psychiaters een congres over dit onderwerp werd gehouden, kwam in het tijdschrift van het Amerikaanse Medische Genootschap tot een andere conclusie. Hij vroeg de rokende psychiaters of „nicotinisme niet ook een soort van geestesziekte is en of het vullen van een vergaderruimte met tabakswalm ook niet asociaal genoemd zou kunnen worden door mensen die niet roken”. Zijn conclusie: „Het is mijn bescheiden mening dat deze strijdigheid meer inzicht verschaft in . . . wat psychiaters werkelijk onder geestesziekten verstaan dan de gefingeerde en dwaze veronderstelling waarin ze het publiek nu willen laten geloven, als zouden er erfelijke oorzaken en chemische geneeswijzen in verband met deze ’ziekte’ bestaan.” — 2 september 1974, blz. 1326.
De kerken in China
◆ Waarom mogen zendelingen niet meer het vasteland van China betreden? Vanwege de onchristelijke praktijken die de christenheid in China heeft beoefend toen ze nog wel in China was toegestaan, aldus een recent artikel in America. De katholieke schrijfster Julia Ching geeft toe dat de kerkmissionarissen te nauw verbonden zijn geweest „met de imperialistische machten en hun oorlogsboot diplomatie en ongelijke verdragsrechten”. Zij voegt eraan toe: „Onder steeds meer verantwoordelijke en nadenkende kerkmensen gaat de gedachte leven . . . dat het falen van de christelijke missie in China hoofdzakelijk te wijten is aan de missionarissen en/of de Westerse christenen zelf.”
Rugoperaties — nodig?
◆ Een Amerikaanse chirurg Dr. W. R. Hudgins, maakte op een bijeenkomst van het Amerikaanse College van chirurgen de opmerking dat de meeste mensen met rugklachten veeleer bedrust dan een operatie nodig hebben. Waarom? Omdat de meeste rugproblemen te wijten zijn aan een degeneratie van bepaalde wervelschijven, en niet aan verschoven of gescheurde wervelschijven (hernia). De degeneratie van wervelschijven, aldus deze arts, is een onderdeel van het normale verouderingsproces en is een te verwachten verschijnsel. Het aantal „mislukte” operaties aan gescheurde schijven bedraagt ongeveer 5 percent. Degeneratieve problemen echter worden in nog geen 40 percent van de gevallen door een rugoperatie verholpen.
Tekort aan Arabisch gom
◆ De droogte in Afrika heeft onvoorziene gevolgen voor de rest van de wereld. Er is te weinig Arabisch gom — een essentieel ingrediënt van zachte drop en ander snoepgoed. Hoe dat? Wel, Arabisch gom is een produkt van de Afrikaanse acaciaboom; maar de droogte heeft het winnen van het gom door Afrikaanse inlanders verminderd, zodat de prijs in één jaar tijds tot het negenvoudige is gestegen. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de snoepindustrie. Arabisch gom wordt ook gebruikt voor de vervaardiging van het plaksel op enveloppen en postzegels, en vindt bovendien toepassing bij de offsetdruk.